Otu nwere ike iduga na nke ọzọ, mana ha abụghị otu
Isi nhụjuanya na mmerụ ahụ ụbụrụ bụ okwu abụọ nke na-egosi ụbụrụ kachasị njọ na ụbụrụ onye ọrịa na ikike ya iji weghachite ma mee ka ndụ dịrị ndụ ogologo oge. Ọrịa ụbụrụ na-akpata nsogbu na-eme ka a mara nsogbu na ụbụrụ nke na-eduga n'ụdị nke na-adịgide adịgide (oge nkwụsịtụ oge).
N'ime ọtụtụ afọ gara aga, mmerụ ahụ e mechiri emechi bụ ihe eji eme ka ọ kọwaa moto (mgbagwoju anya) na sensory (ike ịnụ, ịhụ, aka, uto, ma ọ bụ ísì) ụdị mmerụ ahụ.
Ịghọta otú isi merụrụ ahụ si dị iche na mmerụ ahụ ụbụrụ na-achọ ihe dị mkpa banyere ọdịdị nke okpokoro isi na ụbụrụ. Okpokoro isi bụ ihe na-ejide ma na-echebe ụbụrụ.
Ọkpụkpụ na Ụbụrụ: Ọ bụghị Otu
Okpokoro isi bụ ngwa dị irè iji chebe obi anyị pụọ na mmebi. A na-ejikọta ọkpụkpụ ọkpụkpụ dị iche iche (nke pụtara na ha tolitere ọnụ, ọ bụghị na mmadụ gbụkọrọ ha ọnụ). Okpokoro isi (nke a makwaara dị ka cranium ) nwere isi n'elu ụbụrụ nke nwere ọkpụkpụ anọ, nke dị larịị, nke a na-akpọ ọkpụkpụ azụ, na nri aka ekpe, na ọkpụkpụ occipital. Isi okpokoro isi na-eme n'ọkpụkpụ ọkpụkpụ, gụnyere ethmoid, oge, akụkụ nke n'ihu, na akụkụ nke oghere. Ụbụrụ na-anọdụ n'elu isi okpokoro isi, okpu isi nke okpokoro isi na-agbakwasị ụbụrụ iji chebe ya pụọ na mmerụ ahụ. N'ikpeazụ, ụbụrụ na-ejide ọkpụkpụ kpamkpam mgbe ụbụrụ nile dị ugbu a ma bụrụ nke a na-ejighị ahụ ya.
Ụkwụ nke Nchedo
Ewu site n'èzí, n'ime okpokoro isi a na-akpụ akpụ akpụkpọ ahụ a na-akpọ dura mater (nsụgharị Latin: nne siri ike). N'okpuru ebe a, dura mater bụ pia mater (obere nne) na etiti dura mater na pia mater bụ layer arachnoid, a na-akpọ oyi akwa nke a na-akpọ n'ihi na ọ dị ka ọnyà ọnyà ududo mgbe a na-ele ya n'okpuru microscope.
A na-akpọ akụkụ atọ ndị a dị ka ndị na-atụgharị uche na ha na-enye ma nchekwa ma nri na ụbụrụ. Mmiri mmiri na-asọpụta site na oyi akwa arachnoid, na-asa ụbụrụ na shuga na nri. Mmiri ahụ na-enye ụbụrụ aka ịkwaga ma dinaa n'enweghị mmebi site na obere nkwụsị na mmegharị. Ọbara na-aga site na nsị na ụbụrụ. N'ọtụtụ ọnọdụ, ọbara ọgbụgba bụ ihe na-akpata ọnyá isi.
Ogbugbu isi nke emechibidoro
Ihe ọkpụkpụ ahụ niile anaghị agbaghara agbaghara ma ọ bụ ọbara ọgbụgba n'ime okpokoro isi. Ọkpụkpụ na-ejide ọdịdị ya ma ghara ikwe ka nrụgide ọ bụla nwee ike belata mgbe ọ na-agba ọbara. Ka ọbara na-anakọta n'ime okpokoro isi, mmụba ahụ na-emechi ụbụrụ, nwere ike imebi ụbụrụ ụbụrụ.
