Na narị afọ gara aga, ụmụ mmadụ na-alụ agha-ma merie òkè ha nke ọma na ọrịa. Mgbochi ọrịa gburu kịtịkpa . Ugbo ogwu meriri oria uhie . Na ụmụ ahụhụ na-azụkwa azụ ọrịa ndị na-ebute anwụnta.
N'agbanyeghị ihe ịga nke ọma ndị a, ụfọdụ ọrịa na-egosi na ha na-emeghachi azụ. Ọrịa a na-egbu egbu na mumps emeela ihe karịrị akụkọ ole na ole nke oge na-adịghị anya, na ọrịa ndị na-efunahụ oge dịka ọnyá ọgbụgba na-alaghachi na akụkọ nlekọta ahụike. Ọ bụ ezie na ihe mere kpatara ịrị elu na ọdịda nke ọrịa na-adịkarị mgbagwoju anya ma sie ike ịdọrọ ala, ebe a bụ isi ihe kpatara kpatara ụfọdụ n'ime mmalite ndị a.
Mgbagha nke ọgwụ nje
Otu n'ime ihe kacha mma ọha na eze na ahụ ike na akụkọ ntolite, a na-akwụ ụgwọ ọgwụ ndị a na-enwe maka ọrịa ndị dị ize ndụ dị ka measles na polio. Ọ bụ ezie na ọtụtụ ndị ezinụlọ na-anakwere ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa, ọnụ ọgụgụ na-eto eto na-egosi na ọ na-egbu oge ma ọ bụ na-agbagha ọgwụ niile kpamkpam n'ihi nghọtahie nke nchekwa, ịdị irè, na mkpa nke ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa.
Na Texas, dịka ọmụmaatụ, ọnụọgụgụ nke ụmụ akwụkwọ ndị na-enweghị ihe ọ bụla na-egbochi iji nweta ọgwụ mgbochi nke ụlọ akwụkwọ abanyela na 10,404 na 2007 ruo 52,756 na 2017. Ọ bụ ezie na ọnụ ọgụgụ ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa na Texas nọchiri anya nke ọma n'agbata 2007 na 2017 na ọnụ ọgụgụ nke Pasent 97 maka ụmụ akwụkwọ, nchọpụta na-egosi na ndị mmadụ na-adịghị ahụkebe ka ha na-ejikọta n'otu obodo na ụlọ akwụkwọ, nke na-akpata nkwụsị nke nchebe nke ìgwè ndị nche ma na-ahapụ ndị ahụ nwere nsogbu nke ọrịa.
N'ihe banyere Texas, ihe karịrị 360 nke ụlọ akwụkwọ gọọmenti onwe-ha dị 1,745 nke ala-ma ọ bụ pasent 21-nwere ọgwụ mgbochi ọrịa measles n'okpuru pasent 94 nke a tụrụ aro iji nweta nsogbu ndị na-azụ anụ ụlọ, ma ọ dịkarịa ala agbata distrikti kọrọ na ịgwọ ọrịa measles dị pasent 50 ma ọ bụ obere . Ọ bụrụ na onye bu nje na-abanye n'ime obodo ndị ahụ, ọrịa ahụ nwere ike gbasaa dị ka ọkụ ọkụ.
Measles bụ otu n'ime ọrịa ndị kachasị na-efe efe mara. E kwupụtara na e kpochapụrụ ya na United States n'afọ 2000, ma kemgbe ahụ, a kọwakwuru ọtụtụ ntiwapụ na ọtụtụ puku ikpe-gụnyere ntiwapụ metụtara Disneyland nke dugara n'ihe karịrị narị atọ na United States na Canada.
Dị ka otu nyocha a bipụtara na JAMA, nnukwu ọgwụ ogwu na-ajụ na obodo a na-eme ka ọnyà nke measles ghara ịba ọ bụghị maka ndị mmadụ a na-edeghị akwụkwọ, mana maka ndị a gbara ọgwụgwọ, kwa. Nke ahụ bụ n'ihi na ọ dịghị ọgwụ ogwu bụ pasent 100. Ụfọdụ ndị na-enweta ogwu ahụ agaghị anabata ya ma nwee ike ịrịa ọrịa ọ bụla ma ọ bụrụ na ha nwere nje ahụ.
Ọ gwụla ma United States nwere ike iweli ọnụ ọgụgụ ịgba ọgwụ mgbochi na obodo niile dị na mba ahụ, ọ ga-abụ na mbibi ndị a ga-aga n'ihu.
