Asperger syndrome, otu n'ime ndị nyocha ise n'ime otu ụdị a na - akpọ ọrịa nkwalite zuru oke, ka agbakwunyere na Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders ( DSM-IV ) n'afọ 1994. Ọ kọwara ndị nwere ụdị autism dị elu. .
A napụrụ ezere ọrịa Asperger site na akwụkwọ ntuziaka ọzọ, akwụkwọ DSM-V, n'afọ 2013.
Taa, ndị mmadụ nwere mgbaàmà nke ihe a ga-akpọ Asperger syndrome ugbu a achọpụtala na ha nwere ọkwa otu nsogbu nke ụdị ụbụrụ autism (ọ bụ ezie na ọtụtụ ndị ọkachamara na-adịghị ahụ ike na-eji aha mbụ maka ọnọdụ a na-eji ya eme ihe, a na-ejikwa ya ebe a).
Ọrịa Asperger dị iche na nsogbu ndị ọzọ na ụdị nke autism dị iche iche n'ihi na a na-ahụkarị ya na ụmụaka na ndị toro eto, ma ọ bụghị ụmụaka. Ọtụtụ ụmụ nwere autism na-arụ ọrụ nke ọma na-ebufe ihe ngosi ha na agba agba-nke ahụ bụ rue mgbe ha ruru afọ mgbe a na-atụ anya na ha ga-ejikọta mmekọrịta mmekọrịta siri ike, mkparịta ụka, ma ọ bụ ihe ịma aka dị iche iche (mgbe mgbe na ọkwa atọ, mana mgbe ụfọdụ).
DSM-IV na-akọwa ọdịiche dị iche n'etiti Asperger syndrome na nsogbu ndị ọzọ na-ahụkarị nke autism, na-ekwu na:
- "Ihe ndị dị mkpa nke Asperger's Disorder bụ nnukwu nsogbu na mmekọrịta mmadụ na ibe ya ... na mmepe nke omume, ọdịmma, na ihe omume... Nsogbu ahụ aghaghị ịkpata nhụsianya dị njọ na mmekọrịta mmadụ na ibe, ọrụ, ma ọ bụ ndị ọzọ Ihe dị iche na arụmọrụ Autistic , enweghi oge igbu oge ma ọ bụ ịmepụta ihe n'ịchọpụta asụsụ (dịka, okwu ndị na-adịghị ekwuchitere na-ejikọta okwu site na afọ 2, a na-ejikwa okwu mkparịta ụka na-ekwu okwu site na afọ 3). ... ma ọ bụ ezie na akụkụ ndị ọzọ dị njọ nke nkwurịta okwu mmekọrịta (dịka ọmụmaatụ, na-enyekarị ma na-akparịta ụka) nwere ike ịmetụta. "
Ọ bụ ezie na ụda olu a dịka ọdịiche dị iche na nchoputa, nke bụ eziokwu-na okwu nke ọkachamara na-agwọ ọrịa Asperger, bụ Dr. Tony Attwood - "ọdịiche dị n'etiti autism na -arụ ọrụ na Asperger syndrome bụ ihe ka ukwuu n'ime ntụgharị okwu."
Nke a bụ karịsịa okwu ahụ ka ụmụaka na-etolite ma dị iche iche n'ikike asụsụ mgbe ha dị afọ atọ anaghị aba uru.
Site na mgbe ndị mmadụ na Asperger syndrome ma ọ bụ na-eto eto autism bụ ndị nọ n'afọ iri na ụma, ọdịiche dị iche iche enwewo kpamkpam, na-eme ka o sie ike ịmata ọdịiche dị n'etiti ndị nchoputa abụọ ahụ.
Akụkọ banyere Ọrịa Asperger
Hans Asperger bụ onye ọkà mmụta sayensị nke Vienna nke na-arụ ọrụ na otu ụmụ nwoke, ha nile nwere ọdịiche dị otú ahụ. Ọ bụ ezie na ha niile nwere ọgụgụ isi ma nwee nkà mmụta asụsụ nkịtị, ha nwekwara usoro nke autism-like symptoms.
