Ịwa ahụ maka Ọrịa Okenye Ogologo
Echiche nke ịwa ahụ nwere ike ịbụ ihe na-emenye egwu, mana maka ndị toworo eto bụ ndị a gwara ugboro ugboro na ha bụ "nnukwu ihe ize ndụ" maka ịwa ahụ, echiche ahụ nwere ike ịbụ egwu dị egwu. Ọ bụ ezie na onye agadi nwere nnukwu nsogbu nke nsogbu n'oge na mgbe a gwọchara ya, nke ahụ apụtaghị na mmadụ kwesịrị ịtụ anya na ọ kacha njọ n'oge ma ọ bụ n'oge na-adịghị anya mgbe ọ wachara ya nanị n'ihi na ha anọghị na nwata.
Ọ bụrụ na ị ma ọ bụ onye ị hụrụ n'anya mere agadi ma chọọ ịwa ahụ, ozi ọma dị na ya: Nlekọta ahụike n'ozuzu na-arụ ọrụ dị mma n'ịrụkọta ndị agadi, nke ahụ pụtakwara mma nsonaazụ mgbe ịwachara ahụ. Nke ahụ kwuru, ọ dị mkpa ịmara ihe gbasara nsogbu ndị nwere ike ịme ndị ọrịa na-awa ahụ agadi nakwa ihe a ga-eme iji nyere aka gbochie nsogbu na afọ a.
Ònye Ka A Na-ele Ekenye?
Nkọwa doro anya nke ndị agadi bụ onye dị afọ 65 ma ọ bụ karịa. A kọwapụtara nkọwa a, ọ bụ ezie na ọ ka dị mma, n'oge a na ọgbọ dị ọtụtụ afọ 65 bụ ndị na-egwu marathon, na-arụ ọrụ oge zuru oke, na-enwekwa ndụ n'ozuzu ya. Otú ahụ ka ọ dịkwa ndị mmadụ n'otu afọ 70 na afọ 80, karịa karịa mgbe ọ bụla ọzọ, ndị mmadụ nọ n'afọ 90 ha na-ebi ndụ onwe ha ma na-enwe ndụ ndụ. A na-atụ anya na a ga-anọgide na-eme nke a ka ndị mmadụ nọgide na-adịte aka.
Echiche anyị banyere okwu ndị agadi emewo ka ndụ dịwanye elu nakwa ka ndị mmadụ na-enwekwu ahụ ike ma na-arụsi ọrụ ike n'oge ndụ ha niile.
Maka ụfọdụ, onye meworo agadi bụ onye okenye tozuru etozu, ndị ọzọ na-achọ isi ọcha, ma mgbe a bịara n'ịwa ahụ, e nwere uru ụfọdụ maka echiche ahụ na ị bụ agadi dịka i chere.
Geriatrics: Ọkachamara Onye Nleta ọ bụla?
Geriatrics bụ ọpụrụiche nke ilekọta ndị toro eto 65 na ndị okenye. Dika ndi mmadu meworo nká, ihe di mfe bu na ndi ogwu mmuta nke na-emeso ndi okenye, n'agbanyeghi nke puru iche, bu ndi okachamara n'ilekọta ndi agadi.
Nke a abụghị n'ihi na ha na-agbaso ọzụzụ ọzọ n'ọhịa nke geriatrics; ha na-aghọ ndị ọkachamara geriatric site na ndabara n'ihi na ihe karịrị ọkara nke nrịanya nile a rụrụ na United States na-eme na ndị okenye karịa 65.
O doro anya na ụfọdụ ndị ọkachamara na-emekwu ahụ ike karịa geria. Dịka ọmụmaatụ, onye dọkịta na-awa ahụ na-ahụ maka ndị ọkachamara na nkwonkwo ya ga-ahụ ndị ọrịa ka njọ karịa ndị dọkịta na-awa ahụ plastik na-ahụ maka ịmalite ime ara, ma n'ozuzu, ndị ọzọ na-awa ahụ dị agadi karịa agadi.
Ọ bụ mgbanwe a na-arịa ọrịa ịwa ahụ nke mere ka ọganihu dị ịrịba ama na nlekọta nke enyere okenye. N'ikwu ya n'ụzọ dị mfe, ka onye ọzọ na-eme ihe, onye ka mma ka ọ na-enweta ihe ahụ, nke ahụ na-agụnye ụlọ ọgwụ na-elekọta onye ọrịa ịwa ahụ.