E wezụga ọbara, mmiri mmiri ndị ọzọ nwere ike ịchọta n'ime okpokoro isi ma mee ka emebi ụbụrụ nke ụbụrụ. Ụbụrụ mebiri emebi nwere ike ịgbapụta site na mmiri ọzọ na nrụpụta nke nwere ike ime ka ụbụrụ dịkwuo njọ. Ọ bụ amụma na-emezu onwe ya; akpata nsogbu, nke na-akpata nzepu.
Ogologo okpokoro isi ya, ụdị ọbara ọgbụgba ma ọ bụ ọzịza ọ bụla n'ime okpokoro isi ya na-eduga ná nrụgide a. Ebe ọ bụ na okpokoro isi adịghị emebi, anyị na - akpọ na mmerụ ahụ mechiri emechi.
N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, okpokoro isi adịghị ekwe ka nrụpụta dị ka ọbara ma ọ bụ mmiri na-emepụta n'ihi na ọ "mechiri" kama "meghee" (nkwụsịtụ na okpokoro ikwe ka ọbara ma ọ bụ mmiri gbanahụ okpokoro ma belata nrụgide).
N'aka okpokoro isi, okpukpu ma ọ bụ akụkụ buru ibu nke okpokoro isi efu na-eduba na mmiri efu ma ọ bụ ọbara na ụbụrụ. Ọ dị nnọọ ka ọ na - emebi ụbụrụ nke ụbụrụ, mana njirimara isi nke mechiri emechi kọwapụtara n'ụzọ doro anya site na nrụgide ka njọ.
Ụdị Isi Ntuchi Isi
Nrụgide n'ime okpokoro isi na-esite n'ọtụtụ ihe kpatara ya, ma ọdịdị kachasịsịsị bụ ọbara ọgbụgba n'ime okpokoro isi (a na-akpọ ọbara ọgbụgba).
Ndaji na hematomas bụ nke na-emepụta ihe bụ ihe atụ nke ọbara ọgbụgba n'ime okpokoro isi (hematoma), ma ọ bụ n'elu ma ọ bụ dị n'okpuru lera mater.
Ntucha n'elu dura mater (epidural) sitere na ọbara, nke siri ike ma na-agbanyekwu ọbara ọgbụgba karịa venous. Ntughari sitere na dura mater (subdural) bu ihe ojoo, nke di nwayo ma na - ewe oge iji tinye n'ime okpokoro isi.
E wezụga nchịkwa na hematomas, a pụkwara ịmịnye ọbara dị omimi karịa nke akwa arachnoid ( ọbara ọgbụgba ). A na - ejikọta ya ma ọ bụ ọrịa ma ọ bụ na ụfọdụ ọnọdụ ahụike dịka ụbụrụ cerebral anfectysm ma ọ bụ nkwarụ nkwarụ (AVM), nke abụọ nwere ike ibute ọrịa strok .
Akpụkpụ ụkwụ
Okpokoro isi dị ike, ma ọ bụghị ihe a na-apụghị imebi emebi. Enwere ike imechi ma ọ bụ gbajie, dịka ọkpụkpụ ọ bụla ọzọ. Ọkpụkpụ ma ọ bụ nkwụsị ọkpụkpụ ọkpụkpụ nwere ike ibute ọbara ọgbụgba ma ọ bụ ịpịa mmiri ara ehi (CSF) nke na-ehicha ụbụrụ ma na-agafe site na mpempe akwụkwọ nke meninges.
Ọkpụkpụ isi akpụ ụkwụ bụ ụdị isi nke isi nhụjuanya. Ihe kachasị njọ nke a nwere ike ime ka isi bụrụ ntụpọ ma ọ bụrụ na agbajiri okpokoro isi nke na ọ na-ekpuchi ọkpụkpụ. Ọtụtụ okpukpu isi isi na-esiwanye ike, na-egosipụta onwe ha site na ihe ịrịba ama dịka ọbara ma ọ bụ CSF na-eri ihe site na ntị ma ọ bụ imi.
