Akụkọ nke Ụdị Mmasị nke Ọrịa
Okwu psychosurgery na-akọwa ịwa ahụ aka ịgbanwe àgwà, echiche, ma ọ bụ omume onye ọzọ. Usoro a ma ama (ma ọ bụ aha ọjọọ) bụ frontal lobotomy. N'ịbụ onye e nwetara na 1935, lobotomy na-agụnye ịkọ njikọ dị ukwuu n'etiti cortex mbụ na ụbụrụ ọzọ.
Lobotomies bụ akụkụ nke ọgwụgwọ ọhụrụ maka ọrịa na-adịghị na ọrịa na mmalite nke narị afọ nke 20, gụnyere ọgwụ electroconvulsive (ọgwụ ọjọọ).
Ọ bụ ezie na ọgwụgwọ ahụ siri ike, a na-ahụ ya n'ọtụtụ ebe dịka ọ naghị adị karịa usoro ọgwụgwọ ndị ọzọ n'oge ahụ. Lobotomy bụ usoro isi maka afọ iri abụọ tupu ya amalite arụmụka. Ọ bụ ezie na ọ dị obere ugbu a, e nwere ọnọdụ ụfọdụ na-eme ka ndị ọzọ na-ahụ maka ịmịnye ụbụrụ taa.
Onye Okike nke ịwa ahụ
Ihe Nrite Nobel nke afọ 1949 na Ahụike ma ọ bụ Ọgwụ bụ onye ọkà mmụta banyere ọrịa na-agwọ ọrịa bụ Antonio Egas Moniz nke Portugal maka usoro ịgbagha. Ndi ozo tupu Dr. Moniz emeela usoro ogwugwu di otua, oganihu ha nwere oke ma ndi ozo adighi anabata ya.
Otú O si arụ ọrụ
Nkà mmụta sayensị dị n'azụ lobotomies, dị ka Dr. Moniz kọwara, kwenyere na nhụjuanya taa. Ihe e chere bụ na e nwere sekit dị iche iche bụ nke mkpụrụ ndụ nerve kpụrụ na ụbụrụ nke ụfọdụ ndị, ọ bụkwa ụzọ a nke kpatara ihe mgbaàmà.
Nke a na-elekwasị anya na sekit na njikọta, karia na otu akụkụ nke ụbụrụ, na-anọgide na-emetụta ọganihu na narị afọ nke 21.
O doro anya ihe mere Dr. Moniz ji lekwasị anya na frontal lobes, ma e nwere ụfọdụ ihe akaebe n'oge a na-enwe ike imebi lobes ike n'enweghị ihe doro anya doro anya, ụfọdụ ekwusokwa usoro yiri nke a na-eme na enwe, na-enwe mmetụta dị nro .
N'ime narị afọ gara aga, ndị ọkà mmụta sayensị gosipụtarala nke ọma na frontal lobes nwere ọrụ n'ime usoro echiche na omume.
Usoro mbụ, nke a makwaara dị ka leucotomy, gụnyere ịṅụ mmanya ka ọ bụrụ akụkụ nke frontbes lobes iji mebie anụ ahụ mgbe ọ na-atụgharị oghere n'akụkụ okpokoro isi. Usoro nke usoro ikpeputara na ụbụrụ ụbụrụ na-ejighị waya rụọ ọrụ. N'ime nchọpụta mbụ nke usoro ahụ, mmadụ iri abụọ na-arịa ọrịa nchoputa dị iche iche dịka ịda mbà n'obi, nkà mmụta nhụjuanya, nsogbu ụjọ, mania, na katatonia nọ n'okpuru lobotomy. Akụkọ mbụ nke usoro ahụ dị mma: Ihe dị ka pasent 70 nke ndị ọrịa a na-agwọ na lobotomy gbanwere. E nweghị ọnwụ.
Lobotomies Amalite na United States
Na United States, lobotomies na-aga n'ihu na-abawanye n'ọkwá dị mma n'ihi mgbalị nke onye na-ahụ maka ihe banyere ọrịa bụ Walter Freeman na onye na-agbapụta ọbara na James Watts. Ugbochi mbụ nke lobotomy na America mere site na Freeman na Watts na 1936. Usoro nke mbụ ga-eme ndị neurosurgeons na-arụ ọrụ, ma Dr. Freeman chere na nke a ga-egbochi usoro nke ndị nwere ụlọ ọrụ uche nwere ike inweta uru a lobotomy. Ọ tụrụ ime usoro ọhụrụ nke ndị dọkịta nwere ike ime na ụlọ ọrụ ndị ahụ n'enweghị ụlọ ọrụ.
