Nchịkọta nke Ọrịa Ịba ọcha n'anya
Mgbe anyị na-ekwu maka ịba ọcha n'anya, anyị na-ekwukarị banyere ụdị ọrịa ahụ. Okwu ahụ bụ ịba ọcha n'anya, site na nkọwa ya, ọ bụ nsị nke imeju nke nwere ike ime site n'ụdị ọnọdụ ọ bụla, gụnyere mmebi ahụ nke ọma, ikpo ọkụ na ọgwụ na toxins, ọrịa nje ma ọ bụ nje parasitic, na ọrịa autoimmune.
Ọrịa ịba ọcha n'anya bụ nke kachasị dị ka ịba ọcha n'anya n'ụwa, kpatara nje virus dịgasị iche, onye ọ bụla nke na-akpa àgwà yiri nke ahụ ma nwee àgwà niile ha nwere.
Ihe ndị a gụnyere:
- Usoro ntinye (otua esi agbasa nje)
- Pathogenesis (otua ọrịa ahụ si aga n'ihu)
- Symptomatology (ihe na mgbe mgbaàmà na-apụta)
- Ọnụ ọgụgụ nke ọrịa (ọrịa) na ọnwụ anwụ (ọnwụ)
E nwere ụdị ise ịba ọcha n'anya nke ịba ọcha n'anya nke sitere na E-nke a na-ekesa ma n'ụwa ma ọ bụ n'akụkụ ụfọdụ nke ụwa. Enwere ike ịhọrọ ụdị abụọ ọzọ (ịba ọcha n'anya F na GB), ọ bụ ezie na ndị ọkà mmụta sayensị ka na-arụ ụka banyere ịdị adị ha.
-
Kedu ụzọ dị iche iche ị nwere ike isi jide ọrịa ịba ọcha n'anya B?
-
E nwere ike ịmalite ịba ọcha n'anya B
Ọ bụ ezie na e nwere nje ndị ọzọ nwere ike ime ka ọrịa nsị (gụnyere Epstein Barr virus na ụfọdụ virus herpes simplex), ịba ọcha n'anya A site na E bụ ụdị ndị anyị na-ekwukarị dị ka ndị kpatara ọrịa ịba ọcha n'anya.
N'ikpeazụ, ọrịa ịba ọcha n'anya A site na E maka ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nde mmadụ 1.3 nde kwa afọ. N'ime ndị a, ịba ọcha n'anya B na C na-atụle na ha na-arịa ọrịa zuru ụwa ọnụ, ọtụtụ ọrịa na ọnwụ kwa afọ karịa nje HIV, ụkwara nta, na ịba.
Ịba ọcha n'anya A
Ịba ọcha n'anya A na -ebute nje virus ịba ọcha n'anya (HAV) ma na-agbasakarị site n'itinye ndị na-ebute nje HIV ma ọ bụ site na mmiri ma ọ bụ mmepụta nri ma ọ bụ site na mmadụ ruo mmadụ ( gụnyere n'oge mmekọahụ ).
Ogbe a na-esite na ya bụ isi ihe na-akpata ọrịa mgbasaozi.
Oge n'etiti ọrịa na ọdịdị nke mgbaàmà dị gburugburu izu abụọ ma ọ bụ isii, ọ bụ ezie na ọtụtụ agaghị enwe ihe ọ bụla. Mgbe ihe mgbaàmà na-apụta, ha na-agbachitere ruo ihe dị ka izu asatọ n'ogologo ma nwee ike ịgụnye mgbaàmà ndị dị otú ahụ dị ka:
- Nausea
- Vomiting
- Mgbawa
- Ahụhụ
- Abdominal mgbu
- Oké ike ọgwụgwụ
- Yellowing nke akpụkpọ na anya ( jaundice )
- Ogbugba nke mmamịrị
- Ncha, ụrọ na-acha ụrọ
Enweghị ọgwụgwọ a kapịrị ọnụ maka ịba ọcha n'anya A dị ka ihe mgbaàmà na-edozi onwe ha. Ozugbo oria, mmadụ enweghịzi ndụ. A na-ewere ọnwụ dị ka ihe a na-adịghị ahụkebe, ọ bụ ezie na ụfọdụ ndị agadi nwere ike ịnọ n'ọtụtụ ihe ize ndụ maka ọdịda imeju akwara (nke na-abụkarị ndị nwere ọrịa imeju na mbụ).
Ogwu ogwu HAV dị n'ọtụtụ ebe - ọ na-eji ọgwụ mgbochi nyefee abụọ ọmụmụ-nke nwere ike ichedo nje ọrịa maka afọ 15 ma ọ bụ karịa.
Ịba ọcha n'anya B
A na-ebute ọrịa ịba ọcha nke B site na nje virus nke ịba ọcha n'anya (HBV) ma na-agbasa ya site na ọbara oria mmerụ ma ọ bụ nke anụ ahụ ma ọ bụ site na nne ruo nwa n'oge ime ime.