Ọkpụkpụ nke ọkpụkpụ na-eme ka isi nke okpokoro isi (ọkpụkpụ nke ụbụrụ na-adabere mgbe isi nọ n'ọnọdụ ziri ezi) na-esiri ike ịchọpụta. N'okwu a, ọbara ọgbụgba site na mgbawa ahụ nwere ike ime ka ọnyá pụta mgbe ọbara na-anakọta n'azụ ntị (Ihe agha ma ọ bụ gburugburu anya (periorbital ecchymosis).
Mmegide Na-arịwanye Elu Na-akpata
Ihe ndị a nile pụrụ iduga nrụgide dị ukwuu n'ime okpokoro isi ( nrụrụ intracranial ). CSF, na ọbara nke na-agafe n'ime anụ ahụ gbara ya gburugburu, kwesiri igosi obere nrụgide, ma ọ bụrụ na ọ bụla, na ụbụrụ n'onwe ya. Ọrịa ICP mụbara na-emebi ụbụrụ. Ọ bụ mmebi ahụ dị ezigbo mkpa.
Ụbụrụ enweghị ohere ọ bụla iji rụọ ọrụ n'ime okpokoro isi ma mee ka ọnụọgụ dị elu nke ICP. N'okwu ndị dị oke njọ, nrụgide n'ime okpokoro isi nwere ike ịgbanwe ụbụrụ ka ọ bụrụ oghere kachasị dị na isi okpokoro isi, nke a na - akpọ mmulu ọhụụ (nke a sụgharịrị n'ụzọ dị ebube: nnukwu oghere ). Ọ bụ site na oghere a ka eriri akwara dị na ụbụrụ. O nwere ike ịbụ mmeghe kachasị elu, ma anyị ka na-ekwu okwu nanị maọbụ ma ọ bụ atọ sentimita, n'ụzọ doro anya na ezughị ohere maka ụbụrụ niile ịpụ.
Dika ụbụrụ na-esi na ya dị egwu, ọ na-enwe nkwekọrịta na mmebi na-akpata nrụgide kpọmkwem nye ụbụrụ. N'ihe niile, ọ dịghị mma.
Ọrịa Brain Ọkpụkpụ Traumatic
Ruo ugbu a, nkwurịta okwu ahụ nile na-enwe mmerụ ahụ na okpokoro isi ma ọ bụ n'ụdị anụ ahụ gbara ụbụrụ ụbụrụ, nrụpụta ụlọ na-emechi usoro okpokoro isi, ma ọ bụ site na ọbara ọgbụgba ma ọ bụ na-agbanwe agbanwe. Ụdị nrụgide ọ bụla-ma ọ bụ n'ụzọ nkịtị ma ọ bụ n'ụzọ ntụgharị-na ụbụrụ okwu nwere ike imebi ya.
Nke ahụ bụ nhụjuanya ụbụrụ ọnyá: mmebi nke ụbụrụ ụbụrụ n'ezie. Ọ na-agbanwe ọrụ nke ụbụrụ, mgbe ụfọdụ mgbe niile. Anyị nwere ike ịhụ ọrụ a gbanwere site na nrịba ama dị ka ụmụ akwụkwọ na-enweghị ụmụ, nkwarụ na-adịghị mma, mgbagwoju anya , ikwu okwu, enweghị uche , wdg. Mgbe anyị na-ekwu okwu banyere ụbụrụ ụbụrụ, anyị na-akpọ ihe mgbochi ndị a .
E wezụga mbelata ndị na-eme ka ihe mgbaàmà nke ụbụrụ merụọ ahụ, mmerụ ụbụrụ ụbụrụ (TBI) nwere ike ịkatọ mgbaàmà. Onye ọrịa TBI nwere ike ịnweta isi ọwụwa, ọgbụgbọ, ịhụ nsogbu, ma ọ bụ na-agbanye na ntị (tinnitus).
