Ọrịa ogbu na nkwonkwo nwere ike ịmalite mgbe ọ na-adịghịzi enwe usoro ọhụụ
Kedu ihe bụ usoro usoro ahụ?
Usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ bụ netwọk dị mgbagwoju anya nke mkpụrụ ndụ, anụ ahụ, na akụkụ ndị na-arụkọ ọrụ ọnụ iji chebe ahụ megide ndị mwakpo mba ọzọ. N'ụzọ bụ isi, ndị mba ọzọ na-awakpo bụ ụmụ nje nwere ike ịkpata ọrịa (nje bacteria, nje, ma ọ bụ fungi). Usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-arụ ọrụ iji mee ka ndị si mba ọzọ pụọ, maọbụ ọ bụrụ na ha abanye n'ime ahụ, ịchọpụta na ibibi ha.
Kedu ka usoro usoro ihe na-adịghị?
Usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-arụ ọrụ dị ka usoro nkwukọrịta mara mma. Mgbe onye mwakpo mba ọzọ abanye n'ime ahụ, a na-eme ka usoro mgbasa ozi ahụ dị. N'oge ahụ, a na-arụ ọrụ usoro mkpụrụ ndụ ahụ ji alụso ọrịa ọgụ ma malite ịmepụta kemịkal siri ike. Mkpịsịghị mkpụrụ ndụ na-ekwurịta okwu site na ntanetị ahụ nkịtị ma ọ bụ na ha nwere ike ikwurịta okwu site na ịtọhapụ ndị ozi mmiri.
Akpụkpọ ahụ na-eje ozi dịka ihe mgbochi mbụ nye ụmụ nje. Ndị na-awakpo ahụ nwere ike ịnweta nbanye site na ntụpọ ma ọ bụ agbawa na akpụkpọ ahụ, ọ bụ ezie na. Mpempe akwụkwọ digestive na respiratory pụkwara ịbụ ihe ntinye maka ndị mbịarambịa si mba ọzọ ma ha onwe ha kwa nwere ikike nke ha iji chebe onwe ha pụọ na ndị mwakpo (dịka ọmụmaatụ, imi na imi, ụkwara ma ọ bụ na-agbapụ iji gbochie ndị na-apụ apụ na imi na mmiri ara na-ebibi ndị agha ahụ na agbapụ). Ọ bụrụ na ụmụ nje na-abanye n'ime ihe mgbochi ndị a, ha ka ga-esi na mgbidi nke digestive, respiratory, or urogenital passages to reach cells underlying cells.
Ejiri eriri epithelial kpuchie amaokwu ndị ahụ na akwa nke imi iji nyere aka igbochi njem nke ndị mwakpo n'ime okpukpu abụọ nke cell.
Ebe mucosal na-ekpuchi IgA, na-abụkarị ụdị nke mgbochi iji zute microbe. N'okpuru ebe obibi epithelial, sel dị iche iche, gụnyere macrophages, mkpụrụ ndụ B, na sel T, na-echere ndị mwakpo nke nwere ike ịgabiga ihe mgbochi ahụ n'elu.
Ozugbo ndị elu ahụ gafere, ndị ahụ na-awakpo ahụ ga-agabiga ihe nchebe zuru oke nke usoro ntinye aka (nchịkọta phagocytes, mkpụrụ ndụ T na-egbu egbu, na ntinye). Ọ bụrụ na ndị ahụ na-awakpo ahụ na-agabiga ihe nchebe zuru oke, ha na-eji ngwá agha ndị na-emepụta ihe na-emegharị ahụ, gụnyere ọgwụ nje na mkpụrụ ndụ T ndị nwere ndị natara na-eduga ha na ha.
Kedu ọrụ nke sel na-adịghị?
Usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ nwere mkpụrụ ndụ nke mkpụrụ ndụ na njikere (gụnyere lymphocytes na phagocytes). Ọ bụ ezie na ụfọdụ mkpụrụ ndụ na-anaghị alụso ọgụ na-awakpo ndị mwakpo niile, ndị ọzọ na-azụzi iji zaghachi naanị ihe mgbaru ọsọ. A na - enweta sel niile na - enweghịzi mkpụrụ ndụ na mkpụrụ ndụ mkpụrụ ndụ na - adịghị amụba n'ime ụmị ọkpụkpụ. Mkpịsị ndụ ndị akaghi aka, na nzaghachi nke cytokines dị iche iche na ihe ndị ọzọ na-ahụ maka ọgwụ ọjọọ, na-etolite n'ime ụdị mkpụrụ ndụ immune (sel T, mkpụrụ ndụ B, ma ọ bụ phagocytes).
