Mmetụta nke Mbibi na Mgbaghara
Mmetụta ịda mbà n'obi bụ ahụmahụ zuru oke maka ndị nwere nkwarụ . Alzheimer's Association kwuru na ihe dị ka pasent 40 nke ndị nwere nsogbu Alzheimer na ndị yiri ya na- enwe mwute. Otú ọ dị, ọ bụ ezie na nkịtị, ọ bụghị ihe nkịtị, ọ gaghịkwa ekwe omume. Ọ bụ ezie na o kwesịrị ekwesị na ị na-eru újú maka nchọpụta nke nkwarụ na ọnwụ ndị metụtara ọrịa ahụ, ọ gaghị abụ mmetụta zuru oke nke na-ewepu ọṅụ site na ndụ gị dum.
Otu esi amatapụta ịda mbà n'obi na nsogbu
Ịghọta ịda mbà n'obi na onye nwere nkwarụ nwere ike ịbụ ihe ịma aka n'ihi na e nwere ọtụtụ ihe mgbaàmà ndị na-emekarị n'ime nsogbu abụọ ahụ.
Ya mere, olee otu ị ga - esi mara ma gị ma ọ bụ onye ị hụrụ n'anya na - enwe ịda mbà n'obi na nkwarụ? Ọtụtụ mgbe, ihe kachasị mkpa na onye dara mbà n'obi bụ na ha na-egosipụta ngbanwe nke mmetụta uche ha ma ọ bụ àgwà ha ma e jiri ya tụnyere ọnọdụ na omume ha.
Ọ dịkwa mkpa iburu n'uche na mgbaàmà nke ịda mbà n'obi na nkwarụ nwere ike ọ gaghị apụta dịka onye siri ike dị ka onye na-enweghị nkwarụ. Dịka ọmụmaatụ, onye nwere ịda mbà n'obi na nsogbu nke okwu-okwu nwere ike ọ gaghị adị ka olu banyere mmetụta ha. O nwere ike isiri ike igosipụta mmetụta na ya mere onye nwere ike ịhapụ ma ọ bụ yie ihe na-enweghị ndepụta.
Chetakwa, na onye nwere nsogbu onwe onye ma ọ bụ nke ezinụlọ ya nke ịda mbà n'obi ma ọ bụ nchekasị tupu enwee ike ịchọpụta ya na nkwarụ nwere ike ọ ga-akawanye mfe inwe nsogbu ọnọdụ ọnọdụ dịka ịda mbà n'obi.
Mgbaàmà nke ịda mbà n'obi
Ọ bụ ezie na ọchịchọ na-arịwanye elu na-emekọrịta ma na-ekere òkè n'ihe omume ndị na-eme gburugburu gị nwere ike ịbụ ihe nrịba ama nke nkwarụ, ọ pụkwara igosi ịda mbà n'obi. Otu ụzọ ị ga-esi kọwaa ihe dị iche bụ ịhọrọ ọrụ na-atọkarị ụtọ ma hụ mmeghachi omume nke onye ị hụrụ n'anya.
Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na nwunye gị hụrụ mgbe ọ hụrụ ụmụ ụmụ ma ugbu a ọ dịghịzi elebara ha anya nke ukwuu, nke a nwere ike ịbụ n'ihi na obi na-ajọ ya njọ. N'otu aka ahụ, ọ bụrụ na nna gị nwere otu egwuregwu egwuregwu kachasị amasị ya mana ọ gaghị achọpụta ọbụna mgbe ị gbanyere ọwa na egwuregwu, ọ ga-ekwe omume na enweghị mmasị ya na-egosi mmetụta nke ịda mbà n'obi.
Ịdị nwayọọ
Ịkwa ákwá na ogologo oge ịkwa ákwá pụrụ igosi ịda mbà n'obi.
Mbelata nke agụụ na ụda ibu
Mmetụta ịda mbà n'obi nwere ike igosipụta onwe gị n'omume oriri nke onye òtù ezinụlọ gị. Onye ị hụrụ n'anya nwere ike ịsị na ọ dịghị ihe na-atọ ụtọ ọzọ. Ọbụna ma ọ bụrụ na ị na-ewetara ya pastry kachasị amasị ya, ọ nwere ike iri otu aru ma tụfuo ya. Enweghi ike iri nri nwere ike, site na nyocha ndi ozo di iche iche, ya mere jide n'aka na ị ga-akọrọ dọkịta ihe omuma a.
Gbanwee na Ụra Ụra
Ezigbo ụra na ihe isi ike na-abanye ma ọ bụ na-ehi ụra nwere ike ịbụ ihe ịrịba ama nke ịda mbà n'obi.
Ịgba aghara na iwe
Ụfọdụ ndị nwere nkwarụ bụ ndị dara mbà n'obi na-egosipụta nhụsianya na nkwụsịtụ, ọ na-ewekarị ndị ọzọ ma ọ bụ gburugburu ebe obibi ha iwe.
Ọtụtụ mkpesa nke anụ ahụ
Mkpesa na nchegbu banyere ọtụtụ ọrịa anụ ahụ nwere ike ịbụ ihe mgbaàmà nke ịda mbà n'obi.
N'ụzọ doro anya, enwere ike ịkọwa ahụike maka mkpesa ndị ahụ, ma ọ bụrụ na enweghị ihe kpatara ya, ọ ga-abụ na ịda mbà n'obi nwere ike ịnọ.
Ike ọgwụgwụ
Ụfọdụ ndị na-esiwanye ike mgbe ha na-enwe ịda mbà n'obi. Ha nwere ike na-eme mkpesa n'ihi enweghị ike.
Nyocha iji nyochaa ịda mbà n'obi
Ihuenyo a nwere ajụjụ dị iche iche ịjụ onye ahụ ka ọ zaa, yana ịchọta azịza onye na-aza ajụjụ. Onye na-enye gị ozi nwere ike ịbụ onye ọ bụla maara onye ahụ ajụjụ ahụ nke ọma, dị ka onye ikwu ma ọ bụ onye na-elekọta ya. The Cornell Screen na-agụnye ajụjụ banyere agụụ, ụkọ ọnwụ, ọnọdụ, ụra, mkpesa anụ ahụ na omume .
Akara nke elu 18 na-egosipụta isi ịda mbà n'obi na akara n'elu 10 na-egosi nhụsianya nwere ike.
Chọọ nyocha
Ọ bụrụ na gị ma ọ bụ onye ị hụrụ n'anya na-egosiputa ụfọdụ n'ime ihe mgbaàmà ahụ dị n'elu, egbula oge ịjụ onye ọkachamara maka enyemaka. Ọgwụgwọ nke ịda mbà n'obi na-adịkarị irè, ọ pụkwara iduga ndụ ka mma .
Isi mmalite:
Òtù Alzheimer. Mwute na Alzheimer's. http://www.alz.org/care/alzheimers-dementia-depression.asp
Mahadum Cornell. Ọnụ ọgụgụ Cornell maka ịda mbà n'obi na Nkwenye: Nchịkwa na Ntuziaka. Nweta na December 2, 2002. http://www.scalesandmeasures.net/files/files/The%20Cornell%20Scale%20for%20Depression%20in%20Dementia.pdf
Ọgwụ Johns Hopkins. Mmetụta Mbibi na Ndidi na Mgbaghara. Nweta na December 28, 2012. http://www.hopkinsmedicine.org/gec/studies/depression_dementia.html
Mahadum Stanford. Nsogbu Mmetụta Geriatric. Nweta na December 29, 2012. http://www.stanford.edu/~yesavage/GDS.html