Ụkwara bụ ihe kachasị mkpa mere ndị mmadụ ji agakwuru dọkịta ha. N'ọnọdụ ụfọdụ, ụkwara abụrụ ihe na-erughị izu atọ ma kpọọ ya "ụkwara ukwu." Ụkwara na-adịgide n'etiti izu atọ na asatọ ka a na-akpọ "ụkwara ukwu". Na ụkwara na-aga n'ihu ihe karịrị izu asatọ ka a na-akpọ "ụkwara na-adịghị ala ala."
Ọ bụ ezie na ụfọdụ ndị na-arịa ụkwara ruo ọtụtụ afọ, ihe kpatara ụkwara nwere ike ikpebi ma ọ dịkarịa ala 90% n'ime okwu ndị a.
Usoro ọgwụgwọ maka ụkwara nwere ihe ịga nke ọma na ọ dịkarịa ala 85%, ya mere, a ghaghị iji ọgwụgwọ mee ihe n'ihe kpatara ya, kama ọ bụ nanị ọgwụ ndị na-ekpuchi ụkwara ruo nwa oge.
Gịnị Na-akpata Nsogbu?
Ihe na-akpata ụkwara dabeere na ogologo oge ka mgbaàmà ahụ dị. Dịka ọmụmaatụ, ihe na-akpata ụkwara ukwu nwere ike ịdị nnọọ iche na nsogbu nke ụkwara na-adịghị ala ala. N'ihe dịkarịa ala 25% nke ụbụrụ na-adịghị ala ala, ọ dịkarịa ala abụọ ọnọdụ ahụike na-eme ka ụkwara na onye ahụ.
Gịnị Na - akpata Nsogbu Dị Ukwuu?
Ihe kachasị akpata ụkwara ukwu gụnyere:
- Oke oyi
- Nnukwu sinusitis
- Pertussis (ụkwara ụda)
- Ọrịa na-egbochi ọrịa mgbagwoju anya ( COPD )
- Ọrịa rhinitis
- Rhinitis na-enweghị nrịanrịa
Ihe na-akpata ụkwara ukwu ka na-ekpebisi ike site n'akụkọ ihe mere eme mmadụ na ule anụ ahụ. Ụfọdụ ndị ọkachamara ga-eji mpempe ọgwụ antihistamine / decongestant (dịka Dimetapp ma ọ bụ ihe jikọrọ ọnụọgụ) na ịgwọ ụkwara ukwu n'ihi ụcha nkịtị.
Ndị ọhụrụ antihistamines / decongestants, dị ka Claritin-D (loratadine / pseudoephedrine), adịghị ka ọ na-enye aka.
Ndị na-anọgide na ụkwara n'agbanyeghị ọgwụgwọ maka oyi nkịtị, ma ọ bụ ndị nwere ihe ịrịba ama ndị ọzọ nke nnukwu sinusitis, na-enye usoro nke ọgwụ nje mee ihe iji sinusitis dịka ihe kpatara nnukwu ụkwara.
Ụmụaka na-egosi na ọ bụ ụkwara ka ọ bụ naanị ihe ịrịba ama nke ọrịa nje.
Ndị nwere nsogbu COPD (emphysema ma ọ bụ bronchitis na-adịghị ala ala) nwere ike ịnwe ụba na ụba na ụkwara, mkpụmkpụ nke ume, na-emegharị ma gbanwee na mmepụta ihe na agba. A na-enye ndị a nwere ụkwara ukwu nnukwu ọgwụ nje.
Ụkwara ụbụrụ , ma ọ bụ Pertussis, na-abawanye na mpaghara ụfọdụ, na ịgba ọgwụ mgbochi adịghị enye mgbe niile nchebe zuru oke. Ndị Pertsis ga-enwe mmebi ụbụrụ siri ike, mgbe mgbe na-agbọ agbọ mgbe ụkwara. Ọgwụgwọ na ọgwụ nje na-enyere aka ma ọ bụrụ na e nyere ya ngwa ngwa; ma ọ bụghị ya, ụkwara nwere ike ịda mbà ma kwụsịkwa ruo ọtụtụ izu.
Rhinitis (nfụkasị na onye na-adịghị ahụ nfụkasị ) nwekwara ike ime ka ụkwara nke metụtara mgbapụta na-esite n'azụ-azụ (phlegm na-asọpụta site na azụ nke imi n'ime akpịrị). Otú ọ dị, nke a nwere ike ịbụ ụkwara dị nnọọ iche site na n'elu na ọtụtụ nke ọnya na-ekpochapụ ụdị ụkwara. Rhinitis na-egbu egbu ga-azaghachi ọrịa dị iche iche na-ekesa ọrịa mgbe ọrịa rhinitis na-enweghị nrịanrịa nwere ike ịzaghachi ma ọ bụ ndị na-ede akwụkwọ ma ọ bụ ọgwụ ntanetị dị iche iche.
