Ọbara mmịnye dị otutu bụ eziokwu nke ndụ maka ụfọdụ ọrịa na-arịa ọrịa leukemia, lymphoma na myeloma. A na-eji mmịnye ọbara mee ka ọnụ ọgụgụ ọbara dịkwuo mma ma na-emeso ihe ịrịba ama na ihe mgbaàmà nke anaemia - dịka ike ọgwụgwụ, nchekasị, obere ume na adịghị ike . Otú ọ dị, mmịnye ọbara ọtụtụ ugboro n'ofe oge nwere ike ime ka ígwè buru ibu - nke bụ na, ọ bụrụ na a naghị agwọ ya, nwere ike imebi obi na imeju.
Otú O si eme
Ígwè nwere nnukwu ọrụ dị n'ime ahụ anyị. Ọ na-ekere òkè na ọtụtụ usoro ndụ, gụnyere njikọ nke DNA mgbe sel kewara, na njem nke ikuku oxygen si na ngụgụ gaa na sel na anụ ahụ anyị. Ígwè nke anyị na-enweta site na nri anyị na-ejikọta na protein nke a na-akpọ transfe ma na-agagharị na plasma ọbara anyị.
Maka ọtụtụ akụkụ, a na-eji ígwè a emepụta hemoglobin, ihe dị na mkpụrụ ndụ uhie uhie nke na-ebu oxygen na anyị na-eku ume n'ime ahụ anyị . A na-echekwa ígwè dị n'ime imeju, maka ọdịnihu.
Ahụ mmadụ enweghị ikike iji iwepụ ma ọ bụ na-ezipụ ígwè na-ezighị ezi, ọ bụ ezie na ígwè ụfọdụ furu efu na usoro nkịtị dị ka nsị nke akpụkpọ ahụ. Ozugbo a ga-enweta ike nchekwa nchekwa nke anụ ahụ, ígwè malitere ịmalite n'akụkụ ọzọ nke ahụ, na-eduga na ígwè na-ebugharị.
Mgbasa ọbara ọbara ọbara na-enye ígwè dị nnọọ ukwuu.
N'ime ndị nwere ahụ ike, ọ bụ naanị ihe dị ka 1-2 mg ígwè ka a tụgharịrị n'ime ụbọchị nyere - ya bụ, ígwè a na-esi na nri ma daa site na ịwụfu akpụkpọ anụ na mkpụrụ ndụ nke eriri afọ, dịka ọmụmaatụ. Otu mkpụrụ nke sel juputara ọbara uhie (PRBCs), nwere, gbasara 200-250mg . Ọtụtụ mgbe, ndị ọrịa na-enweta okpukpu abụọ mgbe ọ bụla a na-ebugharị ha, ya mere, ọ bụ ihe karịrị 500 mg n'otu ụbọchị.
Mmetụta
Ọ bụrụ na ígwè ejiri ike nke anụ ahụ kpuchie ya, o nwere ike imerụ ahụ n'ọtụtụ ụzọ. Nke mbụ, mgbe ígwè dị n'ime ahụ karịa kafefe maka ya iji kee ya, ọ na-agagharị gburugburu onwe ya dị ka ígwè na-abụghị onye na-ebugharị (NTBI). Ụdị ígwè a bụ ọnyá dị n'ahụ anyị, na-ebute ngwongwo anyị na akụkụ ya na ọkwa nke cellular.
Tụkwasị na nke ahụ, oké ígwè na-agbakọta n'ime obi, ngụgụ, ụbụrụ, endocrine glands, imeju na ọbụna ụmị ọkpụkpụ.
N'ịbụ nke a na-emeghị ka ọ bụrụ nke a, i nwere ike ịkpata:
• Ọkụ obi
• Enweghị ikike
• Ọrịa shuga
• Cirrhosis nke imeju
• Ọrịa ogbu na nkwonkwo
• Hypothyroidism (n'okpuru-arụ ọrụ thyroid)
• Na-eto eto
• Erectile adịghị arụ ọrụ
• Ọrịa cancer
• Ịda mbà n'obi
Ụfọdụ ihe àmà na-enyekwa aka na ọrịa nje nwere ike ịbụ otu n'ime ihe ndị si na ígwè pụta.