N'ihi agha ụwa nke abụọ, ọrụ Asperger kwụsịrị ruo ọtụtụ afọ. Ke ini enye ọkọtọn̄ọde ke utịt isua 1980, enye ama enen̄erede ama. Taa, ọrịa Asperger-ọ bụ ezie na eziokwu ahụ abụghịzi otu ihe gbasara nchọpụta-ọ bụ na akụkọ ahụ ọ fọrọ nke nta kwa ụbọchị.
Kedu ihe mgbaàmà nke ọrịa ọrịa Asperger (Ọkwa 1 Nsogbu Ụdị Ejiri Ala)?
Otutu ndi mmadu nwere autism enweghi nsogbu n'ikwu okwu di iche iche, ha nwere ike buru ndi nwere ọgụgụ isi ma nwee ike. Nsogbu ndị na - apụta maka ndị mmadụ chọpụtara na Asperger (ọkwa 1 autism) gụnyere:
- O siri ike na nkà na mmekọrịta na nkwurịta okwu (ike "ịgụ" asụsụ ahụ, ghọta okwu mkparị, wdg)
- Mmetụta uche n'olu dara ụda, ọkụ na-enwu enwu, na ntinye ọsọ sensory ndị ọzọ
Ndị mmadụ n'otu n'otu nwekwara ike inwe nsogbu na:
- Mgbanwe na usoro
- Na-ekwu / na-eche banyere isiokwu ndị na-adịghị amasị gị
- Na-eche echiche ihe ndị ọzọ na-eche ma ọ bụ na-eche
Ọ dị mkpa iburu n'uche na ndị nwere autism na-arụ ọrụ na-adịghị enwe mmetụta uche ma nwee ike inwe mmetụta ọmịiko. N'eziokwu, mgbe ụfọdụ, ha nwere ike inwe mmetụta uche dị ukwuu, nke nwere nlezianya, na nke a kpaliri ọṅụ, iwe, obi nkoropụ, ịnụ ọkụ n'obi, wdg.
N'ọnọdụ ụfọdụ, ha nwere ike ịbụ ihe okike ma na-agbanwe agbanwe (ọ bụ ezie na ndị ọzọ, ha nwere ike ịhọrọ oge ọ bụla). Otú ọ dị, nsogbu na-ebilite, mgbe ndị na-ebi na njedebe dị elu nke usoro autism na-agba ọsọ megide mgbakọ ma ọ bụ atụmanya ndị dị mgbagwoju anya ma chọọ ọkwa dị elu nke nkà na ụzụ.
Ọ bụrụ na nke a dị ka ọ na-akọwa oke egwu nke ndị mmadụ, ọ dị mkpa karịsịa ka ị mara na onye nwere àgwà ndị a kọwara, mana enwere ike ịrụ ọrụ nke ọma na ndụ ya kwa ụbọchị, agaghị achọpụta ọrịa Asperger. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, ọtụtụ ndị nwere ụfọdụ ma ọ bụ ihe mgbaàmà nile nke Asperger syndrome, ma n'ihi na ha nwere ike ijide ọrụ ma ọ bụ ọrụ na ụlọ akwụkwọ, na-emekọ ihe n'ụzọ kwesịrị ekwesị na ndị ọzọ, ma na-elekọta mkpa nke onwe ha kwa ụbọchị, ha anaghị achọpụta dị ka inwe ọnọdụ.
Enwere m ike (ma ọ bụ Onye M Maara) Nwere Ọrịa Asperger?
N'ịnwụpụ eziokwu ahụ bụ na ọ dịghị onye nwere ike ịnweta nchoputa Asperger ọzọ, ọ nwere ike ị ma ọ bụ onye ị maara nwere otu mgbaàmà ahụ, ma, ya mere, ruru eru maka nyocha ọrịa nke autism? Ọ ga-ekwe omume, a chọpụtakwara ọtụtụ nyocha onwe onye iji nye gị aka ịmata ma nyocha nwere ike ịbụ ezi echiche.