Ihe na-adịkarịkarị, ma nke ka njọ, na-akpata ụkwara ukwu na-agụnye ịda mbà n'obi , ngwongwo mgbagwoju anya , ikuku ume na ịchọta ihe ọpụpụ na-abanye n'ime ọkụ ( ọchịchọ ).
Gịnị Bụ Ihe Na-akpata Nnukwu Mgbochi?
Maka ụkwara nke dịgidere n'agbata izu atọ na izu asatọ, ihe kachasị akpata bụ:
- Ụkwara na-ebute ọbara
- Nnukwu sinusitis
- Asthma
Ụkwara na-ebute ụkwụ bụ ụkwara nke nọgidere na-enwe mgbe ọrịa oyi na-ekpo ọkụ ma ọ bụ ọrịa strok ọzọ, nke na-enweghị ọrịa oyi. Ọ nwere ike ịbụ nrịta nke nkwụsị ma ọ bụ bronchitis. Mgbaàmà ndị a nwere ike idozi n'enweghị ọgwụgwọ ma ọ bụ nwere ike ịghọ nnukwu sinusitis nke chọrọ ọgwụ nje. Ụfọdụ ndị ọkachamara ga-ekpe ikpe nke otu nchịkọta na-asọ oyi / ọgwụ antihistamine (dịka Dimetapp ma ọ bụ ọnụọgụ abụọ) maka otu izu, ma ọ bụrụ na ọ daa, a na-anwale ọgwụ nje.
Ọ bụrụ na mmadụ na-eme mkpesa maka mkpụmkpụ ume, ume, ma ọ bụ mkpuchi obi, mgbe ahụ ụkwara ume ọkụ nwere ike ịbụ ihe kpatara ụkwara. A ga-enyezi ọgwụgwọ a na-emekarị maka ụkwara ume ọkụ.
Gịnị Bụ Ihe Na-akpata Nsogbu Na-adịghị Eju?
A na-akpọ ụkwara na-adịgide adịgide ruo izu asatọ na ụbụrụ na-adịghị ala ala. Ụfọdụ ndị nwere ike ịnweta ụkwara na-adịghị ala ala ruo ọtụtụ afọ, na ọgwụgwọ nwere ike ghara ịga nke ọma. Maka ndị a, a na- edegara onye na- ahụ maka ọrịa ahụ ma ọ bụ onye na-anụ ọkụ n'ahụ (onye ọkachamara na ngụgụ), dịka ọkachamara ọkachamara.
Ihe kachasị akpata ụbụrụ na-adịghị ala ala gụnyere:
- Mbemiso na-abanye na mmiri (phlegm draining si n'azụ imi n'ime akpịrị)
- Asthma (na ụkwara - ụkwara ume ọkụ)
- Ọrịa reflux gastroesophageal (GERD)
- Eosinophilic bronchitis
- Ndị na-etinye ọgwụ na-etinye ọgwụ
- Ịṅụ sịga
Ọtụtụ ndị ọkachamara na-atụ aro ka ha na-eme X-ray na ihe nkedo nke cat nke mmehie dị ka akụkụ nke nyocha maka ụkwara na-adịghị ala ala. Ndị ọkachamara (allergists na pulmonologists) ga-emekwa nyocha ndị pụrụ iche maka ụkwara ume ọkụ. Mgbe ahịrị X-ray bụ ihe nkịtị, mgbe ahụ, ihe ndekọ dị n'elu na-akpata ụbụrụ ka ukwuu nke ụkwara ụbụrụ na-adịghị ala ala.
Dọkịta ahụ ga-eme akụkọ ihe mere eme na nyocha anụ ahụ, nke nwere ike inye ihe ngosi maka nsogbu nke ụkwara na-adịghị ala ala. N'ọnọdụ ụfọdụ, ọ nwere ike ịdị mkpa iji nweta ule nke ọgwụgwọ maka ihe a dị n'elu, ebe nchọpụta ahụ nwere ike ọ gaghị enye nkọwa maka ụkwara.