Oge oge ndụ na nke a
Ọ bụrụ na ị bụ ndị agadi na nkà na ụzụ, ọ bụghị ime afọ gị nwere ike ịbụ nnukwu ihe. Mgbe anyị na-ekwu okwu gbasara afọ, oge na ahụ anaghị echegharị. O doro anya na ị maara onye na-eto eto nke "na-eme agadi" ma ọ bụ onye toro eto nke yiri ka ọ nwere ume karịa mmadụ dị afọ iri.
Ogologo oge ọ bụ eziokwu dị mfe. Ị dị afọ iri asatọ. Oge afọ ahụ bụ afọ ole ka ahụ gị dị na uwe na akwa, nke a na-esikarị ike ịgbakọ.
Ụgbọ ala bụ ihe atụ magburu onwe ya nke oge na-agbanwe oge na oge afọ. Ụgbọ ala gị dị afọ 2 - nke ahụ dị mma? Ma afọ "physiologic" nke ụgbọ ala gị? Nke a dabere ma o nwere puku kilomita na ya ma ọ bụ 200,000 kilomita, na ọtụtụ ihe mberede ọ nọ na ya, ma ma ụgbọala gị ọ na-esi ísì dịka nkịta gị, ma ọ bụ na ị gbanwere mmanụ dịka nkwenye nke onye nrụpụta ahụ, taya gị anya.
Ka onye na-eche banyere ịwa ahụ, onye na-eto eto oge ọmụmụ na usoro oge, nke ka mma. Nke a bụ n'ihi, ihe niile na-adịgide, ọ na-adị ize ndụ ịwa ahụ mgbe ị dị afọ 50 karịa mgbe ị dị 90.
Ọ dị onye dị afọ iri na ụma ka ọ dị mma karia onye ọgbọ.
Iji gosipụta ọdịiche dị n'etiti afọ ndụ na oge ọmụmụ , cheedị echiche ụmụnne nwanyị abụọ dị otu afọ 85:
- Ọ dịtụbeghị onye na-ese anwụrụ, na-eme ihe maka otu awa n'ụbọchị, na-eri nri dị ala na ụma na mkpụrụ osisi, ma chọpụta na cholesterol dị elu na ọbara mgbali elu ya na 50s ma soro ndụmọdụ dọkịta wee gbanwee ihe oriri ya ma ọ dịghị mkpa ọgwụ maka ọnọdụ ọ bụla.
- Nwanne ya nwanyị bụ nke ọzọ: Ọ na-ese otu sịga kwa ụbọchị, na-ezere ịme ihe ọ bụla o kwere omume, na-achọ iri nri ngwa ngwa, anụ, cheese, na nri eghe ma na-eri mkpụrụ na akwụkwọ nri. Ọ na - aṅụ ọgwụ maka ọbara mgbali elu, cholesterol dị elu, enwewo obi mgbawa, a gwawokwa ya na ọ ga - adị mkpa iji ọgwụ maka ọrịa shuga n'ọdịnihu.
N'ihe gbasara oge nke oge, ụmụnne nwanyị ndị a na-ewepụ nkeji. N'ihe gbasara ahụike, nwanne nwanyị # 2 dị nnọọ nká, ahụ ya na-akwagide ọrịa na ọrịa na nsogbu karịa ahụ nwanne # 1. Ọ bụrụ na ha abụọ chọrọ mgbanaka hip, olee nke ị chere ga-enwe nsogbu nke nsogbu n'oge ịwa ahụ na nsogbu mgbe usoro ahụ gasịrị?
Ịkọwa Ọdachi nke Ịwa Ahụ na Ndị Agadi
N'ihe atụ anyị n'elu, nwanne # 2 nwere nnukwu nsogbu nke nsogbu mgbe ọ gbakere site n'ịwa ahụ . Anyị adịghị mkpa nrịbama ahụike iji ghọta ọdịiche dị n'etiti ụmụnne nwanyị abụọ na ụdị ndụ ha na akụkọ ntolite ahụ ike. N'ime afọ ndị na-adịbeghị anya, ndị dọkịta na-awa ahụ kpebiri na ọ dị ha mkpa iji ụzọ kachasị mma ịkọwa ihe ize ndụ nke ndị agadi na-eche ihu mgbe a na-awa ha ahụ, n'ihi na naanị ịlele oge ha adịghị mma. Ha chọrọ ụzọ iji chọpụta onye, nke bụ, nwanna nwanyị # 1, onye bụkwa nwanna nwanyị # 2, ma mepụta Nyocha Comprehensive Geriatric iji mee ihe tupu ịwa ahụ.