The Cambridge Lifespan Asperger Syndrome Service (CLASS), otu nzukọ na United Kingdom nke na-arụkọ ọrụ na ndị okenye na Asperger, emepụtawo nlele nlezianya dị mfe 10 iji nyere aka na nyocha nke mbụ:
- Achọpụtara m ọnọdụ ndị mmadụ na-agbagwoju anya.
- Ọ na-esiri m ike ikwu obere okwu.
- Enweghị m mmasị ịkọ akụkọ ọdịnihu na ụlọ akwụkwọ.
- M dị mma n'ịbakwu nkọwa na eziokwu.
- Ọ na-esiri m ike ịrụ ọrụ ndị ọzọ na-eche ma na-eche.
- Enwere m ike ilekwasị anya n'ihe ụfọdụ maka ogologo oge.
- Ndị mmadụ na-ekwukarị na m na-akparị ọbụna mgbe m na-ebughị n'obi.
- Enwere m ike dị iche iche, ọdịmma dị omimi.
- Ana m eme ihe ụfọdụ n'ụzọ na-adịghị agbanwe agbanwe, nke na-agbanwe agbanwe.
- Ọ na-esiri m ike inwe ndị enyi mgbe niile.
Ọ bụrụ na ịza "Ee" ọtụtụ n'ime ajụjụ ndị a gbasara onwe gị ma ọ bụ onye ị hụrụ n'anya, ị nwere ike chọpụtaghị ihe kpatara nsogbu Asperger Syndrome / level 1 disability of spectrum disorder. (N'ezie, mkparịta ụka gị na onye ọrụ ahụike nwere ike ịme tupu ị na-awụli n 'nyocha ọ bụla.) Maka ụfọdụ ndị na-eto eto na ndị toro eto, nke a bụ ihe dị egwu: Ọ na-edebanye aha na nsogbu nke na-echegbu ha n'oge ndụ ha . Ọ na-emeghere ụzọ maka nkwado, ọgwụgwọ, na obodo.
Okwu Site
E nwere ndị ọkà n'akparamàgwà mmadụ, ndị ọkà mmụta uche, na ndị ọkachamara ndị ọzọ nwere ahụmịhe pụrụ iche na-achọpụta autism na-eto eto na ndị okenye. Ndị ọrụ a nwere ike ịnwe ike ịkwado usoro ọgwụgwọ dịka ịkụziri ndị mmadụ mmekọrịta, okwu ọgwụgwọ, ọgwụgwọ ọrụ, wdg. Ha nwekwara ike ịkwado gị ka ị nweta nkwado na mpaghara ndị otu.
Ma mara na ọ dịghị ọrụ ọ bụla iji mee ihe ọ bụla gbasara Asperger syndrome. N'ezie, ọtụtụ ndị okenye na-eche na ịbụ "uwe," dịka ụfọdụ ndị na-akpọ ya, bụ isi ihe mpako. Ndị a bụ ndị pụrụ iche, ndị na-enwekarị ihe ịga nke ọma ndị mmadụ bụ nanị ... onwe ha.
Isi mmalite:
> American Psychiatric Association. (2000). Usoro nyocha maka nsogbu nke Asperger. Na Nyocha diagnostic na ndekọ ọnụ ọgụgụ nke ọrịa uche (mbipụta nke anọ - ederede ederede (DSM-IV-TR). Washington, DC: Association American Psychiatric Association, 84.
> American Psychiatric Association. (2013). Ihe nyocha na ntughari uche nke ọgụgụ isi (5th ed.).
> Autism Research Center, Ngalaba Development Psychiatry, Mahadum nke Cambridge. Weebụ. 2016.
> Interview na Dr. Tony Attwood, May, 2007.