Ịghọta Ọkpụkpụ Spinal na Ọrịa Dị ka ALS
Ọkpụkpụ azụ bụ ihe isi awọ na ihe ọcha. Ọ bụrụ na ị ga-egbutu ya na mpaghara, ị ga-ahụ ihe isi awọ na ọdịdị nke nru ububa nke ihe ọcha juru gburugburu. Ihe isi awọ na-abụkarị nke neurons (mkpụrụ ndụ akwara pụrụ iche nke na-ebufe ozi gaa na mkpụrụ ndụ nerve ndị ọzọ) na mkpụrụ ndụ ndị na-amịpụ (bụ ndị na-agba gburugburu ma na-ekpuchi sel ndị ahụ).
Ihe isi awọ na-etolite isi nke eriri akwara ma mejuputa ihe anọ a na-akpọ "mpi." A na-ekegharị mpi ahụ na ngalaba (ma ọ bụ ogidi) na mpi dors na azụ, a na-etinye mpi mpụta n'akụkụ n'akụkụ, na mpi mpi nke dị n'ihu.
Epi mpi mpi nke ọkpụkpụ azụ (nke a makwaara dị ka ụbụrụ ihu) nwere akụkụ sel nke eriri ụkwụ nke na-emetụta ahụ ike skeletal.
Ịghọta Mkpụrụ Mpịakọta Mpịakọta
Mgbe ị na-agagharị, ụbụrụ ga-ezipụ ozi gaa na mkpụrụ ndụ n'ime ụdọ. Mkpụrụ ndụ ndị a na-agbasasị ozi ahụ na mpaghara ahụ na-ahụ maka akụkụ ahụ , akụkụ nke usoro ahụ ụjọ nke dị n'èzí ụbụrụ na ụbụrụ.
Ọkpụkpụ nkwonkwo azụ bụ naanị otu n'ime ọrụ ndị usoro nhụjuanya dị elu na-achịkwa. A na-akpọ mkpụrụ ndụ akwara ndị na-arụ ọrụ maka ịmịgharịa ozi ndị a dịka mpempe moto.
A na-akpọ irighiri akwara ndị na-eziga ozi dị n'etiti ụbụrụ na ọkpụkpụ azụ dịka ụyọkọ ụgbọ elu nke elu, na ndị na-ekesa ozi sitere na azụ ahụ ka a na-akpọ ụbụrụ ala obere ala.
Ịghọta Mkpụrụ Ọrịa Na-ahụ Maka Mmanya Neuron
A na - akpọ ọrịa ndị na - eji aka ha ebuso ndị a ọgụ na - akpọnwụ ọrịa na - emepụta . Dị ka aha ahụ na-atụ aro, ọrịa ndị na-ahụ maka ọrịa na-eme ka mmadụ ghara ịkwaga. Ihe kachasị mara amara nke a bụ amị na-eme ka ọkpụkpụ sclerosis (ALS) . Ndị ọzọ gụnyere ọrịa polio na ọrịa Kennedy .
Ndị na-ahụ maka ọrịa na-atụghị anya ya ga-eji nyocha anụ ahụ chọpụta ebe n 'usoro ahụ egwu ahụ dị. Akụkụ nke ọrịa ndị ahụ nwere ike ịdị iche iche. Ọmụmaatụ:
- Ọrịa ndị na - emetụta naanị mkpụrụ ọkwọ ụgbọala elu ga - egosiputa rigidity ma ọ bụ spasticity (mgbagwoju anya nke ahụ na - emetụta mmegharị nkịtị).
- Ọrịa na-emetụta ụdọ mịkpe ala ala bụ nke muscle atrophy (ịkụfụ) na mkparịta ụka (nkenke, mkparịta ụka dị iche iche nke akwara).
- N'ọnọdụ ụfọdụ nke ọrịa mịburon, dịka ALS, arụ ọrụ ma ọ bụ obere moto neuron na-emetụta.
Ụdị Mkpụrụ Ọrịa Neuron Mmanụ
Ọrịa na-ahụ maka ọkpụkpụ na -ahụkarị ọnọdụ ndị na -adịghị ahụkebe nke na-aga n'ihu na-emebi akụkụ nke usoro ahụ ụjọ nke na-achịkwa ije. Ọrịa na-ahụ maka ọkpụkpụ na-apụta na ọgbọ ọ bụla na-ahụkarị na ndị mmadụ karịrị 40. Ọ na-emetụta ụmụ nwoke karịa ụmụ nwanyị.
E nwere ọtụtụ ụdị ọrịa mịrọn moto:
- ALS (nke a maara Lou Gehrig ) bụ ụdị ọrịa kachasị. Ọ na-emetụta akwara nke ogwe aka, ụkwụ, ọnụ, na iku ume. Ọ bụ ezie na a maraghị ihe kpatara ya n'ọtụtụ ọnọdụ, ihe dị ka pasent 10 jikọrọ aka na mkpụrụ ndụ ezinụlọ.
- Ọrịa ụbụrụ na-aga n'ihu (PBP) gụnyere ụbụrụ ụbụrụ na-eme ka ụbụrụ na-agba ọsọ, ikwu okwu siri ike, iri nri, na ilo. A maghị ihe kpatara PBP kama ekwenyere ya na mkpụrụ ndụ ihe nketa.
- Ọganihu nke muscular atrophy (PMA) bụ mgbanwe nke ALS nke na-eji nwayọọ nwayọọ ma jiri nwayọọ nwayọọ na-akpata nsị muscle (atrophy).
- Ụbụrụ sclerosis (PLS ) bụ isi bụ ụdị ọrịa nke na-aga n'ihu n'ihu. Ọ bụ ezie na PLS adịghị egbu egbu, PLS nwere ike igbochi ọrụ nkịtị na ndụ mmadụ.
- Ọkpụkpụ na-egbuke egbuke (Atma) (Spinal muscular atrophy) bụ ụdị ihe nketa nke ọrịa na-ahụ maka ọrịa na-emetụta ụmụaka. Ejikọtara ya na nkwonkwo na-aga n'ihu, mmepe na-adịghị mma, na ike ike nke akwara iku ume.
> Isi:
> Tiryaki, E. na Holli, H. "ALS na ndị ọzọ na-adọkpụ ụgbọala ndị ọzọ ọrịa." Ịga n'ihu: Ịmụta ihe na-adịru ogologo oge. 2014 ; 20 (5): 1185-1207.