Kedu ka ndị ọkà n'akparamàgwà mmadụ si eche banyere adịghị ike?
Mgbe mmadụ na-adịghị ike, ndị na-adịghị agwọ ọrịa na-agbalị ịmata kpọmkwem ebe isi iyi adịghị ike. Nzọụkwụ ndị ọzọ ọ bụla iji chọpụta ihe kpatara adịghị ike na- eso usoro a dị mkpa. Ịchọta ihe kpatara nsogbu a n'ụzọ ziri ezi ga-abụ ihe ịma aka na chọrọ ogo ogo, mana site na iji ntụziaka ndị bụ isi, ịjụ ajụjụ kwesịrị ekwesị na ịme nyocha zuru ezu, onye na-ahụ maka ọrịa na-achọkarị ịchọta isi iyi nke adịghị ike.
Ntuziaka ndị a bụ nanị nkọwa na-adịghị ike nke ihe ndị na-adịghị agwọ ọrịa na-azụ iji mee mgbe ha nyochaa onye na-adịghị ike. Ọ bụ ezie na ndị a nwere ike inyere gị aka ịghọta ihe dọkịta na-agbalị imezu site na ịjụ gị ajụjụ na ịme nyocha, ọ dịghị ụzọ ọ bụla a ga-esi dochie anya nyocha ọhụụ zuru ezu! Adịghị ike nwere ike ịghọ nsogbu dị oké njọ, karịsịa ma ọ bụrụ na ọ gbasaa iji tinye akwara ndị na-eku ume. Ọ bụ ezie na nsogbu ụfọdụ na-adịghị ahụ maka nsogbu ọgbụgba na-abụkarị ndị na-adịghị mma, ezi adịghị ike nke a na-edeghị akọwa kwesịrị ịchọta mgbe nile site na onye dọkịta ruru eru.
Mgbe ọ na-ekwu banyere adịghị ike na onye na-adịghị na-agwọ ọrịa, ọ dị mkpa ịmata kpọmkwem ihe okwu ahụ bụ "adịghị ike" pụtara. Ụfọdụ ndị na-eji okwu ahụ bụ "ike" pụtara "ike gwụrụ" ma ọ bụ "ike," ma ọ bụrụ na mmadụ ike gwụrụ, ọ gbalịsiri ike ka o nwee ike ibuli ihe, ọ ka nwere ike ime otú ahụ. Ihe na-adịghị mma nke ọtụtụ ndị na-adịghị eche banyere ọrịa bụ mgbe ahụ nwere ike ghara ibuli elu ma ọ bụ guzogide ihe ọ bụla nwere ike ime, dịka ma ọ bụrụ na galọn mmiri ara ehi na-atụghị anya na ọ dị kilo 50.
Nke a bụ ihe dị mkpa, n'ihi na ọ bụrụ na ọrịa ọ bụla, gụnyere oyi nkịtị, nwere ike ime ka mmadụ nwee nkụda mmụọ, ọrịa ole na ole na-eme ka onye ahụ bụrụ onye na-adịghị ike n'ụzọ anụ ahụ - ọtụtụ n'ime nsogbu ndị ahụ nwere ike ịnwe egwu.
Kedu Brain Na-agwa Muscle na Nkwekọrịta
Ịga na ike zuru ezu na-adabere na eletrik eletrik na-esi n'elu ụbụrụ na-agbagharị site na ụbụrụ, ebe ụbụrụ na-ekwurịta okwu (synapse) na mpi mgbapụ nke ụdọ nke nwere akwara akụkụ nke ga-ahapụ ọnyá ahụ ma gaa na ahụ ike .
N'ebe ahụ, snapse ahụ na-agbapụta ọzọ na ngọngọ neuromuscular, na-ezite neurotransmitter acetylcholine iji gwa muscle ka o kwekọrịta. Calcium na-abanye na ọwa pụrụ iche, ọkpụkpụ ahụ na-eme ka ọ dị mkpụmkpụ, na-eme ka ịkpụzi ahụ ike ahụ. Ihe nkedo nke di nfe bu ihe omuma banyere ihe ngbaghari azu azu iji gbochie mgbochi di iche iche ka ha ghara ikwe nkwekorita, iji mee ka ike nke uzo. Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na bicep na-agbali ime ka ogwe aka na ikpere ụkwụ, ọ gaghị arụpụta ya ma ọ bụrụ na tricep gbalịsie ike ịgbatị ogwe aka ya - yabụ mgbe ọ na-eme ka eriri na-apụta ìhè ka ọ dị jụụ mgbe ọ na-emegharị.
Ugwo akwara na spine na-enwekarị nkwụsịtụ mgbe niile site na ụbụrụ, na-egbochi ahụ ike. Maka nke a, ọ bụrụ na agbanyụ mgbaàmà dị n'etiti ụbụrụ na ụbụrụ dị n'akụkụ, mgbe obere oge, enwere ike ịmalite ikpo ọkụ na mgbagwoju anya na akụkụ ahụ emetụtara. A maara ndị a dị ka nchọpụta nchịkọta nke elu igwe. N'aka nke ọzọ, nyocha ihe omimi nke obere moto gụnyere flaccidity na njigide . Ọ dị mkpa ịghọta na, na nnukwu mmerụ ahụ ma ọ bụ ọrịa strok, ihe nchọpụta na-apụtaghị na ngwa ngwa nwere ike ọ gaghị abịa ozugbo, dọkịta ahụ ka nwere ike iche na ụbụrụ ma ọ bụ ụbụrụ na-emebi ya.