Iwe na ọgwụ. Ndị mmadụ na-ese anwụrụ ma ọ bụ ndị na-ekpughere ha na ọrụ ma ọ bụ ihe ntụrụndụ kwesịrị izere ndị a. Ọgwụ dịka ndị na-emechi ACE (ọgwụ mgbali elu dịka lisinopril na ọtụtụ ndị ọzọ, na ọnụọgụ aha niile na-agwụ na "pril") bụ ihe ndị a ma ama nke ụkwara na onye dibịa kwesịrị ịgbanwe ya. Ụkwara nwere ike ịdịgide ruo izu anọ mgbe a kwụsịrị onye na-emechi ACE.
Akwụsị na-aga n'ihu. Nke a bụ ihe kachasị akpata ụkwara ụkwara ala. Ọ bụrụ na ọ dị na akụkọ ihe mere eme (ọnya-nkpochapụ) ma ọ bụ na nyocha nke anụ ahụ, a ga-emeso ya dịka ụbụrụ / ọrịa antihistamine (dịka n'elu n'elu ụkwara ukwu) na ọgwụ ịgba ọgwụ (dị ka steroid nasal). Ọ bụrụ na ọgwụ ndị a adịghị enyere aka, ọ nwere ike ịdị mkpa iji hụ na ịmịpu ọkpụkpụ na-abụghị ihe kpatara ọrịa nhụjuanya site na ịme ihe ntanetị.
Asthma. Asthma bụ nke abụọ kachasị akpata ụkwara na-adịghị ala ala. Ụkwara nwere ike ịbụ ihe ịrịba ama nke ụkwara ume ọkụ, ọ bụ ezie na ọtụtụ ndị ga-eme mkpesa na ụfụ na mkpụmkpụ nke ume. Nnwale pụrụ iche, gụnyere spirometry na nchọpụta bronchoprovocation, nwere ike inye aka ikpebi ma ụkwara bụ n'ihi ụkwara ume ọkụ. Otú ọ dị, ule ndị a nwere ike bụrụ ihe nkịtị, ya mere, a ga-achọ ịnwale ọgwụgwọ ụkwara ume ọkụ (dịka onye na-agwọ ọrịa steroid) dị ka ọnwa 1-2.
GERD. GERD bụ nke atọ kachasị kpatara ụkwara ụkwara, ma ọtụtụ ndị nwere ụdị ụkwara a adịghị aghọta na ha nwere GERD. Ụdị ọzọ nke GERD, nke a na - akpọ reflux laryngopharyngeal (LPR), na - eme ka ụkwara na olu na ngwụcha na - ehichapụ. Enwere ike ịme nyocha pụrụ iche maka GERD na LPR, ma na ụdị ndị na-eme ka ụkwara, ndị a nwere ike bụrụ ọnụ na iru ala. Ihe nyocha nke ọgwụ maka GERD na LPR (ọgwụgwọ ahụ bụ otu ihe ahụ), dịka ọtụtụ izu na ọnwa, nwere ike ịdị mkpa ka ụkwara dozie.
Eosinophilic bronchitis. Ụdị ụkwara a na-adịghị ala ala na-apụta ruo pasent 13 nke ndị mmadụ, a pụkwara ịchọpụta na ọ na-elele sputum (phlegm) onye ahụ n'okpuru microscope. Ebe ọ bụ na ọ dịghị ule ọzọ dịnụ iji chọpụta ụdị ụkwara a, ikpe nke inhaled steroid (maka 1-2 ọnwa) bụ otu n'ime usoro ọgwụgwọ e nyere onye nwere ụkwara ụbụrụ mgbe ọ na-apụtaghị na ọ bụ ihe kpatara ya.
Ọ bụrụ na ụkwara na-adịgide n'agbanyeghị nke a, a pụrụ ịchọ ntinye aka na ọkachamara (onye na-ahụ maka ahụike ma ọ bụ onye na-ahụ maka ọrịa) maka nyocha ọzọ. Ihe na-akpatakarị ụkwara ụbụrụ na-agụnye ụkwara omume (ụbụrụ ụjọ), ụbụrụ ntị (ma ọ bụ akụkụ ọzọ nke mba ọzọ) mmetụta dị na ntị, ọrịa Tourette , ụdị ọrịa cancer , ọrịa obi, na mgbakwunye.
> Isi mmalite:
> Irwin RS, Madison JM. Nchọpụta na Ịgwọ Ọrịa. N Engl J Med. 2000; 343: 1715-21.
> Weldon DR. Nchọpụta dị iche iche nke ọrịa na-adịghị ala. Ọrịa na Ahụhụ Asthma. 2005; 26: 345-51.