N'agbanyeghi mmasi nke ndi mmadu, echiche ndi mmadu n'egosi
Mgbe ndị mmadụ nụrụ okwu ahụ ejide , ha na-echekarị onye ọ bụla dara ada ma na-enwe nsogbu nke ihe mgbu na-egbu mgbu. Ma ọ bụ eziokwu na ụfọdụ ga-enwe ụdị mgbaàmà ndị a, ọ bụghị mgbe niile.
N'ezie, ọtụtụ ndị na-ezighị ezi ndị mmadụ nwere banyere ihe ọdịnala, gụnyere ihe kpatara ha na ihe ị nwere ike ime ma ọ bụrụ na mmadụ nwere otu.
Nke a bụ eziokwu ise dị mfe nke nwere ike inye aka kọwapụta ọ bụghị naanị ihe mgbagha bụ ma ihe ha abụghị:
Ịchụso Ndị Na-adịghị Echefu
Nchịkọta nwere ike ịbụ ahụmahụ na-emenye ụjọ, nke mere ka ndị mmadụ nwee ike imeghachi omume. N'ọnọdụ ụfọdụ, ọ nwere ike ịbụ n'ihi na mmadụ na-atụ egwu na njide na-efe efe. Dị ka ihe dịka nke a nwere ike iyi, nchọpụta nke Epilepsy Foundation na 2001 gosipụtara na n'etiti mmadụ 19,000 gbara ajụjụ ọnụ, ihe dị ka ọkara nke ndị dị afọ 18 amaghị na ị nwere ike 'ịchọta' epilepsy.
Ihe bụ isi bụ na: nkedo ejighi na-efe efe, ị pụghị "ijide" ma ọ bụ "gbasaa" epilepsy site na ịbịakwute onye nwere otu.
Ị nwere ike ịnweta ikikere n'oge ọ bụla
Mbibi nwere ike ime site n'oge ọ bụ nwa ọhụrụ ruo n'oge ndụ. Ụmụaka na-esikarị ike ịdakwasị ha ma ọ bụrụ na ha enwere nsogbu dị iche iche dịka fever (pyrexia) ma ọ bụ ịṅụ mmiri dị ukwuu (nke ahụ na-eme ka sodium dị ukwuu n'ahụ ma mee ka ọrụ ụbụrụ daa).
N'akụkụ ahụ dị n'akụkụ, akụkụ ahụ dị iche iche na-anọgide na-abụkarị ihe mgbakwasị ụkwụ na-ahụ maka ọrịa nkwụdegenerative mere agadi dị ka ọrịa Alzheimer . N'etiti ndị toworo ogo mmadụ bụ ndị nwere ọrịa strok, ihe dị ka pasent 10 nwere ọrịa strok (ọrịa ụbụrụ) na pasent asatọ na ọrịa strok (nke metụtara arịa ọbara ejiri egbochi) ga-enweta otu ma ọ bụ karịa.
A gwara ha na, n'ime mmadụ 20 ọ bụla dị ndụ ruo afọ 80 ga-ejide ya.
Onye ọ bụla nwere ike ịchọta
E nwere ụfọdụ ndị kwenyere na njide na epilepsy bụ otu ihe ahụ. Nchịkọta, site na nkọwa ya, bụ ihe omume na-adịghị agbanwe agbanwe kpatara ụbụrụ ụbụrụ ma ọ bụ nke na-enweghị ọrụ. Ọfọn, dị iche, bụ ọnọdụ ahụike na-egosi na ịghaghachi azụ. Dika odi otua, njide a bu ihe mgbaàmà mgbe epilepsy bu oria.
Mgbaghara bụkwa ihe mgbaàmà nke ọtụtụ ọnọdụ ndị ọzọ nwere ike imeri ndị na-adịghị agwọ ọrịa, gụnyere:
- Mmiri Vitamin B1, B6, na B12
- Isi mmerụ
- Hypoglycemia
- Nwee ụra
- Ụbụrụ Brain
- Encephalitis ma ọ bụ meningitis
- Ọrịa kpọnwụrụ
- Ọtụtụ sclerosis
- Ihe na-edozi ahụ
- Ngwá ọgwụ ọgwụ dịka corticosteroids, estrogen, lidocaine, propofol, na insulin mgbe ejiri ya mee ihe na-ezighi ezi ma ọ bụ karịa
- Ngwá ọgwụ ụtọ dịka MDMA, methamphetamines, na cocaine
- Ịṅụ ọgwụ ọjọọ
Edị Ụdị Dị Iche
Mgbe ụfọdụ, a na-ejide ọnya. Na oge ndị ọzọ, enwere ike ịchọpụta ya. Ojiji nke ụbụrụ na-clonic a na-ahụkarị bụ ụdị ọtụtụ n'ime anyị na-aghọta site na TV ebe mmadụ ga-enweta nkwụsị na nkwesi ike nke ahụ dum. N'ụzọ dị iche, njigide na-ejideghị ya nwere ike ime ka onye ọ bụla "na-apụ apụ" n'egbughị oge tupu ọ laghachi n'icheta zuru oke.
