Ọ bụrụ na ị nwere ike ịmepụta ụzụ ogbi, gịnị ka ọ ga-adị? Onye ọ bụla ga-ama otu esi ekwurịta okwu n'asụsụ ogbi. Ịbụ onye ntị chiri ga-abụ ihe zuru ezu nke na ọha mmadụ agaghị achọ ịkụziri ya akwụkwọ. Ubi vaịn Martha bụ n'ezie ebe dịka ebe ahụ, n'agbanyeghị na ọ bụ obere agwaetiti, ọ rụrụ ọrụ dị mkpa na akụkọ ntụrụndụ chiri anya.
Ntughari Uzo Nwee Na-abia n'otu Oge Gaa n'Oké Osimiri Massachusetts
N'otu oge, e nwere n'ezie ebe a pụrụ iwere dị ka utopia ntị chiri.
Emere ya n'àgwàetiti dịpụrụ adịpụ nke dị n'ụsọ oké osimiri Massachusetts, agwaetiti a maara dị ka Martha Vineyard. Ọ bụ ezie na ọtụtụ ndị na-akpakọrịta Vine nke Martha na ebe obibi nke nnukwu shark ọcha na ihe nkiri Jaws, a mara amara agwaetiti ahụ tupu oge ahụ dị ka agwaetiti nwere ọnụ ọgụgụ dara ogbi. Olee otú nke ahụ si bụrụ?
Ụfọdụ ndị na-arụ ọrụ vaịn n'oge ochie na-ebu mkpụrụ ndụ maka ntị chiri (nke mbụ a na-ahụ maka ogbi bụ Jonathan Lambert, 1694), na ọtụtụ afọ nke alụmdi na nwunye, ọgbọ na ọgbọ nke ụmụ na-ebi na ụda ntị . N'otu oge, otu n'ime ụmụ anọ mụrụ nwa ntị chiri!
E nwere ọtụtụ ndị ntị chiri na Ubi Vine (ọtụtụ ndị ntị chiri bi na Chilmark) na ndị bi n'obodo ahụ mepụtara asụsụ ogbi a na-akpọ Mkpụrụ Akwụkwọ Vineyard Sign Language (MVSL) ma ọ bụ Asụsụ Chilmark (nke yiri ka ọ malitere na County Kent n'ebe ndịda England. chere na MVSL keere òkè n'ọmụmụ ihe e mesịrị na American Language Language mgbe ndị bi na Ubi Vine ahụ gara Ụlọ Akwụkwọ America Maka Ndị Nwụrụ na Hartford, Connecticut.
Ihe Ndị Mere Mkpụrụ Ubi Vine Na-adịghị
Anyị maara na e nweela ebe ndị ọzọ na akụkọ ntolite bụ ebe ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị bi na-anụ ihe na-efu, ya mere, gịnị mere ubi Martha ji dị iche iche? Ka anyị leba ụfọdụ n'ime ihe ndị mere eme anya nke dugara "nti ntị chiri" a.
Ọnụ ọgụgụ ndị ogbi
O doro anya na inwe ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke ndị mmadụ na-anụ ụda ntị kpaliri ndị ọrụ Martha iji meziwanye ohere nkwurịta okwu maka ndị ntị chiri.
Ihe odide ụfọdụ nke narị afọ nke iri na itoolu na-egosi oke ntị chiri. N'afọ 1817, ezinụlọ abụọ nwere ndị ogbi, ha nwere ngụkọta nke ntị chiri asaa. Nanị afọ ole na ole mgbe e mesịrị, ka ọ na-erule n'afọ 1827, enwere ntị chiri iri na abụọ. Ndepụta ọnụ ọgụgụ Chilmark nke 1850 mere ka a mata 17 ndị ntị chiri nke ezinụlọ 141, na Hammett, Lambert, Luce, Mayhew, Tilton, na ezinụlọ ndị dị n'Ebe Ọdịda Anyanwụ. Na 1855, ọ dị 17 tinyere anọ na Tisbury dị nso. Ndepụta ọnụ ọgụgụ Chilmark dị na 1880 nwere mmadụ ntị 19 na ezinụlọ 159. Ezinụlọ ndị ntị chiri ọhụrụ na ndị edemede 1880 gụnyere ndị isi na ndị Smiths. Iji mee nke a ka ọ bụrụ na e jiri ya tụnyere ala nke United States, ebe ọnụ ntị dị 1 na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ puku isii, na Ubi vaịn ọ dị elu dịka 1 na 155 (1 na 25 na Chilmark, na 1 na 4 na obodo Chilmark nke Squibnocket ).
Ịnakwere Asụsụ Asụsụ
A nabatara asụsụ ogbi n'ubi vaịn nke akwụkwọ akụkọ juru na 1895 na ụzọ eji asụsụ na asụsụ ndị e ji ede ihe jiri ya mee ihe n'ụzọ dị mfe ma dị mfe site na ndị ntị chiri na ndị na-anụ ntị. Ndị na-aga Chilmark aghaghị ịmụta asụsụ ogbi ka ha wee biri n'ime obodo. Iru uju bu ihe di nfe na ufodu ndi nuru ihe n'echere na o bu oria ojoo.
N'ihe dị ịrịba ama, ọ bụ mgbe ahụ ka a naghị ele ntị chiri ka ọ bụ nkwarụ.