Mkpụrụ ndụ B na sel T bụ ụdị lymphocytes. Mkpụrụ ndụ B na-ekpuchi ọgwụ mgbochi n'ime ahụ mmadụ. Ndị na-emegide ọrịa na-awakpo ndị mwakpo mba ọzọ (na-eme dị ka antigens) ndị a na-achọta na-ekesa na mmiri ozuzu ma na-egbochi nje virus ịbanye n'ime sel. N'aka nke ọzọ, mkpụrụ ndụ T, nwere ndị na-anabata ndị na-emegide ndị na-emegide onwe ha n'elu ala nke na-aghọta ọnyá nke antigens na mkpụrụ ndụ nje.
Mkpụrụ ndụ T nwere ike iduzi ma dezie azịza ndị na-adịghịzi, ma ọ bụ na ha nwere ike ibuso nje ahụ ọgụ ma ọ bụ mkpụrụ ndụ mmebi.
Phagocytes bụ mkpụrụ ndụ ọcha buru ibu na-eri ndị mwakpo mba ọzọ ma ọ bụ ihe si mba ọzọ. Monocytes bụ ụdị phagocyte nke na-ekesa n'ime ọbara. Mgbe monocytes na-abanye n'ime anụ, ha na-abanye na macrophages. Dị ka macrophages, ha na-enwe ike ikpochapụ ahụ nke sel ochie na irighiri ihe. Macrophages nwekwara ike igosipụta mkpụrụ nke ndị antigen si mba ọzọ iji dọta lymphocytes. Ha na-amịpụta ihe mgbaàmà nke dị mkpa maka mmeghachi omume na-adịghị. Granulocytes, mkpụrụ ndụ mast, platelets, na mkpụrụ ndụ dendritic nwere oke ọrụ na nzaghachị ahụ.
Mkpịsịghị usoro sel na-ekwurịta okwu site na ịhapụ na ịzaghachi ndị ozi ọjọọ, nke a maara dịka cytokines . Cytokines, nke gụnyere interleukins, interferons, na ihe ndị na-eto eto, bụ ndị na-edozi ahụ nke mkpụrụ ndụ na-adịghịzi na-ezo na-arụ ọrụ na mkpụrụ ndụ ndị ọzọ, na-enyeghachi ndị na-apụnara mmadụ ihe.
Mgbochi Kwesịrị Idebe Ezi Ahụike
Ọ bụ ezie na anyị akọwara otú otu nzaghachị na-esi echebe anyị pụọ n'aka ndị si mba ọzọ pụta na nrịanrịa nke ọrịa, enweghi ndidi dị mkpa iji gbochie ọrịa. Enweghị ndidi na-akọwa otú ọgwụ lymphocytes T ma ọ bụ B si eleghara ahụ anụ ahụ anya ma na-achọ ndị si mba ọzọ. Enweghị ndidi dị oké mkpa iji gbochie usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na ịwakpo mkpụrụ ndụ nke ahụ.
Mgbe usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ adịghị arụ ọrụ nke ọma, ahụ na-emepụta mkpụrụ ndụ T na ọgwụ nje ndị a na-eduzi megide antigens na sel ya na anụ ahụ, na okwu ndị ọzọ, megide onwe ya. Mgbe nke a mere, mkpụrụ ndụ ahụike na anụ ahụ emerụla, ọrịa ọrịa autoimmune nwere ike ịzụlite. Arthritis rheumatoid na lupus bụ ihe atụ nke ọrịa na-akpata autoimmune . E wezụga ihe mmeghachi omume autoimmune, usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ nwere ike ibute ọrịa maka nrịanrịa, na-egbochi nsogbu mgbagwoju anya, na nsogbu nke adịghị ike.
Isi mmalite:
Enweghị usoro. National Institute of Allergy and Diseases. December 19, 2011.
Ụkpụrụ ndị na-adịghị ahụkebe na nke Cellular nke Ọrịa na Mgbochi Ọrịa. Na-amalite na Ọrịa Rheumatic. Klippel J. Peeji 94-97. Nke Akwukwo Arthritis biputara. Thirteeth Edition.