Na nkenke, nzọụkwụ mbụ iji chọpụta ihe kpatara onye na-adịghị ike bụ iji nyocha nke neuron moto na nke ala ala tụnyere, ma chọpụta ma ọ bụrụ na nsogbu ahụ nwere usoro nlekọta mpaghara ma ọ bụ usoro nchebe nke etiti (ụbụrụ na ụbụrụ).
Ịchọta Lesion na Central Nervous System
Ọ bụrụ na enwere nchọpụta dị elu nke na-egosi na ọ bụ nchọpụta na-adịghị ahụ anya, ndị dọkịta nwere ike ịchọ ịchọgharị ụbụrụ na ụbụrụ, dị ka ịchọ ihe ịrịba ama ndị ọzọ nwere ike ịme ka ìhè karịa kpọmkwem ebe nsogbu ahụ dị. Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na mmadụ na-agbada n'okpuru ọkwa ụfọdụ na n'olu, nke a na-egosi na ha nwere nsogbu na ụbụrụ akwara.
Ọ bụrụ na ha nwere nsogbu nke na-agụnye ihu (karịsịa ma ọ bụrụ na ọ bụ naanị ọkara nke ihu), nsogbu ahụ ga-abụ na ụbụrụ ụbụrụ ma ọ bụ ụbụrụ n'onwe ya. N'ihi ihe nkedo na nhazi nke usoro ihe egwu ahu, ugbua ugbua na-agafe na ala nke ụbụrụ. Ya mere ọ bụrụ na ụkwụ aka nri nke onye na-adịghị ike, ọ nwere ike ịbụ nsogbu n'akụkụ aka nri nke ụbụrụ ma ọ bụ n'akụkụ aka ekpe nke ụbụrụ.
Ịchọta Nsogbu na System Nervous Peripheral
Ọfọn n'ihi nsogbu na usoro nhụjuanya elu nwere ike ịmalite nsogbu na akwara elu, nkwụsị nke neuromuscular, ma ọ bụ uru ahụ.
Oria nwere ike imebi site na ọrịa, ọrịa ndị na-arịa ọrịa mberede, na ọtụtụ ihe site na ntinye aka na obere ntinye dịka eriri , ebe ha si apụ na azụ. Ikekwe ihe atụ kachasị emetụta gụnyere radiculopathies , ikwe ụkwụ tennis ma ọ bụ ọrịa ọwara ụgbọ. Ọrịa ndị na-emetụta ụbụrụ moto na- enweghị ihe na-eme ka ụkọ ghara ịdị ụkọ, ma nwere ike ịgụnye ụdị ụfọdụ nke ọrịa syndrome Guillain-Barré , sclerosis larịị nke amyotrophic na ụbụrụ neuropathy nke multifocal.
Ogwu na-eme ka ọnyà na-adịghị mma na-egbochi ndị na-ahụ maka mgbanaka na-eme ka ndị na-ahụ maka mgbapụta ọbara ghara ịkọwa ya. Dịka ọmụmaatụ, botulinum toxin na-egbochi nkwụsị nke neurotransmitter site na ọnyá ahụ. Na myasthenia gravis , usoro anụ ahụ nke anụ ahụ na-awakpo mkpụrụ ndụ ihe ntanetị n'ahụ anụ ahụ, ya mere enweghị ike ijide acetylcholine neurotransmitter mgbe a tọhapụrụ ya.
E nwere ụdị ọrịa dị iche iche (myopathies) nke nwere ike iduga adịghị ike. Mgbe mgbe, adịghị ike na-emetụta akụkụ abụọ nke ahụ ahụ, dị ka ọ bụ na polymyositis, ma n'ọnọdụ ndị ọzọ, nke a nwere ike ọ gaghị abụ ikpe. Dịka ọmụmaatụ, ọkpụkpụ myositis bụ nke na-ejikọta bụ otu ihe na-akpata adịghị ike anụ ahụ bụ nke na-emekarị ka akpaka.
Ozi ndi ozo nke ndi neurologists jiri
Na mgbakwunye na ịchọta ọnya ahụ, ndị na-ahụ maka ọrịa na-eji ihe ọmụma banyere adịghị ike, na otú o si gbasaa, iji chọpụta ihe kpatara ya. Dịka ọmụmaatụ, ọrịa strok na-eche na ọ ga-abịa ngwa ngwa, ebe a na-achọ ịmalite ịmalite ịmalite. Ụdị ngbasaa dịkwa mkpa: ọrịa Guillain-Barre, dịka ọmụmaatụ, na-amalite na ụkwụ ma gbasaa elu, ebe botulinum toxin na-akpata adịghị ike nke na-esi n'elu ahụ apụta.
Ọnụ ọgụgụ nke nsogbu ahụike na-akpata adịghị ike dị ukwuu. Ịmata ọnọdụ nke nsogbu ahụ, na ụkpụrụ na-adịghị ike, nwere ike inyere ndị dọkịta aka ịchọta site na ogologo ndepụta nke nsogbu ndị nwere ike ịchọta ezi onye ahụ. Cheta na adịghị ike na-enweghị atụ kwesịrị ịchọta mgbe nile site n'aka ọkachamara ahụike.
Isi mmalite:
Hal Blumenfeld, Neuroanatomy site na Clinical Cases. Sunderland: Sinauer Associates Publishers 2002
Ropper AH, Samuels MA. Ụkpụrụ Omume nke Adams na Victor, 9th ed: The McGraw-Hill Companies, Inc., 2009.