Mgbochi ma ọ bụ Nhụjuanya
Ọ bụghị naanị ọgwụ mgbochi ọrịa nwere ike ịgwọ ọrịa. Akwụsị nke pertussis na mumps anọwo na ịrị elu, mgbe ọ bụla ịjụ ọgwụ ogwu bụ ihe kpatara ya, e nwere onye ọzọ na-eme ihe ike nwere ike igwu egwu: ezughi oke ma ọ bụ iwepụ nsogbu.
Otutu n'ime ndi mmadu tinyere aka na nkpochapu nke mumps na pertussis abughi na o bu ihe ozo. Nke ahụ ọ pụtara na ogwu ahụ adịghị arụ ọrụ? Ọ bụghị kpọmkwem.
Pertussis na mumps vaccines bụ ihe dị ka 80 percent irè mgbe mbụ ha nyere. Otú ọ dị, ka oge na-aga, nchọpụta na-egosi na nsogbu ahụ na-akwụsị, ọ pụkwara ịdị mkpa ka e nwee ọtụtụ doses iji chebe onwe ya pụọ na ntiwapụ.
Mgbochi ọgwụ na-arụ ọrụ site na ịzụ ahụ gị iji lụso otu ụdị ọgwụgwọ, dịka nje, nje bacteria, ma ọ bụ toxin. Usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-emepụta ọgwụ nje iji lụso ogwu ahụ ọgụ, wee chekwaa ihe ọmụma ahụ ma ọ bụrụ na ha na-arịa ọrịa ahụ n'ọdịnihu. Ọ bụ ngwá ọrụ dị ike, ma ọ dịghị amasị ịmegharị ọkụ. Mkpụrụ ọgwụ anaghị eme ka onye ọ bụla na-enweta ha na-adịgide adịgide n'oge na-adịghị anya, ọ bụkwa otu ihe ahụ maka ọrịa ọjọọ nke oria.
Ọ bụrụ na ahụghị ahụ ahụ ma ọ bụ ọgwụ ogwu ọzọ ruo ogologo oge, ahụ nwere ike "chefuo" otu esi eme ka nje ndị ahụ, ma ọ gaghị enwe ike ịlụso ọrịa ọgụ ọgụ-ọ bụ ezie na a gbara onye ahụ ọgwụ. "Nkwado" nwere ike inye aka mee ka usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-adị njikere ma ọ bụrụ na ị banye na ụdị ọrịa ahụ, ma onye na ugboro ole ị chọrọ ọgwụgwọ ọzọ nwere ike ịdị iche.
Ọ bụ ezie na ụfọdụ ọgwụ na-enye ihe mgbaru ọsọ dị ka ndụ ogologo oge, nchebe ndị ọzọ anaghị adịte aka, na-dị ka ọ dị na ọgwụ vaccine-ọ bụghị mmadụ nile ga-enweta nzaghachi siri ike. Nke ahụ pụtara na ọnụ ọgụgụ zuru ezu nke ndị mmadụ nyere ga-adị mfe, ọbụna ma ọ bụrụ na ọnụ ọgụgụ ịgba ọgwụ mgbochi dị elu.
N'ihe banyere ọhụụ nke ọma, e nwekwara ihe ụfọdụ na - egosi na ndị mmadụ na - agwọ ọrịa na - echebe onwe ha pụọ n'ọrịa na - arụsi ọrụ ike-mana ọ bụghị site na ịchịisi. N'ikwu ya n'ụzọ dị mfe, ọ bụrụ na onye na-agwọ ọrịa na-abịa na nje bacteria, ha nwere ike ọ gaghị enwe ụkwara ma ọ bụ ahụ ọkụ, ma ha ka nwere ike ịgbasa nje bacteria na ndị ọzọ site na eriri afọ iku ume-dịka site na isusu ọnụ, dịka ọmụmaatụ. Otú ọ dị, ndị nnyocha na-eleba ya anya.
Ọ dị mkpa iburu n'uche na ọ bụ ezie na ọgwụ ndị ahụ adịghị zuru okè, ha ka bụ ụzọ kachasị mma iji gbochie ọrịa dị ka mumps na pertussis.