Iji ọgwụ ọjọọ eme ihe na inwe mmekọahụ bụ ụzọ a ga-esi nyefe.
Ịba ọcha n'anya B nwere ike ịmịpụta ihe mgbaàmà dị oke (njedebe onwe ya) n'oge mmalite nke ọrịa, ọ bụ ezie na ụfọdụ agaghị enwe mgbaàmà ọ bụla. Mgbaàmà ndị a nke oge mbụ yiri nke ịba ọcha n'anya A ma na-egosipụtakwa n'ime ụbọchị 30 ruo 80 nke ikpughe.
Ozugbo e mebiri ihe mgbaàmà dị iche iche, nje ahụ nwere ike ịnọgide na-adịgide ruo ọtụtụ afọ n'ime oge nke ọrịa. Ọ bụ n'oge a nke nọgidere na-afụ ụfụ pụrụ iduga mgbanwe n'ime imeju nke ji nwayọọ nwayọọ mebie ihe owuwu ahụ n'onwe ya.
Ọ bụ ezie na ọtụtụ ndị ga-anọgide na-eme ka ahụ ruo mgbe ha na-arịa ọrịa na-adịghị ala ala, ọrịa ahụ nwere ike ịga n'ihu na-aga n'ihu n'ime afọ ndị ọzọ. Njiji imeju (fibrosis) nwere ike jiri nwayọọ nwayọọ rụọ ihe karịrị afọ 10 ruo 20, nke na-eduga na ọnọdụ a na - akpọ cirrhosis bụ nke imeju na - enweghị ike ịrụ ọrụ. Ọrịa afọ imeju na ọrịa kansa imeju bụ nsogbu nke metụtara ọrịa HBV dị elu.
Ọ bụ ezie na ọtụtụ ndị nwere ịba ọcha n'anya B ga-ekpochapụ nje ahụ n'egbughị oge mgbe ọrịa gasịrị, a ga-agwọ ndị nwere ọrịa na-adịghị ala ala iji belata ọrịa cirrhosis na kansa. Ugbu a, e nwere ọgwụ asaa nwere ikikere maka iji ọgwụgwọ HBV. Ọ bụ ezie na ọgwụ ndị ahụ enweghị ike ikpochapụ nje ahụ n'onwe ya, ha nwere ike ịme ngwa ngwa kwụsị ịrịa ịrịa, na-ebelata imeju imeju.
A na-enweta ọgwụ ogwu HBV -nke a na-enye site na ogwu karịrị atọ ọmụmụ-yana ọgwụ ogwugwu nwere ike igbochi ịba ọcha n'anya A na B.
Ịba ọcha n'anya C
Ịba ọcha n'anya C bụ ọrịa ịba ọcha n'anya C (HCV) ma na-agbasa site na iji ọgwụ ọjọọ eme ihe. Ntufe site n'aka nne ruo nwa n'oge ime ime ka a na-ejikarị dị ka ịlụ ọgụ nke nje (ọtụtụ n'ime ndị nwoke nwere mmasị nwoke ma ọ bụ ndị ikom bisexual tinyere nje HIV ).
N'ebe ụfọdụ na-emepeghị emepe nke ụwa, ịba ọcha n'anya C na-ebute site na nchịkwa na usoro ọgwụgwọ na-adịghị mma, na ọbụna na-egbu egbu ma ọ bụ na-akpụcha ebe a na-eji ngwá ọrụ na ọbara onye ọzọ.
Dị ka ịba ọcha n'anya B, ịba ọcha n'anya C nwere ike ịmepụta ihe mgbaàmà dị ukwuu n'oge ọrịa mmalite nke oge mbụ, ihe dị ka izu asatọ ma ọ bụ asatọ mgbe ọ gasịrị. Ọtụtụ n'ime ha ga-ekpochapụ nje ahụ n'ime ụbọchị 60, mgbe ọ na-enweghị ihe mgbaàmà (ma ọ bụ ọbụna ịma) nke ọrịa.
N'ime ndị na-enweghị ike inweta nkwụsị, ihe dị ka pasent 10 ruo 15 ga-aga n'ihu na cirrhosis n'ime afọ 20 ruo 30. N'ime ndị a, pasent 20 ruo 25 ga-enwe mmetụta nke cirrhosis (nke imeju na imeju agaghị enwe ike ịrụ ọrụ) ma ọ bụ ọrịa cancer imeju, nke abụọ bu ihe karịrị pasent 50 nke ọnwụ.
Nwebata nke ndị ọhụrụ na-eme ihe na-eme ka ọ bụrụ ndị na-arịa ọrịa HCV na-adịghị ala ala, tinyere ụfọdụ ọgwụgwọ ọgwụ na-anya isi nke ihe karịrị pasent 95 (ọbụna ndị nwere cirrhosis dị elu).