Ònye nọ na Nsogbu?
Ndị mmadụ nọ n'ihe ize ndụ nke ịmịnye ígwè na-ebugharị ndị mmadụ bụ ndị natara ọtụtụ ọbara ọbara ọbara ọbara. Ndị okenye bụ ndị na-ebute mmịnye mgbe nile dị n'ihe ize ndụ mgbe ihe dị ka mkpụrụ ndụ iri abụọ na abụọ nke PRBC, ma ọ bụ mmịnye ọbara ma ọ bụrụ na ị nweta nkeji abụọ n'otu oge.
Ndị ọrịa na-arịa ọrịa ọbara na ụbụrụ, dịka ọrịa leukemia na lymphoma, na-achọkarị ọnụọgụ dị ukwuu karịa mmịnye ọbara, mgbe rediogwụ gasịrị n'ógbè ha pelvic, ma ọ bụ na- esote transplantation cell .
Ndị na- arịa ọrịa myelodysplastic (MDS) na- enwekarị hemoglobin na- adịgide adịgide , ọtụtụ ndị na-etinyekwa mmịnye ọbara, na-etinye ha na nnukwu ihe ize ndụ nke ígwè. MDS nke anaemia nwere ike ime ka ndi mmadu nwee ike inweta otutu ihe ndi ozo ha na-eri, na-eme ka nsogbu a karia.
Nchoputa
Ịgba ígwè na-agafe oge, ọtụtụ mgbe, ndị ọrịa agaghị egosiputa ihe ịrịba ama ọ bụla. O yikarịrị ka ígwè a ga-ebugharị ígwè a ga-achọpụta na nyocha ụlọ tupu onye ahụ enwee mgbaàmà.
Ihe nyocha kachasị elele iji chọpụta ntụgharị ígwè bụ nke a na-akpọ agwakọta ferritin. Nke a bụ ule ọbara nke enwere ike ime mgbe niile maka ndị dị elu.
Mmiri nke ferritin na-arị elu dị ka ọnụ ọgụgụ NTBI na-abawanye n'ime ọbara. Ọbara nke ferritin ọbara nke karịrị 1,000 mcg / L na-egosi igwe n'elu. Ndị ikom nwere ahụ ike na-enwekarị ferritin serum nke 24-336 mcg / L na ụmụ nwanyị ahụike dị 12-307 mcg / L. Ọrịa ndị ọzọ na ọnọdụ ndị ọzọ pụkwara ime ka ferritin buru ibu ka a tọhapụrụ ya na mgbasa, Otú ọ dị, nke nwere ike ime ka otu agụmakwụkwọ dị elu ghara ịdabere na ya, n'ihi ya, ịnwale na mgbe nile bụ ụkpụrụ.
Ndị dọkịta nwere ike ịhọrọ ime mkpụrụ ndụ imeju iji lelee ịta ígwè. Ọ bụ ezie na ule a nwere ike inye ntakịrị ihe ndị ziri ezi karịa ngụkọta nke ọrịa ọgwụ, ọ chọrọ usoro ihe egwu nke nwere ike ịkpata nsogbu, dịka ọrịa na ọbara ọgbụgba. Ngwurugwu biopsy na-arụpụta ihe kariri 7 mg na -ajujujujujujujujuju na-egosi na ihe karịrị ígwè.
Ihe omumu ihe omuma nwere ike ikpughe ihe nchoputa nke na- adasi ike nke ígwè. Enwere ike iji ihe imazi na-eme ka magneti (MRI) mee ihe iji chọpụta mgbaba ígwè na imeju na obi. Enwere ike iji MRI mee ihe na imeju na imeju nyocha iji chọpụta ígwè a na-agbanye ma ọ bụ n'adabereghị. Otú ọ dị, ọ bụghị MRI ka a na-atụgharị ígwè na mgbe ụfọdụ, dịka mgbe nkedo ígwè nọ na pancreas.