Dị nnọọ ka enwere ọnyá dị iche iche ma mechie ọnyá n'isi, e nwekwara ụdị dị iche iche ma ọ bụ ọkwa nke TBI. Dịara ụbụrụ ụbụrụ (ụbụrụ égbè, dịka ọmụmaatụ) nwere ike ime ka mpempe akwụkwọ ka ukwuu karịa ihe dị ntakịrị. N'ezie, ụfọdụ isi mmerụ na - eduga ụbụrụ ụbụrụ nke ọma na ọ ga - adịrị mfe ịhapụ ụda mgbapụta ma ọ bụ onye ọrịa nwere ike ịghọtahie ihe mgbaàmà ahụ pụtara.
Di na nwunye
Coup-contrecoup (akpọ coo-contra-coo ) bụ ụdị mmerụ ahụ nke ụbụrụ na-abịa site na ụfụ n'isi. Onye ọrịa ahụ nwere ike ịnwụ na mberede-ọdịda ma ọ bụ ihe mberede ụgbọala-ma ọ bụ ihe nwere ike ịkụ ya. Na ihe omuma atu, ụbụrụ anaghị agbanwe ngwa ngwa n'otu ọnụego ahụ dị ka okpokoro isi, na-eme ka ọ na-etinye aka n'ime ikuku (kpochapụ) ma bịghachiri ma kụọ akụkụ nke ọzọ nke cranium (contrecoup).
Ụdị kpụ ọkụ n'ọnụ nke kachasịsịsịsịsị bụ mkparịta ụka . A na-ekwu okwu mgbe ụfọdụ dị ka TBI dị nwayọọ ma ghara ịme ka ọ ghara ịdị na-adịgide adịgide.
Mbibi nke ụbụrụ n'ime ụrọ ahụ nwere ike iduga ọbara ọgbụgba niile nke anyị kwurula banyere elu, ma ọ pụkwara imebi ụbụrụ nke ọma, ụbụrụ anyị na-ahụ dị ka nsogbu na-adịghị. Ọtụtụ ndị nwere mmerụ ahụ bụ ndị na-eti ọkpọ, ndị agha, na ndị na-egwu egwuregwu football: Ihe ọ bụla nke na-eduga na kụrụ aka na ala.
Iweghachite nke TBI
Ụbụrụ bụ akụkụ dị ịrịba ama. Echere ya ruo ọtụtụ afọ na mmebi nke ụbụrụ na-adịgide adịgide, mana anyị maara nke ọma ugbu a. Dịka ọmụmaatụ, enweghi nsogbu dịka ụbụrụ ụbụrụ. Ndị dọkịta ghọtara ugbu a na esemokwu na-emebi ụbụrụ ụbụrụ na mmegharị ugboro ugboro nwere ike inwe mmetụta na-adịgide adịgide.
N'aka nke ọzọ, ụbụrụ nke ụbụrụ buru ibu nke oke mmerụ dị oke-dị ka ihe ọmụmụ hematoma-nwere ike ịgwọta na mgbe mgbe, ka oge na-aga, ka mma. Onye ọrịa nwere ike ọ gaghị alọta ọrụ mbụ nke TBI, ma ụbụrụ nwere ike ịgwọ onwe ya n'ụzọ dị ịtụnanya. Dịka a ghaghị ịkụzi ahụ ike site na ọgwụgwọ anụ ahụ iji gbasie ike, ụbụrụ aghaghị ịma aka site na ọgwụgwọ echiche iji rụzie njikọ ndị ahụ.
> Isi mmalite:
> Kucera, K., Yau, R., Register-Mihalik, J., Marshall, S., Thomas, L., & Wolf, S. et al. (2017). Ọkpụkpụ Traumatic na Ọkpụkpụ Spinal Fatalities n'etiti ụmụ akwụkwọ elu na College Player Players - United States, 2005-2014. MMWR. Mkparịta ụka na Mortality Weekly Report , 65 (52), 1465-1469. Echiche: 10.15585 / mmwr.mm6552a2
> Soberg, H., Roe, C., Brunborg, C., von Steinbüchel, N., & Andelic, N. (2017). Ụdị Norwegian nke QOLIBRI - nyocha nke metric Njirimara dabere na nchịkọta mmadụ nke ọnwa 12 nwere mmerụ ahụ ụbụrụ. Ahụike na Ọdịmma Ndụ , 15 (1). doi: 10.1186 / s12955-017-0589-9