Ha na-ele anya na ọtụtụ ndị dọkịta na-awa ahụ ahụ na ihe ha rụpụtara mgbe a wachara ha ahụ ma nyochaa àgwà ha iji mara ma ọ ga-ekwe omume ịkọ onye ga-aga nke ọma ma onye ga-alụ ọgụ n'oge oge abụọ-ọnwa mbụ nke mgbake ozugbo na-esote ịwa ahụ na ọnwa 11 ndị sochirinụ.
Mgbe ha lere ndị dọkịta na-awa ahụ afọ 65 na ndị okenye anya, ha nwere ike ịchọpụta ọtụtụ ihe nyeere aka ịkọwa ihe ize ndụ nke ọnwụ n'oge ịwa ahụ .
Ihe kpatara ọnwu nke okpukpu abụọ n'ọnwa n'ọnwa ọwa:
- Afọ 75 ma ọ bụ karịa
- Nwaanyị: nke a bụ eziokwu banyere otu ịwa ahụ kpọmkwem - meghee obi
- Nnukwu angina (ihe mgbu) tupu ịwa ahụ
Ihe mere na okpukpu atọ ma ọ bụ quadrupled ihe ize ndụ ọnwụ:
- Obi arrhythmias (obi mgbawa oge)
- Mmetụta nke akụrụ
- Ọkpụkpụ obi na-agafe karịa nkeji iri itoolu na itoolu n'oge ịwa ahụ
Ihe ndị na-emekarị n'etiti ndị nwụrụ:
- Ọrịa cancer
- Lower albumin levels: nke a bụ protein na ọbara, obere ọkwa nwere ike ịbụ ihe ịrịba ama nke nhụjuanya
- Ịtụkwasị obi n'ihe omume nke ndụ kwa ụbọchị : Onye nwere ike ilekọta mkpa nke onwe ya tupu ịwa ahụ nwere ikike ka ukwuu iji lekọta mkpa ha mgbe a wachara ya ahụ, a na-etinyekwa ya n'inwe njide onwe onye.
- Nkwenye : Mgbagwoju anya na-eme ka ike onye ahụ nwee ike ịme nhọrọ ndị magburu onwe ha, itinye aka na nhazigharị na ịbụ onye na-eme ka ha nwee obi ụtọ n'oge usoro mgbake.
- Obi ụtọ : Ọbụna usoro mgbagwoju anya nwere ike igbochi mgbake
- Mgbagwoju anya n'etiti ogwe aka: Nke a bụ ihe na-egosi adịghị ike, na mgbatị nke ogwe aka dị mkpụmkpụ nwere ike igosi nrịta dị ala, obere obere nri (nke na-abụkarị ụmụ nwanyị) ma ọ bụ erighị ihe na-edozi ahụ.
- Ihe na-edozi ahụ
Izere Ịwa Ahụ
Ọ dị mfe ịsị na ndị agadi kwesịrị izere ịwa ahụ, ma ọ bụ jiri oge ha kwadebe maka usoro iji belata ihe ize ndụ ha, mana ọtụtụ ịwa ahụ adịghị edozi ma dị mkpa, a gaghịkwa egbu oge ruo mgbe ebighị ebi. Izere ịwa ahụ ma ọ bụrụ na ọ ga-ekwe omume inwe ọgwụgwọ na-adịghị mma bụ ezi ndụmọdụ maka onye ọrịa, n'agbanyeghị afọ ole. Nke ahụ nwere ike ịpụta ịṅụ ọgwụ, ọgwụgwọ anụ ahụ, na obere ihe mgbu tupu ị họrọ ịwa ahụ.
Nke ọ bụla dị iche iche: Ọ bụ naanị n'ihi ịbịaru ịwa ahụ bụ ezi echiche apụtaghị na ọ ga-ekwe omume mgbe niile, maọbụ na ọ bụ nhọrọ kasị mma. Mkparịta ụka nkịtị na onye dọkịta na-awa ahụ na-akwado usoro ahụ nwere ike inye aka dokwuo anya ma ọ bụrụ na ịwa ahụ dị ezigbo mkpa ma ọ bụ ma ọ bụrụ na ọgwụgwọ ndị ọzọ dị.
Na-emeso Ndị Agadi Ụtọ
Okenye meworo okenye kwesiri inwe otu nlekọta anya na otu ohere inweta ozi dị mkpa iji mee mkpebi nlekọta ahụike dị ka ndị na-eto eto. Nke ahụ pụtara, nke mbụ, ọ bụghị ime mkpebi ịwa ahụ dabeere naanị n'otu ihe kpatara ya: oge nke oge.