Ọgwụgwọ
E nwere ụzọ abụọ bụ isi a na-esi arụ ọrụ ígwè: ọgwụ phlebotomy na ígwè chelation ọgwụ.
Usoro ọgwụgwọ phlebotomy bụ ụzọ kachasị ngwa ngwa na nke kachasị dị irè iji mee ka ígwè rịa elu na onye ọrịa. O di nwute, enwere ike iji ya na ndi ogwu na-adighi anumanu. Ya mere, a na-echere ya maka ọrịa ndị ọrịa kansa ọbara ma ọ bụ lymphoma dị na remission.
N'oge ọgwụgwọ ọgwụgwọ, onye nọọsụ ma ọ bụ dọkịta ga-etinye nnukwu agịga n'ime vein gị , na-abụkarị n'aka gị. Ha ga-ewepu ihe dị ka ọbara 500 n'ime ahụ gị n'ihe dị ka minit 15-30. Ọ bụrụ na ị nyela ọbara, ị ga-enweta echiche ahụ. Ụdị ọbara a nwere ihe dị ka 250 mg ígwè. Dịka a na-ewepụ ọbara a site na ọbara gị, imeju gị na-ewepụta ụfọdụ ụlọ ahịa ya ma n'ikpeazụ, a ga-enwe ike ịnyeghachi ígwè ndị na-ekesa ígwè na mpaghara ndị ọzọ. A pụrụ ime otu okpukpu abụọ ma ọ bụ ugboro abụọ n'izu dị ka ọ dị mkpa iji ruo ihe mgbaru ọsọ nke ogo nke ferritin 50-100mcg / L.
Usoro ọgwụ na-emepụta ígwè na-eji ọgwụ ndị na-ekekọta, ma ọ bụ chelate, ígwè ma kwado ya iwepu ya n'ahụ. Ihe mgbaru ọsọ nke usoro ọgwụgwọ a bụ iwepụ ihe na-abaghị uru site na ọbara na akụkụ anụ ahụ. Ọ bụ ezie na ọgwụgwọ a na-arụ ọrụ nke ọma na plasma ígwè na imeju na imeju, ọ bụghị dị irè iji wepụ ihe nchịkwa sitere na obi.
Ihe na-emetụ n'ahụ (Desferal), deferasirox (Exjáde), na deferiprone (Ferriprox) bụ ọgwụ atọ dị otú a.
Ndị na-emepụta ọgwụ ndị na-emepụta ihe dị irè n'ịbelata ọkwa NTBI, mana ọkwa ndị a na-agbagha ngwa ngwa ma ọ bụrụ na usoro ọgwụgwọ akwụsịla. Ya mere, a ghaghị ịṅụ ọgwụ ndị a kpọmkwem dịka a gwara ha ka ha rụọ ọrụ nke ọma. Nke a nwere ike ịbụ nnukwu nkwa maka ụfọdụ ndị ọrịa. Ndị na-enyocha ihe ndị na- esi ísì dị iche iche enweghịkwa mmetụta ndị ọzọ, ọ ga-adị mkpa ka ọ bụrụ na ị ga-echebara ihe dị egwu na uru nke ígwè chelation anya.
Na mgbakwunye na usoro ọgwụgwọ ndị a, onye na-ahụ maka ahụike gị nwere ike ịme ndokwa iji belata ígwè ị na-etinye site na nri gị. Ọ bụ ezie na nke a bụ ihe dị mkpa nke na-enweghị isi, na ole na ole, uru nke igbochi ígwè na nri bụ ihe na-enyo enyo ebe ọ bụ na ụdị a na-akpata site na "ịwụda na ịwụ", ebe ọ bụ na ọgwụgwọ maka ígwè n'elu ihe dị ka phlebotomy dị anya dịkwuo irè n'ịbelata ígwè.
Atụmatụ maka ilekọta onwe gị
Ịmịnye ọbara na-abụkarị ihe dị mkpa ma dị irè nke ọrịa leukemia na ọgwụgwọ lymphoma. Mmanya nwere ike imebi ihe, ọbụna ọnwụ, mmetụta n'ahụ gị na mmịnye ọbara nwere ike ghara izere ya.