Ịga Ụlọ akwụkwọ
N'okpuru Ubi Vine ahụ, ụmụaka ntị chiri gara ụlọ akwụkwọ ruo ogologo oge kari ịnụrụ ụmụ, dị ka steeti nyere ego maka agụmakwụkwọ maka ụmụaka ntị chiri. Nke a mere ka ọnụ ọgụgụ dị elu nke agụmakwụkwọ dị elu karịa ụmụ akwụkwọ ntị chiri karịa ịnụ ụmụ akwụkwọ.
Mgbaghara nke nta na ụba nke ndị ogbi
Mkparịta ụka na-aga n'ihu na ndị ntị chiri nke Chilmark na ihe fọdụrụ n'ubi vaịn ahụ nọgidere na-agbasa. Ọ gaara anọgide na-eto eto ma ọ bụrụ na ọ bụghị maka uto nke mmụta chiri anya na ala. Dika umuaka umua vine na-aga n'ulo akwukwo-agwaetiti, ha na-agbasi ndu-n'àgwàetiti, lụrụ di na nwunye di na nwunye, na nke nta nke nta ka ọnụ ọgụgụ ndị Vine na-ada ada.
Umu ogwu Ugbochi ugbo ikpeazu dara ugbua na afo 1950.
Akwụkwọ na ihe ndị ọzọ
Akụkọ ntụrụndụ na ihe nketa , na akụkọ ihe mere eme nke ndị ntị chiri na Martha's Vineyard, enwewo mmasị na ndị ọkà mmụta. Uche a mere ka akwụkwọ a bụrụ akwụkwọ: Onye ọ bụla nọ na Spoke Sign Language : Anwụrụ Anwụrụ na Martha's Vineyard . Akwụkwọ ahụ na-ezochi ntị chiri vine na mpaghara nke Kent County nke Britain kpọrọ Weald. Na mgbakwunye, ihe ndị a dịnụ:
- Otu akwụkwọ akụkọ nke Robert Mather na Linda McIntosh bipụtara na peeji 15 n'ime akwụkwọ ndị dị na 1990 na "University of Tufts," ndị ntị chiri nke Ubi Vine. Akwụkwọ ndị ahụ na-ekwu ihe dị na 1981 na Duke's County Intelligencer, nke isiokwu ya bụ "Mkpụrụ obi nke anụ ọhịa ahụ: Otu nkuzi na nghọta ụmụ mmadụ," na "ndị ogbi Chilmark: Ụmụ amaala a ma ama." Ejikwara ya na bibliography bụ akwụkwọ akụkọ Boston Sunday Herald nke 1895, "Mark nke Chilmark, Ntị Ntị, na Nkịtị n'obodo Obodo Squibnocket."
- Otu akwukwo akwukwo akwukwo nke afo 2001, "A Culture Cold with Strong Voice," site na Mahadum Boston University University, Bostonia. Isiokwu ahụ na nkenke na-ekwu banyere mgbalị nke usoro mgbanwe (Joan Poole Nash, bụ onye nkụzi mmụta chiri anya) iji dekọọ ihe atụ nke MVSL nke nne nne ya ochie na nna nna ya gosipụtara.
- Na March 1999, magazin Yankee bipụtara isiokwu ahụ, "The Island That Spoke by Hand."
Ihe Ndabere na Ọrụ nke Ubi Vine Na-eche Ntị n'Ahụ
Nchikota nke ndi mmadu dara ogbi tinyere umu amaala ndi kpaliri ha mere ka ha buru ndi enwere ike ighota "utopia chiri anya" n'ubi Vine. O doro anya na ọganihu ndị merenụ mere n'enweghị nkà na ụzụ ikwu okwu na ọnụ ọgụgụ dị ntakịrị nke ndị mmadụ (ma e jiri ya tụnyere ndị bi na United States dum).
Dị ka a hụrụ na ọtụtụ ọganihu na ọdịbendị ntị chiri, mmetụta ndị otu n'otu na obere ìgwè nke ndị mmadụ nwere ike inwe na-eme ka esemokwu dị iche iche nwere ike dị ukwuu.
Ikekwe, ọ dị mkpa ka anyị leba anya n'ihe atụ Martha nke vine na ọtụtụ nsogbu na nchegbu anyị na omenala taa. Dịka e kwuru n'elu, a naghị eleghara ụda ntị anya dị ka ihe nkwụsị na Martha's Vineyard. A naghị ele ya anya dịka "adịghị njọ," kama ọ bụ ọdịiche dị iche na ịbụ mmadụ. Inwe onye ọ bụla "na-asụ otu asụsụ" belata ihe nwere ike ịbụ "mgbochi asụsụ" ma bụrụ nke bara uru nye ma ndị na-anụ ma ndị ntị chiri.
Maka ndị na-adịghị ntị chiri ma ọ bụ ndị siri ike ịnụ ihe na ndị na-amaghị ASL, wepụta oge iji mụta otu esi agwa ndị ntị chiri na ndị siri ike nke ndị na-anụ ntị okwu iji nyere aka belata "mgbochi asụsụ" taa. Ị nwekwara ike ịchọrọ ịkwado onye nke ndị ntị chiri na ndị na-anụ olu ike .
> Isi mmalite:
> Groce, N. Onye ọ bụla N'ebe a na-asụ asụsụ ogbi: Nchebe nke anụ ọhịa na-akọ na Martha's Vineyard. Nyocha akwụkwọ. Ntuchi na Education International . 2007. 9: 167-168.
> Kusters, A. Ntị nke Ntị? Inyocha akwukwo ndi mmadu na-eme n 'uwa "Martha's Vineyard Solutions" nke uwa. The Journal of Deaf Studies and Learning Deaf . 2010. 15 (1): 3-16.