Nsogbu Drug
Ugbo ogwu bu ihe ojoo iji gwọta oria di iche iche. Nchọpụta nke penicillin na ngwụsị afọ 1920 bụ onye na-agbanwe ego maka ihe a kpọrọ mmadụ, dịka ọrịa ndị na-eme ka a mata ọnwụ ụfọdụ na mberede nwere ike ịnweta. Mana dika umu mmadu choputara uzo ha ga - esi gbochie oria, nje na nje bacteria na - emeghari, kwa.
Dịka ọmụmaatụ, ụkwara nta ji igbu mmadụ n'otu n'ime mmadụ asaa ọ bụla nwetara ya. Nchọpụta dị mma na ọgwụgwọ emeela ka ọnụ ọgụgụ nrịbawanye na United States na n'ụwa dum , mana ọganihu a na-eyi egwu ka ụkwara nta na-eguzogide ọgwụ na-aga n'ihu na-eto eto gburugburu ụwa. N'ọnọdụ ụfọdụ, nje bacteria na-egosi na enweghị ọgwụ ngwọta na mmemme na ọgwụ ndị dị ugbu a.
Ma ọ bụghị naanị otu. Achọpụtala nguzogide ọgwụ ọjọọ na ọtụtụ ọrịa -ụfọdụ n'ime ha na-etinye egwu egwu ngwa ngwa maka ahụike ọha na eze, gụnyere ọrịa ndị a na-ebute site ná mmekọahụ dị ka gonorrhea. Ihe mere kpatara nrube isi na-eji dịgasị iche, mana ọ na-agbada na etu na mgbe a na-eji ọgwụ ndị a eme ihe.
Mgbe ị nwere ọrịa nje, ọ ga-ekwe omume na ị nwere ụfọdụ nje bacteria na-adịghịzi enwe ọgwụ nje n'ime gị, yana ụfọdụ bacteria "dị mma" nke na-enyere aka chedo ahụ gị pụọ na nje bacteria. Ọgwụ nje na-egbu ma, ma ọ bụrụ na ejighị ya mee ihe n'ụzọ ziri ezi - ọ bụghị ịkwụsị ihe niile edepụtara, dịka ọmụmaatụ-ha nwere ike ịhapụ ụfọdụ n'ime ajọ nje ahụ ndị na-eguzogide ọgwụ. Na-enweghị ezigbo nje bacteria na-edebe ha n'ọnụ mmiri, "superbugs" ndị a nwere ike ịba ụba, wepụ, ma nwee ike gbasaa site na mmadụ gaa na onye ma ọ bụ na-ebufe ike ha na nje ndị ọzọ.
Otu n'ime nzọụkwụ kachasị mkpa n'iji mgbochi ọgwụ ọgụ bụ ịgbanwe usoro ọgwụ nje na-eji eme ihe. Dịka Ụlọ Ọrụ Na-ahụ maka Nchịkwa na Mgbochi Ọrịa, dị ka pasent 50 nke oge ọgwụ nje na-akwado, a na-ede ha n'ụzọ na-ezighị ezi ma ọ bụ n'ụzọ nke suboptimal-dịka ọmụmaatụ, na-edepụta ọgwụ nje maka ihe bụ n'ezie ọrịa nje, dịka oyi .
Iji ọgwụ nje eme ihe na ụmụ anụmanụ na-emepụta nri nwere ike iduga ngwọta ọgwụ nke ọrịa ndị na-eri nri dị ka salmonella n'ime ụmụ mmadụ, nke a ga-ejikwa ya mee ihe n'okpuru nlekọta na ntụziaka nke onye na-agwọ ọrịa. Ndị mmadụ n'otu n'otu nwekwara ike imekwu ihe iji gbochie ọgwụ mgbochi site n'ịgbalịsi ike iji gbochie ọrịa n'ozuzu site na nchacha aka, nri nri dị mma, na iji ọgwụ eme ihe naanị mgbe ọ dị mkpa nakwa dị ka edepụtara ya.
Mgbanwe ihu igwe
Ekeme ndidi utọ udọn̄ọ emi ididịghe. Site na ịrị elu nke ụwa dum, ụwa na-ahụ mgbanwe ọ bụghị naanị gburugburu ebe obibi, kama ọ na-agbanwekwa ebe obibi anụ ọhịa na mmekọrịta mmadụ na ya dịka ihe dị oke egwu ihu igwe-mgbe nile na- eyi egwu mmadụ na nchekwa mmadụ-na-abanyekwu oge.
