Shingles, nke a makwaara dị ka herpes zoster (HZ), bụ ihe ọkụkụ na-egbu mgbu ma ọ bụ nke na-adịghị mma nke kpatara mmeghachi ahụ nke varicella zoster virus (VZV) nke na-ebu maka ọkụkọ. E wezụga mgbu na ahụ iru ala bụ ndị bụ isi ihe mgbaàmà nke shingles, ọtụtụ ndị na-anọgide na-enwe ihe mgbu mgbe ahụ ọkụ gwọọ-ọnọdụ a na-akpọ neuralgia posthelpetic (PHN). Enwere ike ịgwọ ọrịa Shingles na ọgwụ nje na ọgwụ mgbaàmà, ma ọ bụ ihe dị mkpa karị maka ijikwa shingles bụ igbochi: Ndị na-enweta ọgwụ mgbochi chickenpox ga-ezere shingle n'ihi na ha na-echebe site na varicella site na mbụ. Maka ndị nwere chickenpox, e nwere ọgwụ abụọ.
1 -
MgbaàmàIhe mgbaàmà nke shingles na -egosi na nkebi abụọ. Na mbụ nke ndị a, prodromal stage, onye na-ahụkarị ihe mgbaàmà nke ọrịa izugbe, dị ka ọkụ, isi ọwụwa, na ike ọgwụgwụ. N'oge na-adịghị anya, mgbu ga-amalite. Ndị mmadụ akọwawo ihe mgbochi shingles dị ka ọkụ, ịgba, tingly, agbapụ, na ndị ọzọ. Ihe mgbu na-emekarị ga-ejedebe n'otu akụkụ nke ahụ.
N'ọnọdụ nke abụọ nke shingles, akpụkpọ ahụ ebe mbụ mgbu chere na ọ ga-acha uhie uhie ma nwee mmetụta na aka, dị ka ntachu. N'ime ụbọchị ole na ole, ndị na-agbaju mmiri, ma ọ bụ vesicles, ga-etolite na mpaghara ahụ. N'ikpeazụ, ndị a ga-eme mkpatụ, ma ọ bụrụ na ha emee mmadụ ka ọ bụrụ onye na-efe efe-nke pụtara na onye na-adịghị ahụ ọkụkọ ọkụ (na-emekarị n'ihi na ha nwere ya ma ọ bụ n'ihi na e mere ha ọgwụ) nwere ike inweta ọkụkọ na-abanye na kọntaktị arụ ọrụ ọkụ ọkụ.
Ihe si na shingles gụnyere PHN, nke ga-adịgide ruo izu ma ọ bụ ọbụna afọ ole na ole mgbe ọnyá shingles, na ọrịa ndị ọzọ dịka impetigo (ọrịa nje bacterial) na meningitis. Mgbe shingles blisters na-eto na ihu ha nwere ike ime ka emebi emebi emebi anya ma ọ bụ ntị.
2 -
NchoputaỌ bụ ezie na ihe mgbu nke na-ebute ihe ọkụkụ shingles nwere ike ịchọta nke ọma maka ihe ọzọ, ndị ahụ na-egbukepụ onwe ha dị iche iche. Nke a bụ eziokwu karịsịa n'ihi ụkpụrụ ha mepụtara: Ọ bụghị nanị na ọkụ ọkụ na-apụta na otu akụkụ nke ahụ, ọ na-agbasokarị akpụkpọ anụ dị warara. Ọ bụrụ na mmadụ amalite ụdị ọkụ ọkụ dị otú ahụ ma nwee akụkọ banyere ahụike nke ọkụkọkọ, ọtụtụ ndị dọkịta ga- achọpụta ọnyà ndị na- adabere na nyocha ahụ nkịtị. Ọ bụrụ na enwere obi abụọ ọ bụla, nchịkọta nke anụ ahụ ma ọ bụ omenala akpụkpọ anụ nwere ike ikwenye shingles.
3 -
Ihe kpatara yaShingles na-amalite mgbe nje varicella, nke na-akpata chickenpox, na-arụ ọrụ mgbe ụra dinara n'ime usoro ụjọ-ọtụtụ mgbe ọtụtụ iri afọ gasịrị. Ihe kpatara nke a anaghị aghọtacha nke ọma, mana echere na nje ahụ na-apụta mgbe usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-eme ka ọ ghara ịdị ike-ihe na-eme na afọ. Nke a bụ otu ihe mere ndị mmadụ ji etinye shingle bụ ndị dị n'ime afọ 50 ma ọ bụ 60 nke nwere chickenpox dị ka ụmụaka.
Ma e nwere ihe ndị ọzọ mere mmadụ ji alụ ọgụ na-eme ka ọ ghara ịda mbà-ọrịa sitere na nje virus nke mmadụ (HIV), dịka ọmụmaatụ, ma ọ bụ dịka mmetụta dị n'akụkụ nke ọgwụ ndị dị ka chemotherapy. Ọbụna ụmụaka nwere ike ịdọrọ ike. Ọ dabara na, ọ bụ obere ụmụaka na-erubeghị afọ iri na iri ma ndị na-arịa ọrịa ahụ na-enwekarị mgbaàmà karịa ndị okenye. Ụmụaka ndị nwere ihe ize ndụ nke shingles bụ ndị nwere chickenpox tutu ha dị otu afọ ma ọ bụ ndị nne nwere chickenpox n'oge atọ nke atọ n'afọ ime.