John, 85, nwere appendicitis. Nkwado bụ obere na ndị agadi, mana ọ na-eme. Ọ na-emezighị ọgwụgwọ na ọgwụ nje IV, nke bụ usoro mbụ nke ọgwụgwọ kama ịwa ahụ n'ụlọ ọgwụ ụfọdụ. Ọrịa ya na-akawanye njọ, ọ na-enwekwu ihe mgbu, ma dọkịta na-awa ahụ na-ekwu na ya ekwesịghị ịwa ahụ n'ihi na ọ bụ nnukwu ihe ize ndụ maka nsogbu dị egwu. Ihe omuma a bu ihe ojoo, ma obu ihe nlere anya nke age-aru nke ndi agadi nwere ike ihu na usoro nlekọta ahuike.
John chọrọ ịwa ahụ, n'agbanyeghị afọ ndụ ya, na ịwa ahụ bụ usoro nzọpụta. Afọ Jọn adịghị mkpa na nke a, n'ihi na ndụ ya dabeere na usoro ahụ. Ndụ Jọn ga - agbatị site n'inwe usoro ahụ, ma mee ka ọ dị mkpirikpi n'enweghị ya. Otu mkpa maka ịwa ahụ na-abụkarị maka ndị chọrọ nrịanya obi, ịwa ahụ ọgwụgwọ nke ga-enyere gị aka ịnọgide na-eje ije, na usoro ndị ọzọ siri ike ma dị mkpa.
Ogologo oge ọ bụla bụ otu akụkụ nke mgbagwoju anya, dịka onye ọrịa ahụ nwere ike ịdaba na nsogbu ma ọ bụ ọnwụ mgbe ọwachara ahụ, uru nke inwe usoro ahụ, na ikike nke onye ahụ nwere ike ịmaliteghachi n'ụzọ zuru ezu mgbe usoro ahụ gasịrị.
Na-akwadebe maka Ịwa Ahụ Mgbe Ọ Ga-ekwe Omume
Okenye meworo agadi, karịa afọ ọ bụla ọ bụla, na-erite uru dị ukwuu site n'iwepụta oge iji "gbanwee" ahụike ha tupu ịwa ahụ. Nke a pụtara ịme ka ahụike onye ọrịa ahụ dịkwuo nta ma buru ibu tupu ịwa ahụ.
Otú onye ọrịa ahụ si dị mma-na-ege ntị dịgasị iche n'etiti mmadụ. O nwere ike ịpụta ịkwalite ogo glucose ọbara na onye ọrịa ọrịa shuga , ịkwụsị ịṅụ sịga maka ịkụ anwụrụ ọkụ, na ịkwalite ọkwa nke ígwè na ọrịa onye ọrịa. Mgbalị a iji meziwanye ahụike, ọbụna na obere ụzọ, na-akwụ nnukwu ndị agadi n'ihi na ha na-anabata nsogbu mgbe ịwachara ahụ. Nsogbu nsogbu na-eme ka ahụ ghara ịna-esiri gị ike n'oge na mgbe ịwachara ahụ.
Na-akwadebe maka Iweghachite mgbe Ịwa Ahụ
Ndị agadi nwere ike ịchọ ka a gbanwee gụnyere ọgwụgwọ anụ ahụ , ma ọ bụ ọbụna ịnọ n'ụlọ ọrụ mmezi, karịa ọrịa ịwa ahụ. Ha nọ n'ọnọdụ dị egwu nke nsogbu ụra n'ihi ọgwụ, ihe mgbu na mgbanwe na gburugburu ebe obibi, nke nwere ike itinye aka na mkparịta ụka, ụdị mgbagwoju anya mgbe ịwa ahụ gasịrị.
N'ikpeazụ, onye agadi ahụ ga-enwe oge nkwụsị karịa oge onye ọrịa na-arịa ọrịa, ọ na-atụ anya na ọ ga-enwe nsogbu. Na nkenke, onye ọrịa ahụ na-awa ahụ ga-achọ nkwado karịa onye na-eto eto, site n'aka ndị ọkachamara ahụike na ndị ọzọ na ezinụlọ ha na òtù ndị ọzọ. Ịchọta enyemaka nke ndị enyi na ndị ezinụlọ tupu ịwa ahụ ga-enyere aka hụ na mkpa onye ọrịa mgbe usoro ahụ gasịrị.