Ndị ọkà mmụta sayensị nọ na-adọ aka ná ntị na okpomoku dị ọkụ, ala mmiri mmiri ga-ebuteghachiri ọtụtụ ọrịa. Mmiri mmiri ozuzo na mmiri idei mmiri ọzọ, dịka ọmụmaatụ, nwere ike ịmịfe mmiri mmiri ma kwụnyeghachi ebe ndị na-adịghị ahụkebe , na-eduga ná mmetọ nke mmiri na ntiwapụ nke ọrịa ndị dị ka ọnyá ọgbụgba. Mmiri na-ekpo ọkụ ma na-abawanye na mmiri ozuzo na-ekwe ka ndị bi na anwụnta na-arịwanye elu ruo ogologo oge n'osisi ndị ahụ, na-enwe ike ịdaba na ọrịa ndị na-arịa ọrịa dị ka ịba. Ogologo oke nke oke osimiri ga-ewepu obodo nile ma mee ka ha gbalue imewanye obodo ebe ndi mmadu nwere ike oria.
Mgbe na ebe ihe ndị a ga-eme bụ-n'akụkụ a-nke kachasị dịka ihe kpatara ọnọdụ dị oke mgbagwoju anya nke usoro ụzọ mgbochi ọrịa. Mana ndị isi ahụike na-ekwu na mgbanwe ihu igwe ga-agbanye, ma ọ dịkarịa ala, mekwuo ma gbasaa nsogbu ahụike nke oge a, karịsịa na mpaghara ndị enweghị akụrụngwa na ihe onwunwe iji kwadebe ma zaghachi.
Ndacha nke nke ahụ amaliteworị ịpụta. Nsogbu anụ ahụ na-ekpo ọkụ na-arịwanye elu n'ime iri afọ ole na ole gara aga, na nke ụfọdụ n'ihi okpomọkụ na okpomọkụ dị elu na-enye ya vector, anụ ọhịa Aedes, ịgbasa àgwà ya. Akuko a na-ekwu banyere ọrịa mmiri diarrheal nke a na-ahụkarị na-eso oké mmiri ozuzo-dị ka legionella na cryptosporidium-ahụwo ịrị elu na afọ ndị na-adịbeghị anya, mmiri dị ọkụ na-eme ka ọnyá na-akpata nje bacteria na-eme ka ọ dịrị ndụ na ebe ha na-agafebeghị. Ihe ndị a nwere ike ịbụ naanị mmalite.
Okwu Site
Ebb na nti nke ọrịa nwere nnukwu mgbagwoju anya ma ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na ọ bụ naanị otu ihe kpatara ya. Ihe atụ ndị e nyere n'elu bụ iji gosipụta otú ihe ndị a kpọmkwem na-emetụta ọrịa, ọ bụghịkwa iji gosipụta nkọwa zuru oke maka ihe mere otu ọrịa ji eme ka ọ laghachi azụ.
Tụkwasị na nke ahụ, ebe ụfọdụ n'ime ndị ọrịa a, n'eziokwu, na-egosi ihe ịrịba ama nke nlọghachi, ọtụtụ ndị ọzọ na-emeri kwa ụbọchị site na nnukwu mgbalị ndị mmadụ na-eme maka ahụike ọha na eze. A gaghị eleghara ihe ịga nke ọma anya pụtara.
> Isi mmalite:
> Ụlọ Ọrụ maka Nchịkwa na Mgbochi Ọrịa. Banyere Mgbochi Antimicrobial.
> Dayan GH, Rubin S, Plotkin S. Mumps Outbreaks na Ndị Na-egbu Ogbugbu: E Nwere Mumps Ọgwụ Egwu Na-egbochi Ọrịa? Ọrịa Na-arịa Ọrịa. 2008; 47 (11): 1458-1467.
> Phadke VK, Bednarczyk RA, Salmon DA, Omer SB. Mkpakọrịta n'etiti ọgwụ mgbochi ọrịa na ọgwụ ndị a na-egbochi ọgwụ nje na United States: A Review of Mesles and Pertussis. JAMA . 2016; 315 (11): 1149-1158.
> Warfel JM, Zimmerman LI, Merkel TJ. Acellular pertussis vaccines chebe megide ọrịa ma ghara igbochi oria na nnyefe na ụdị ndị na-abụghị ndị mmadụ. Ọmụmụ nke National Academy of Sciences nke United States of America . 2014; 111 (2): 787-792.
> Òtù Ahụ Ike Ụwa. Ihu Igwe na Akụkọ Health Country - 2015: A Global Overview .