Alụmdi na nwunye bụ otu n'ime mkpebi ndị kachasị mma na ndụ onye okenye n'ihi na ọ na-etinye aka n'ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ n'akụkụ nile nke ndụ. Alụmdi na nwunye pụrụ ịbụ isi iyi nke ịhụnanya, obi ụtọ na nchebe. Alụmdi na nwunye pụkwara ịkpata nchekasị , nchekasị ma ọ bụ obi mgbawa na ọtụtụ alụmdi na nwunye bụ oké mkparị nke na ha mebiri.
E gosiputawo na ọdịmma na nkwụsi ike nke alụmdi na nwunye nwere ike inwe mmetụta dị ịrịba ama na ahụ ike mmadụ. Ihe omumu sayensi na ugbua na achoputa na di na nwunye nwere ike itinye aka na onodu ogwu ogwu , nke bu otu n'ime ndu ndi mmadu na-agbanwe usoro ihe omumu n'oge mmadu.
N'ezie, nchọpụta afọ 2016 nke e bipụtara na The Journal of the American Medical Association kwuru na ịlụ di na nwunye na-enwe ọganihu dị mma mgbe ọrịa strok gasịrị. Ihe ndị a na-adabere n'ọtụtụ nchọpụta sayensị ndị ọzọ na-ejikọta alụmdi na nwunye dị mma na nlanarị na ọrịa strok nakwa ọbụna na enweghi ike ịda mbà. N'ụzọ dị ịtụnanya, mmetụta nke alụmdi na nwunye na ọrịa strok na-adịru ọtụtụ ọgbọ. Ma, ihe ọzọ na-adọrọ adọrọ bụ na alụmdi na nwunye yiri ka ọ na-emetụta ndị ikom na ndị inyom n'ụzọ dị iche ma a bịa n'ihe ize ndụ.
Nsogbu di na nwunye nwere nsogbu
N'ụzọ na-adọrọ mmasị, nkwụsi ike nke alụmdi na nwunye emetụta ọ bụghị nanị na ọrịa di na nwunye ahụ nwere ihe ize ndụ, kamakwa ihe ize ndụ nke ọrịa ụmụ ha na-eto eto na-emetụta ọtụtụ afọ. Mana ọ bụghị nanị na ọnọdụ nke alụmdi na nwunye di na nwunye na-emetụta ihe ize ndụ nke ọrịa strok, ọrịa strok nwekwara ike imetụta ọnọdụ nke alụmdi na nwunye di na nwunye.
Ọrịa strok nwere ike ime mgbanwe dị otú a na ụdị onye ọrịa lanarịrị , nke nwere ike imetụta àgwà na afọ ojuju nke alụmdi na nwunye maka onye òtù ọlụlụ, onye bụ onye nlekọta mbụ. Mmetụta ịda mbà n'obi bụ mgbanwe mmadụ na-agbanwekarị mgbe ọrịa strok gasịrị. Ọrịa strok ọzọ nke gbanwere àgwà ya na-agụnye enweghị mmetụta ọmịiko, ụda ọchị, na ọbụna mmetụta nke ekworo.
Nsogbu Mgbagha mgbe Ịgba alụkwaghịm
Otu nnyocha e bipụtara na Sweden kọrọ na ọrịa strok na-ebili n'ime afọ ole na ole mgbe alụmdi na nwunye gasịrị.
Ọrịa strok nwere ike ịme ma ọ bụrụ na di na nwunye ga-agba alụkwaghịm ma ọ bụ n'ihi ọnwụ nke onye òtù ọlụlụ. Mmụba nke ọnụọgụ ọbara na-emetụta ma ndị nwoke ma ndị nwanyị, ma e mere ka ọ dị mkpa karịa ụmụ nwoke karịa ụmụ nwanyị.
E nwere ọtụtụ nkọwa ndị nwere ike ịchọrọ maka ịmalite ịrịa ọrịa strok mgbe alụmdi na nwunye ga-agwụsị, gụnyere nchekasị, mwute na ọdịda nke nlekọta onwe onye. Tụkwasị na nke ahụ, mgbanwe na ibi ndụ mgbe ịlụ di ma ọ bụ nwunye nwere ike dị iche na ndị nwoke na ndị nwanyị, nke a pụkwara ịkọwa ọnụọgụ dị iche iche nke ọrịa strok n'etiti ndị ikom na ndị inyom na-emesị kwụsị ịlụ di ma ọ bụ nwunye. N'ụzọ na-adọrọ mmasị, ndị ikom ndị na-alụghị di ma ọ bụ nwunye egosipụtaghị ọnụ ọgụgụ nke ọrịa strok ma e jiri ya tụnyere ndị lụrụ di na nwunye nke otu afọ, nke na-egosi na ọ bụ njedebe nke alụmdi na nwunye, kama inweghi alụmdi na nwunye, nke kachasị na-enye aka mee ka ọnyá ahụ nwee nsogbu .
Nsogbu Na-egbu Egwu n'Alụmdi na Nwunye Na-adịghị Enwe Obi Ụtọ
Ọ bụ ezie na ịgba alụkwaghịm na-emetụta ọrịa strok na nke dị iche iche karịa ụmụ nwoke, alụmdi na nwunye na-enweghị obi ụtọ na-emetụta ndị ikom na ndị inyom n'ụzọ dịgasị iche iche. Nnyocha nke si University of Colorado dị na Boulder kọrọ na alụmdi na nwunye na-enweghị obi ụtọ, nke a chọpụtara dị ka ngbanwe nke di na nwunye dara ogbenye, kpatara ọganihu dị elu nke mmepe nke ọrịa strok maka ụmụ nwanyị, mana ọ bụghị maka ụmụ nwoke.