Otú ọ dị, e nwere ihe ndị ị nwere ike ime iji hụ na a na-enyocha ọkwa igwe gị n'ụzọ kwesịrị ekwesị. Gbaa mbọ hụ na ụlọ ọrụ ahụ ike gị dị ugbu a maara ihe niile banyere mmịnye ọbara gị n'oge gara aga. O nwere ike ịbụ na ị natara PRBC afọ ole na ole gara aga maka ọnọdụ na-enweghị njikọ, mana dọkịta gị kwesịrị ịma banyere nke ahụ ugbu a. Cheta na ígwè enweghị ụzọ ọ bụla a ga-esi pụọ n'ahụ gị, ya mere, mmịnye ọ bụla ị natara n'oge ndụ gị nwere ike itinye aka na ígwè taa.
I kwesịkwara ịnwa idebe ntụgharị ọ bụla ị natara. Nke a nwere ike ọ gaghị adị mfe, ọ pụkwara inwe oge na ọgwụgwọ gị mgbe o yie ka ihe niile ị na-eme ọ na-ebugharị, mana ọ ga-adị mkpa mgbe e mesịrị.
Òtù nlekọta ahụike gị kwesịrị ịmalite ileba anya na ọkwa gị nke ferritin mgbe ị natara ihe dịka afọ nke ọbara. Ọ bụrụ na ị na - enweta nkeji abụọ n'otu oge, nke a nwere ike ịbụ naanị mmịnye ọbara. Ọ bụrụ na ha anaghị edozi ya, ị kwesịrị ịrịọ ya.
Ndabere ala
Ndị ọrịa na-anata ọtụtụ mmịnye ọbara n'oge ndụ ha nọ n'ihe ize ndụ nke ịmalite ịkwanye ígwè. N'ihi ọdịdị nke ọrịa ha, na ọgwụgwọ eji agwọ ha, ndị na-arịa ọrịa ọbara na ụbụrụ na -abụkarị mmịnye ọbara-dabere na oge. Ọ bụrụ na a naghị agwọ ya, mgbarite ígwè nwere ike iduga na mmebi ahụ dị njọ ma ọbụnadị ọnwụ, mana ọgwụgwọ dị irè dị.
Ọ bụ ezie na ọ gaghị ekwe omume izere mmịnye ọbara, ndị ọrịa nwere ike inyere aka ichebe onwe ha site n'icheta ọnụ ọgụgụ nke ụlọnga ha na-anata ma rịọ ka ígwè rụọ ọrụ ule ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa.
Emelitere March 2016, TI.
Isi mmalite:
Brittenham GM. Achịcha nke Na-eme Ka Ọkpụkpụ Na-eme Ka Ọkpụkpụ Ghara Ịmịnye Ọkụ. N Engl J Med . 2011; 364 (2): 146-156.
Zhang C. Ọrụ dị mkpa nke ígwè-ọ dị mkpa ka ndị na-edozi ahụ na DNA ntinyeghachi, nhazi na nghazi cell. Protein & Cell . 2014; 5 (10): 750-760.
Geissler C, Singh M. Iron, Meat na Health. Nri . 2011; 3 (3): 283-316.
Karimi M, Jamalian N, Rasekhi A, Kashef S. Magnetic resonance imaging (MRI) nchọpụta nke nkwonkwo na ụmụ beta-thalassemia ndị bụ isi ọrịa: mmiri gbara gburugburu ọkpụkpụ ọnyá ahụ: akwụkwọ na-achọta, dị ka ike omume nke hemochromatosis abụọ. J Pediatr Hematol Oncol . 2007; 29 (6): 393-8.
Antle, E. Ònye Na-achọ Ọkachamara Ọgwụgwọ? Clinical Journal of Oncology Nursing. December 2010. 14: 694-696.
Ault, P., Jones, K. Ịghọta Iron Overload: Nyocha, Nlekota, na Ilekọta Ndị Ọrịa Na Transfusion Dependent Anemias. Clinical Journal of Oncology Nursing. October, 2009; 13: 511-517.