Onye obula choro idozi ngwa ngwa mgbe ha na-aria oria. Ọ bụghị ọtụtụ mmadụ na-enwe mmasị ịnweta oyi, ọrịa ma ọ bụ ọrịa ọ bụla ọzọ. Ozugbo anyị chere na mgbaàmà ahụ na-abịa, anyị na-anwa ịtụgharị uche n'ụzọ iji gbalịa ịkwụsị ya. Ndị mmadụ ga-anwale ihe niile site n'inweta vitamin C ọzọ n'elu ọgwụ ndị na-acha oyi na mmiri na ọtụtụ, ọtụtụ ọgwụgwọ n'etiti.
Otu "ọgwụgwọ" a na-agafe na mgbasa ozi ọha na eze bụ ịmebe yabasị n'ime ụlọ nke onye ahụ na-arịa ọrịa.
Ihe a na-ekwu bụ na eyịm nwere ike ịmịnye nje bacteria na nje virus, ọ ga-ewepụkwa germs na onye ahụ na-arịa ọrịa.
Maka ihe kpatara ya, ọtụtụ ndị ọzọ nwere ezi uche chere na nke a nwere ike ịbụ eziokwu. Amaghị m otú anyị si ruo ebe a na-atụkwasị echiche ndị dị ka nke a na-aga n'ịntanetị karịa ndị ọkachamara ahụ ike nwere afọ mmụta na ahụmịhe mana nke yiri ka ọ bụ ebe anyị nọ.
Ya mere, ọ bụrụ na ị na-agụ nke a iji hụ ma ọ bụrụ na ị belata yabasị ma tinye ya na ụlọ gị, ị ga-akwụsị oyi ma ọ bụ flu - ọ gaghị.
Gịnị mere na ọ dịghị arụ ọrụ?
Echiche bụ na akwukwo nri na-anọdụ n'ime ụlọ nwere ike ịmalite ịmị mkpụrụ na-ahụghị ahụ. Nke ahụ abụghị otú sayensị na ọrịa si arụ ọrụ. Mgbe ị na-arịa ọrịa, bacteria microscopic ma ọ bụ nje na-abanye n'ahụ gị ma n'ebe ahụ, ha nwere ike ịba ụba n'ihi na ahụ gị na-eme dịka "onye ọbịa". Mgbe usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-ahụ ndị germs ndị a na-awakpo, ọ na - emepụta ọgwụ nje iji gbalịa ịlụ ọgụ.
"Agha" a bụ ihe na-akpata mgbaàmà ị na-enweta mgbe ị na-arịa ọrịa. Ọ bụrụ na ị nwere oyi, ahụ gị na-amalite imebi ihe na-egbuke egbuke, ị nwere ike ụkwara, nwere akpịrị ma ọ bụ isi ọwụwa n'ihi nzere na iwe. Ihe mgbaàmà a nile bụ n'ezie ụzọ nke ahụ gị si alụ ọgụ.
Ọ bụghị ihe ndị ọkà mmụta sayensị ga-ekwe omume maka yabasị (ma ọ bụ ihe oriri ọ bụla, mkpụrụ osisi, wdg) iji nọdụ n'ime ụlọ ma dọpụta gị niile germs.
Eyịm nwere protein na-enweghị protein ma ghara inye ezigbo nje bacteria ma ọ bụ nje iji mụbaa ma ọ bụ dị ndụ. Ma mgbe germs ndị a dị n'ahụ gị, nke na - enye ha ebe dị mma ka ha dịrị ndụ, ha agaghị esi na ya "gbanye" site na yabasị.
Ọfụma na ọ gaghị emerụ ihe ọ bụla iji gbalịa, ma ọ gaghị akwụsị ịkwụsị oyi gị.
Ebee Ka Akụkọ A Si Malite?
Ụfọdụ n'ime nsụgharị nke nkwupụta a bụ na ahụrụ m ebe e kwuru maka iji eyịm mee ihe iji chebe ndị mmadụ pụọ n'ajọ ọrịa nke afọ 1918 . N'akụkọ a, otu ndị dọkịta na-etinye osisi eyịm na ụlọ ha, ha niile nọkwa na-ahụ ike mgbe ndị ọzọ nọ na mpaghara ahụ adịghị.
Dọkịta ahụ bịakwutere onye ọrụ ugbo a, o juru ya anya, onye ọ bụla dị ezigbo mma. Mgbe dọkịta jụrụ ya ihe onye ọrụ ugbo ahụ na-eme nke ahụ dị iche, nwunye ahụ zara na ya etinyela yabasị na-achaghị acha n'ime efere n'ime ụlọ ndị ahụ, (ma eleghị anya ọ bụ naanị ụlọ abụọ n'oge ahụ). Dọkịta ahụ enweghị ike ikwere ya wee jụọ ma ọ nwere ike ịnweta otu n'ime eyịm ma tinye ya n'okpuru microscope. Enye ama ọnọ enye kiet ndien ke ini enye akanamde emi, enye ama okụt mfụhọ ke ọbubọk. O doro anya na itinye uche na nje ahụ, ya mere, na-eme ka ezinụlọ ahụ dị mma.
Otú ọ dị, nsụgharị nke ozizi a laghachiri na afọ 1500 mgbe a na-egbutu eyịm gburugburu ụlọ iji chebe ndị bi na ọrịa bubo.
N'oge ahụ, ndị mmadụ kwenyere na ọrịa niile gbasaa na mbara igwe. A na-eche na igwe ojii a - ma ọ bụ miasmas - dị adị mgbe ikuku na-esi ísì ọjọọ. Nke bụ eziokwu bụ na ozizi a nọgidere na-adị n'ime narị afọ nke 19. O yiri ka ọ bụ ihe nkoropụ ugbu a, ma ọtụtụ ndị n'oge ahụ - tinyere ndị dọkịta - gbochie echiche ahụ na ha kwesịrị ịsa aka ha iji gbochie mgbasa ọrịa n'ihi na ha chere na ọrịa ahụ na-agbasa na mbara igwe.
Ọ bụrụ na ọ na-ada ụda nke ọma ka ị bụrụ eziokwu - ọ bụ n'ihi na ọ bụ.
Ọ bụghị na sayensị niile.
Biko, echela ihe niile ị gụrụ na ịntanetị. Ma ọ bụrụ na ị gụọ ihe yiri ka ọ dị ntakịrị, wepụta sekọnd ole na ole iji chọpụta azịza ahụ tupu ị "keta".
Isi mmalite:
"Mkpirikpi Ntukota n'oge Oge Ochie". Ngalaba Epidemiology. UCLA School nke Health Public. 19 Mar 15.
"Egwuregwu Ọrịa Ọrịa". Ngalaba Epidemiology. UCLA School nke Health Public. 19 Mar 15.
"Ọrịa Viral." MedlinePlus 3 Mar 15. National Library of Medicine. National Institutes of Health. Ngalaba Ahụike na Ọrụ Ndị Mmadụ. 19 Mar 15.