E nwere ihe na-egosi na nrụgide mgbe ụfọdụ na-ekere òkè na shingles na-akpali. Nke a nwere ike ịbụ ọgba aghara dịgasị iche iche na nchekasị ma ọ bụ ihe mmejọ ọ bụla, dịka ọnwụ nke ọrụ ma ọ bụ onye a hụrụ n'anya.
4 -
ỌgwụgwọIhe kachasị mkpa mgbe ị na-emeso shingles ọ dị mkpa ịkwụsị virus varicella site n'ịba ụba: Ogologo oge a na-ahapụ ya ka ọ nọgide na-eme ka ọnyá na-agba, ọ ga-ebute ihe ize ndụ nke nsogbu n'ọdịnihu. Ọgwụ nje Antiviral-Zovirax (acyclovir), Famvir (famciclovir), ma ọ bụ Valtrex (valacyclovir) - kasị dị irè mgbe a na-ewere ya n'ime awa 72 nke shingles.
E wezụga nke ahụ, ilekwasị anya n'ihe banyere shingles bụ na ịgwọ ọrịa mgbaàmà. Ụzọ ndị na-enyere aka na-eme ka ndị na-agba ọsọ na ọkụ ọkụ gụnyere:
- Ntanye na bat oatmeal
- Ịkwa uwe dị mma, karịsịa karia ebe ebe ọkụ ọkụ ahụ dajụrụ
- Na-eme nlekọta onwe-ọma-na-enweta ezumike zuru oke, iri nri nke ọma, mmega ahụ dị nwayọ (Tai Chi achọtawo inyere ụfọdụ ndị aka), na otú ahụ
A na-agwọ ọrịa mgbu na nchekasị na ọgwụ ndị na-adịghị mma (OTC), gụnyere ọgwụ ndị na-adịghị egbochi ọgwụ ọjọọ (NSAIDs) dị ka Tylenol (acetaminophen) na Advil (ibuprofen); ọgwụ na ọgwụ na-egbuke egbuke na nke a na-ahụkarị iji mee ka ọ dịkwuo ala; na ngwaahịa OTC ndị ọzọ, dị ka mmiri calamine, lidocaine, na capsaicin.
Enwere ike inweta uru ụfọdụ na ọgwụgwọ ndị ọzọ-n'etiti ha, acupuncture, na-akpali akpali nke ọkụ eletrik (TENS), hypnosis, na mgbakwunye ihe oriri na-akpọ enzymes proteolytic.
5 -
MgbochiMaka onye ọ bụla na-enweghị anụ ọkụkọ, isi ihe na- egbochi shingle bụ iji nweta ọgwụ ogwu varicella. Ka ọ dị ugbu a, ọgwụ a dị irè nke abụọ dị irè bụ usoro nke usoro ịgba ọgwụ mgbochi nwata, ma enwere ike inye ụmụaka na-erule 13 na ndị toro eto na-enwebeghị anụ ọkụkọ.
Maka ndị nwere chickenpox, ya mere, ha na - akwado nje virus varicella dormant, nwere ọgwụ abụọ shingles dị. Otu n'ime ndị a, Zostavax (tktkt) anọwo kemgbe 2006, mana edochiwo ya dịka nhọrọ ọgwụ kachasị mma nke Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Nchịkwa na Mgbochi Ọrịa na-enye Shingrix. A chọpụtawo Shingrix dịka irè karịa Zostavax.
E wezụga ọgwụ ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa, ịnọgide na-ebi ndụ n'ụzọ zuru ezu, ma na-ezere nrụgide dịka o kwere omume, nwere ike inyere aka gbochie nje ọrịa varicella na-ehi ụra na-arụ ọrụ ọzọ.
6 -
Okwu SiteEnweghi mgbochi nsogbu bụ ọrịa na-adịghị mma, nke na ọ dịkarịa ala na-egbu mgbu na-adaghị adaba ma, dabere na ebe ọkụ ọkụ dị, nwere ike ime ka ị nwee mmetụta nke onwe gị ruo mgbe ọ gwọrọ. N'ọtụtụ, shingles pụrụ inwe ogologo oge na ọbụna nsogbu na-adịgide adịgide. A pụrụ igbochi nsogbu ndị a niile, ma, ọ bụrụ na ị bụ nwatakịrị na-enweghị ọrịa dịka nwatakịrị maọbụ maka shingles ma ọ bụrụ na i mere. Dika dọkịta gị nwere ike inyere gị aka ịchọpụta atụmatụ nke ga-eme ka ị mara oge gị na oge ndụ gị na akụkọ nlekọta ahụike gị, ya mere ọ bara uru ịkwado onye na-ahụ maka ahụike gị ma ọ bụ na-agbakwụnye ajụjụ banyere shingles na ndepụta nke ajụjụ gị iji jụọ gị nlele nke ọzọ.