Dị ka Òtù Ahụ Ike Ụwa (WHO) si kwuo, ihe dịka nde mmadụ 300 bu nje HCV n'ụwa nile, na-akpata ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ 700,000 ọnwụ site na ọrịa cirrhosis na ọrịa imeju kwa afọ. Ọ dịghị ogwugwu ọ bụla ugbu a iji gbochie ọrịa ịba ọcha n'anya C.
Ịba ọcha n'anya D
Ịba ọcha n'anya D bụ nje virus ịba ọcha n'anya D (HDV) ma nwee ike ibute ọrịa ma ọ bụrụ na ọ na-ebute ọrịa virus ịba ọcha n'anya (HBV). Ya mere, ụzọ nke nnyefe bụ, ya mere, dịka HBV dịka ihe mgbaàmà na ọrịa n'onwe ya, ọ bụ ezie na ọ dị njọ karị.
Nke bụ eziokwu bụ na onye nwere ọrịa HBV na HDV nwere nnukwu ihe ize ndụ nke ịdaba na imeju n'oge nnukwu ogbo nke ọrịa, na ọganihu ngwa ngwa na cirrhosis n'oge ọrịa na-adịghị ala ala. Ọnụ ọgụgụ nke ọrịa cancer na-arịwanye elu.
N'ihi ya, a na-amata ọrịa ọrịa HBV / HDV na ọnụọgụ nke ụdị ọrịa niile. E nwere usoro ngwọta ole na ole a maara na ọ dị irè n'ịchịkwa nje virus ịba ọcha n'anya D. Otú ọ dị, ọgwụ mgbochi ọrịa HBV nwere ike ichedo ịba ọcha n'anya D ebe ọ bụ na nje ahụ dabeere kpamkpam na ịba ọcha n'anya B iji gbanwee.
Mgbe a na-ewere ọrịa ịba ọcha n'anya D dịka obere na United States, a maara na a ga-ekesa ya na West Africa, South America, Central America, Russia, Central Asia, Islands Pacific, na Mediterranean.
Ịba ọcha n'anya E
Ịba ọcha n'anya E sitere na nje virus nke ịba ọcha n'anya (HEV) na, dịka ịba ọcha n'anya A, na-agbasakarị site na ụzọ ọnụọgụ ahụ . Oge oge n'etiti ọrịa na ọdịdị nke mgbaàmà dị gburugburu izu atọ ma ọ bụ isii, ọ bụ ezie na ọtụtụ agaghị enwe mgbaàmà ọ bụla. Mgbe ihe mgbaàmà na-apụta, ha ga-adị ka nke ịba ọcha n'anya A ma kwụchaa ruo izu asatọ.
Iweghachite site na mgbaàmà na-eme ka ọ ghara ịmalite ịmalite ịrịa ọrịa na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị oria. N'ime mmadụ ole na ole na-enwe ọganihu na-arịa ọrịa na-adịghị ala ala, ọrịa na-ejedebe na ndị nwere usoro mgbochi nsogbu (dịka ndị nwere nje HIV ma ọ bụ akụkụ ndị ọzọ). Ụmụ nwanyị nwere mmuta na-enwe nsogbu dị ukwuu nke imeju umeji, dịka n'oge atọ nke atọ n'afọ ime.
E gosipụtara iji ribavirin ọgwụ mee ihe iji nweta njedebe nke nje na gburugburu pasent 65 nke ndị na-arịa ọrịa. N'adịghị ka ịba ọcha n'anya A, Otú ọ dị, ọ dịghị ọgwụ ogwu maka ịba ọcha n'anya E. Echere na ọ dịkarịghị na United States, ịba ọcha n'anya E bụ nke a na-ekesa n'etiti Central Eshia, ọ bụ ezie na a na-ahụ ọnyà na Central America, Sub-Sahara Africa, na Middle East.
> Isi mmalite:
> Òtù Ahụ Ike Ụwa (WHO). "Gịnị bụ ịba ọcha n'anya?" Geneva, Switzerland; online Q & A enyocha July 2016.
> Ụlọ Ọrụ maka Nchịkwa na Mgbochi Ọrịa (CDC). "Ịrịa ịba ọcha n'anya" Atlanta, Georgia; August 14, 2016.
> Òtù American Association maka Ọmụmụ nke Ọrịa Imeju (AASLD). "Ịchọpụta Ụgwọ Ụwa na mpaghara nke Ọrịa Umeji." Washington, DC; Ntughari mgbasa ozi nyere November 3, 2013.
> American Association for Study of Liver Liver (AASLD) na Society of America Disease Society (IDSA). "Nduzi HCV: Atụmatụ Maka Ule, Ijikwa, na Ịgwọ Ịba ọcha n'anya C." Emelitere July 6, 2016.