Mgbe ị na-akwadebe maka ịwa ahụ, onye agadi nwere ike ịchọ ịchọrọ atụmatụ ndị ga-adị mkpa mgbe ịwachara ahụ. Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na dọkịta na-awa ahụ na-anọ na ụlọ nrụzi ga-adị mkpa, onye ọrịa nwere ike ịhọrọ ebe ha na-ahọrọ tupu ịwa ahụ, na ọbụna gaa ma ọ bụrụ na ha ahọrọ.
Ndị ọkachamara ekwela izere ịwa ahụ a
Ọtụtụ ụlọ ọrụ ahụike, nke dị iche iche nke ndị dọkịta na-eme otu ọkachamara ma na-arụ ọrụ na mma kachasị mma na ndị ahụ pụrụ iche, nye ndụmọdụ megide ịwa ahụ onye ọrịa meworo agadi na ọrịa Alzheimer dị elu ma ọ bụ nkwarụ siri ike. Ọtụtụ ndị mmadụ na-ebi ndụ dị mma karịa ọtụtụ ụzọ ndụ, ma na-emegide usoro ihe ojoo na nke na-egbu mgbu maka ndị na-amaghịzi onwe ha. Nke a na-agụnye usoro nzọpụta na ndụ, ma dịgasị iche iche site na otu n'otu.
Otu isiokwu ha na-ekwenye na ya bụ nkwenye megide usoro ndị na-akwado ndụ nke na-akwado ndị ọrịa na-adịkwaghị na-amụ anya ma ọ bụ na-adabere n'ihi nkwarụ. Ndị a dị iche iche na-ekwu na mmegharị dịka nri nri adịghị adaba n'ọnọdụ a nke ịda mbà n'obi siri ike. Nnyocha na-egosi na ịzụ nri akpaghị aka n'ogologo oge ndụ onye ọrịa, kama ọ na - eme ka ha nwee ohere ịmalite ịrịa ọnyá afọ (bedsores).
Njikọ Alzheimer kwadoro, na-ekwu na ọ "nwere ike ime ka ihe oriri ghara ịdị na-edozi ahụ ma na-edozi ya ma ọ bụrụ na onye nwere ọrịa Alzheimer ma ọ bụ nkwarụ dị na njedebe nke ọrịa ahụ ma enwekwaghị ike inweta nri ma ọ bụ mmiri ọnụ. "
Ọtụtụ ndị ọrịa na-enwe mmetụta siri ike na ha agaghị etinye ha na ventilator ma ọ bụ na-enweta nri nri zuru ezu ntụziaka ahụike siri ike , akwụkwọ iwu nke na-egosi nke ọma onye ahụ chọrọ, tupu ịwa ahụ.
Obere Okwu Site
Ọ bụ eziokwu na ndị agadi na-enwekarị nsogbu ahụike karịa ndị ọrịa na-eto eto, ha nwere ike ịnwa mkpa maka ịwa ahụ, ma ha na-enwekwa nsogbu gbasara afọ mgbe a na-enyocha ha maka mkpa ahụike na ahụike. Afọ bụ nanị otu akụkụ nke nyocha ihe ize ndụ nke onye ọrịa maka usoro, ọ bụghịkwa naanị otu ihe ga-ekpebi ma a ga-eme ma ọ bụ ịwa ahụ. Ee, afọ dị mkpa, mana ọhụụ niile, ọkwa nke ọrụ, oke ọrịa nke dị ugbu a na ọtụtụ ihe ndị ọzọ ga-atụlekwa.
> Isi mmalite:
> Enyemaka nri na-edozi ahụ na tube feedling. Òtù Alzheimer. http://www.alz.org/documents_custom/statements/assisted_oral_tube_feeding.pdf .
> Naughton C, Feneck RO, Roxburgh J, Early na mbubreyo ndị na-ahụ maka ịnwụ na-agbaso ụkwara akwara na-ebute mgbapụta na-egbochi ịwa ahụ aka na ndị agadi ma e jiri ya tụnyere ọnụ ọgụgụ na-eto eto. http://ejcts.oxfordjournals.org/content/36/4/621.long. 2009.
> Filardo, G, et al, Ọnwụ oge na-adịte aka na ụmụ nwanyị mgbe ụkwara akwara dịpụrụ adịpụ gafeere ịwa ahụ. Meghee Obi . https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27042323. March 2016
> Kim, SW, Multidimensional Frailty Score for the Prophecy of Postoperative Death Mortality. Jama Ịwa Ahụ . 2014.