Enwere otutu nkọwa maka nchọpụta a, gụnyere ọdịiche dị iche iche nke ndị nwoke na ndị inyom na-anabata nyocha ma ọ bụ ọdịiche dịka ha si ele afọ ojuju alụmdi na nwunye anya.
Nsogbu na-akpata ọnyá na ụmụaka ịgba alụkwaghịm
N'ụzọ dị ịtụnanya, a chọpụtawo ịgba alụkwaghịm ka enwe mmetụta dị ogologo oge maka ọrịa strok na ọ bụghị naanị di na nwunye ahụ. Otu nnyocha nke e bipụtara na International Journal of Stroke kwubiri na ịgba alụkwaghịm nke ndị nne na nna n'oge nwata na-eme ka ọnyá strok maka ụmụ nwoke site na okpukpu atọ.
N'ụzọ na-adọrọ mmasị, ọ dịghị mkpakọrịta nne na nna ịgba alụkwaghịm mgbe ha bụ nwata na ihe ize ndụ nke ọrịa strok maka ụmụ nwanyị tozuru etozu. Nyere na ndị nne na nna ịgba alụkwaghịm adịghị eme mkpebi iji kewaa nke ọma, nkọwa na-ezighị ezi nke ihe nwatakịrị nwere ogologo oge pụrụ ịkpata obi amamikpe na ụta. Otú ọ dị, ọ dị mkpa iburu n'obi na ọmụmụ ihe ahụ adịghị ezo aka na otu ihe kpatara ma ọ bụ physiology n'azụ mmụba nke ọnụ ọgụgụ strok ọnụ n'etiti ụmụ nwoke tozuru etozu bụ ndị na-agba alụkwaghịm ndị nne na nna.
Ogbugbu na Mmetụta ya na Alụmdi na Nwunye
Maka ndị di na nwunye ndị na-anọkọ ọnụ, ha na-ahụ site na ahụmahụ otu ọrịa strok 'ọnụ.'
Enweela ịlụ di na nwunye egosila na ị ga-eme ka ndụ ndị na-arịa ọrịa strok dịkwuo ndụ. Nchọpụta a bụ eziokwu maka ndị ikom na ndị inyom, o wee pụta na ndị lụrụ di na nwunye nwere ohere dị elu nke ndụ karịa ndị na-alụghị di na nwunye na ndị gbara alụkwaghịm.
Nke a nwere ike ịkọwa site na eziokwu ahụ bụ na onye lanarịrị ọrịa strok nke nwere di ma ọ bụ nwunye nwekwara ọtụtụ uru bara uru. A gosipụtara ịbịa n'ụlọ ọgwụ ngwa ngwa ka ịbawanye ndụ mgbe a gbarịrị ọrịa strok, n'ihi na a ga-enyefe nduzi ịzọpụta ndụ . Nke a na-adabere ma ọ bụrụ na onye enyi nwere ike ịkpọ enyemaka enyemaka mberede mgbe ọrịa mgbaàmà amalite. Mgbagha mgbake na ụlọ nwere ike ịgụnye ọtụtụ akwụkwọ ederede, nlekọta ahụike na ọgwụgwọ , ihe niile nwere ike ịga nke ọma ma ọ bụrụ na di ma ọ bụ nwunye nwere ike ichetara onye ahụ nwụrụ anwụ ka ọ bụrụ ọgwụ ọgwụ a chọrọ ya na ịgbaso usoro nlekọta ahụike.
Na mgbakwunye na uru ndị bara uru, enwere ike inwe ụfọdụ uru dị nhịahụ n'inwe di ma ọ bụ nwunye, dị ka nkwado mmetụta uche. Ụfọdụ nnyocha na-egosi na inwe mmetụta uche nke mmụọ na nke ime mmụọ nwere ike inyere aka na mgbake ọrịa strok .
Ọrịa strok nwere ike ịmepụta ọtụtụ mgbanwe mgbanwe na-agbanwe agbanwe , gụnyere ngbanwe nke ikike ndụ onye ọrịa na-enwe ike ịghọta mmetụta na ihu ndị ọzọ. Enweghị ezigbo ihe ndị na- elekọta mmadụ na nke mmetụta uche sitere na onye ahụ nwụrụ anwụ nwere ike isi ike nke ukwuu maka di ma ọ bụ nwunye na-anwụ anwụ, ọ pụkwara ibelata afọ ojuju alụmdi na nwunye maka onye dibịa ahụike, onye na-abụkarị onye nlekọta mbụ, mgbe ọrịa strok gasịrị.
> Isi mmalite:
> Mmetụta mmetụta uche na afọ ojuju di na nwunye na ọrịa strok, Blonder LX, Pettigrew LC, Kryscio RJ, Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology, March 2012
> Esemokwu dị iche iche n'etiti ndị nne na nna na-agba alụkwaghịm mgbe ha bụ ụmụaka na ọrịa strok mgbe ha toro eto: nchọpụta sitere n'aka nyocha nke ndị mmadụ, Fuller-Thomson E, Dalton AD, International Journal of Stroke, December 2012
> Akụkọ banyere alụmdi na nwunye na Ịlanahụ Mgbe Mgbuchara, Dupre M, Lopes Rd, J Am Heart Assoc. 2016 Dec 14; 5 (12)