E nwere ọbụna ụdị a na - akpọ njide ononic ebe akụkụ ahụ ga - aba ụda na mberede ma ọ bụ isi ga - adaba na mberede ugboro ole na ole.
Ị nwere ike ịnwe karia otu ụdị njide
N'ikwu okwu n'ozuzu, enwere uzo ato nke mmadu nwere ike inwe:
- Ọkpụkpụ ịmalite ịmalite ikuku bụ nke na-emetụta akụkụ abụọ nke ụbụrụ ozugbo ma nwee ike ịgụnye ụbụrụ tonic-clonic dị otú ahụ, enweghị, na inonic seizures.
- Ihe nlekota anya nke oma na-emetụta otu akụkụ nke ụbụrụ ma mee mgbe onye ahụ maara nke ọma ma teta.
- Ihe nkedo nke ndi mmadu na enweghi ike imata ihe ozo na-emetuta otu akụkụ nke ụbụrụ kama ọ nwere ike ime ka ọdịiche dị na ya.
Ọ bụ ezie na onye na-efe efe nwere ike ịnweta nanị otu ụdị njide, ọ ga-ekwe omume ọtụtụ ndị nwere mmetụta. N'ọnọdụ dị otú ahụ, mmadụ nwere ike ịchọ ụdị dị iche iche nke ọgwụgwọ iji chịkwaa ụdị ọdịdị dị iche iche.
O nwere ike ị gaghị achọ ịṅụ ọgwụ maka njide gị
Ọ bụ ezie na ọgwụgwọ na-emekarị maka ndị bi na epilepsy, ndị na-enwe ihe ọghọm na-emekarị adịghị mkpa ọgwụgwọ. Kama nke ahụ, ndị dọkịta ga-ekwenyekarị ihe kpatara ya ma ọ bụ ịrịa ahụ, enweghị aha ndị electrolytes ma ọ bụ shuga ọbara, ma ọ bụ ihe omume metụtara ọgwụ.
N'aka nke ọzọ, ndị nwere ọrịa nhụjuanya dị oké njọ ga-achọkarị ọgwụ ndị antiepileptic iji chịkwaa ihe ndọghachi azụ. Nke a bụ eziokwu karịsịa maka ndị nwere ọrịa cancer ụbụrụ, pasent 60 n'ime ha ga-enweta njide n'ihi nkwarụ ma ọ bụ nkwụsị.
Ọgwụgwọ Dị Iche Iche Dịgasị Iche Iche
Enweghị ọgwụ ọ bụla eji ejide ihe nkedo. Ndị na-agwọ ọrịa bụ ụdị ọgwụgwọ dịgasị iche iche nke nwere usoro dị iche iche nke ihe. A na-eji ọgwụ ndị ahụ eme ihe na-adabere n'ụdị ọdịdọ ị na-enwe, gụnyere:
- Enweghi ike
- Atonic mgbagha
- Mgbochi ụyọkọ, na-eme ugboro ugboro karịa awa ma ọ bụ ụbọchị
- Episodic ("ele mmadụ anya n'ihu")
- Aghọmnta akụ
- Ọhụụ nke anụ ahụ ( catamenial ) metụtara
- Ihe mgbochi nke myoclonic, nke a na-ejikọta ahụ ike
- Ojiji Tonic-clonic
E nwere ihe karịrị ọgwụ iri na ise na-egbochi ọrịa epileptic nke United States Food and Drug Administration na-akwado maka ọgwụgwọ. Nnyocha a na-egosi na pasent 70 nke ndị nwere ọrịa na-efe efe nwere ike iji ọgwụ ndị a na-achịkwa ha.
> Isi:
> Institute of Medicine. (2012) Akwụkwụ na-ahụ n'akụkụ ụzụ ahụ: Na-akwalite Ahụ Ike na Nghọta. Washington, DC: National Academies Press.