N'oge na-adịghị anya mgbe nke ahụ gasịrị, Dr. Watts kwụsịrị iso Dr. Freeman na-arụ ọrụ site na mkpesa na mmezi nke usoro ahụ.
"Lobotomy" transorbital, nke Dr Freeman mere, gụnyere iweli nkuchianya elu ma na-ezo aka na-arụ ọrụ ịwa ahụ dị mkpa a na-akpọ leucotome megide anya anya anya. A na-ejizi mallet eji ụgbọala na-ebugharị ngwá ahụ, na ise centimeters n'ime ụbụrụ. N'ime ụdị nke lobotomy, a na-emezi ngwá ahụ ka ọ bụrụ ebe a na-anọghị na ya, laghachi na nnọpụiche, ma tinye aka abụọ ọzọ n'ihu, bụ ebe a na-emegharị ya ka o wee nwee ike belata ụbụrụ ụbụrụ.
A na-emezi usoro ahụ n'akụkụ ọzọ nke isi.
Mmetụta Na-enweghị Atụ na Echeghị Echiche
Ihe karịrị 40,000 lobotomies rụrụ na United States. Ebumnuche ndị a na-agụnye nchekasị na-adịghị ala ala, nsogbu ndị na-agwụ ike-ndị na-emerụ onwe ha, na ndị isi ike. Akwụkwọ ndị ọkà mmụta sayensị n'oge ahụ yiri ka ọ na-egosi na usoro ahụ dị mma, na ọnụ ọgụgụ ọnwu dị ntakịrị. Mana e nwere ọtụtụ nsogbu ndị na-adịghị egbu egbu, tinyere enweghị mmasị na àgwà ọjọọ.
Usoro Ngwọta Na-achịkwa
Ọbụna na 1940, frontal lobotomies bụ isiokwu nke ịmalite esemokwu. Iji mee ka onye ọzọ gbanwee àgwà onye ọzọ chere na ọ ga-eme ka usoro ahụike dị mma na enweghị nkwanye ùgwù na nnwere onwe na onye ahụ. Na 1950, Soviet Union amachibidoro omume ahụ, na-ekwu na ọ "megidere ụkpụrụ nke mmadụ."
Na United States, a na-egosipụta lobotomies n'ọtụtụ akwụkwọ ndị a ma ama, gụnyere Tennessee Williams na Mberede, Ikpeazụ Summer na Ken Kesey's One Flew Over the Cuckoo's Nest . A na-elezi usoro ahụ anya dị ka ụdị ọgwụ ọjọọ na-emejọ mmadụ na nhụsianya nke ọgwụ mberede. N'afọ 1977, otu kọmitii pụrụ iche nke ndị nnọchiteanya nke United States mere nchọpụta ma ọ bụrụ na a na-eji ọgwụ na-eme ihe dị ka lobotomy iji gbochie ikike mmadụ. Nkwubi okwu bu na omume uche nke oma kwesiri inwe ihe di nma, ma nani na enwere oke nsogbu. Site n'oge ahụ, ajụjụ ahụ bụ ihe dị mkpa, dịka usoro ọgwụgwọ nke ọgwụ psychiatric nọchiri anya usoro ahụ.
Ndabere ala
Akụkọ ihe egwu nke lobotomy na-echetara ndị dọkịta nke oge a na ndị ọrịa nke nsogbu di iche iche nke na-ahụkarị ọgwụgwọ, na karịsịa usoro mmụta ahụ. Maka ihe ka ukwuu, ndị na-eme lobotomies nwere ike ime ka omume ha dị oke mma dị ka onye kacha mma maka onye ahụ. Obiọma na-akpali ha, bụ nke, site n'ụkpụrụ nke oge a, nwere ike iyi ihe na-ezighị ezi ma na-ezighị ezi. Kedu n'ime usoro ahụ ike nke oge a anyị ga- ele anya azụ ma na-atụgharị ọchị ?