Ihe kpatara, Mgbaàmà, na Ọgwụgwọ
Ihe odide ahụ bụ obere ihe yiri tube nke dị na akụkụ mbụ nke eriri afọ ahụ (nke a na-akpọkwa colon). Ọ bụ ezie na ihe odide ahụ dị na akụkụ aka nri ala nke afọ, ọ nweghị ọrụ a maara na iwepụ ya yiri ka ọ na-akpata mgbanwe ọ bụla na ọrụ nsị.
Isi
Appendicitis bụ mbufụt nke ngwa ngwa. Ozugbo ọ malitere, ọ dịghị ọgwụgwọ ahụike dị irè, ya mere a na-ewere ngwa ngwa ahụ dịka ihe mberede ahụike.
Mgbe e mesoro ya ngwa ngwa, ọtụtụ ndị ọrịa na-agbake n'enweghị nsogbu. Ọ bụrụ na ọgwụgwọ egbu oge, ihe odide ntụkwasị ahụ nwere ike ịda, na-akpata ọrịa na ọbụna ọnwụ.
Ọ bụ ezie na onye ọ bụla nwere ike ịnweta ngwa ngwa, ọ na-emekarị n'etiti afọ 10 na 30.
Eme
Ihe kpatara appendicitis na-ezo aka nchịkọta nke n'ime ihe odide ntụkwasị ahụ, nke a maara dị ka lumen. Mgbochi ahụ na-eduga n'ọtụtụ nrụgide, ọbara na-adịghị mma, na mbufụt. Ọ bụrụ na a naghị agwọ ọrịa ahụ, gangrene na rupture (imebi ma ọ bụ ịdọrọ) nke ngwa ngwa nwere ike ịpụta.
Ọtụtụ mgbe, feces na-ebugharị n'ime ihe odide ntụkwasị ahụ. Nakwa, nje nje ma ọ bụ nje nje na tract digestive nwere ike iduga nsị nke lymph, nke na-amanye ihe odide ntụkwasị ahụ ma mee ka mgbochi. Mmetụta na-emerụ ahụ n'ime afọ nwere ike iduga appendicitis, na ole na ole mmadụ.
O nwere ike ijuanya ịchọta na mkpụrụ ndụ ihe nketa nwere ike ịbụ ihe na-eme ka mmadụ nweta ngwa ngwa. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, ngwa ngwa nke na-agba n'ime ezinụlọ nwere ike ịmalite site na mkpụrụ ndụ ihe dị iche iche nke na-eme ka mmadụ ghara igbochi lumen appendiceal.
Mgbaàmà
Mgbaàmà nke appendicitis nwere ike ịgụnye:
- Mgbu n'ime afọ , na-akpa gburugburu bọtịnụ afọ, mgbe ahụ na-agaga n'ebe dị ala-nke a na-akpọ migratory abdominal pain
- Enweghi agụụ
- Nausea na vomiting
- Mgbaghara ma ọ bụ afọ ọsịsa
- Enweghị ike iji gas ma ọ bụ ikuku gas na-agafe
- Ọkụ na-amalite mgbe ihe mgbaàmà ndị ọzọ gasịrị
- Ọkpụkpụ abdominal
- Nri
N'ihe banyere ihe mgbu abdominal nke appendicitis (ihe kachasị ya na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mgbe nile), ihe mgbu ahụ na-arịwanye elu ma na-akawanye njọ mgbe ọ na-agagharị, na-eku ume iku ume, ụkwara, ma ọ bụ ịmị. Mpaghara nke na-egbu mgbu na-aghọ nke dị nro n'ahụ nrụgide ọ bụla.
Ndị mmadụ pụkwara inwe mmetụta a na-akpọ "mkpali na-agbada," nke a makwaara dị ka "tenesmus," nke bụ mmetụta na ụta obi ga-eme ka ahụ ghara iru ha ala. N'ikwu ya, a gaghị ewere ndị na-agụ akwụkwọ na ọnọdụ a.
Ọ dị mkpa ịghọta na ọ bụghị onye ọ bụla nwere appendicitis nwere ihe mgbaàmà niile dị n'elu. Nke a bụ ya mere ọ dị oke nkpa ịhụ onye dọkịta ozugbo ọ bụrụ na ị nwere nchegbu ma ọ bụ ihe ọ bụla n'ime ihe mgbaàmà ndị a na-enwe na mgbu abdominal.
Ọzọkwa, ndị nwere ọnọdụ pụrụ iche nwere ike ọ gaghị enwe ihe mgbaàmà dị n'elu ma nwee ike ịnweta mmetụta zuru ezu nke ịbụ ndị na-adịghị mma. Ndị ọrịa nwere ọnọdụ ndị a gụnyere:
- Ndị na-eji usoro ọgwụgwọ immunosuppressive dịka ndị steroid
- Ndị mmadụ natara akụkụ ahụ a gbanwere transplanted
- Ndị nwere nje HIV
- Ndị nwere ọrịa shuga
- Ndị nwere kansa ma ọ bụ ndị na-anata ọgwụ
- Obese mmadụ
Ndi nwanyi di ime
Abdominal mgbu, ọgbụgbọ, na ịgba agbọ bụ ihe a na-ahụkarị n'oge ime ime ma ọ nwere ike ịbụ na ọ gaghị abụ ihe ịrịba ama nke appendicitis.
Ọtụtụ ụmụ nwanyị ndị na-etolite ngwa ngwa mgbe ha dị ime adịghị enweta akara mgbaàmà, karịsịa na nke atọ nke atọ. Ọ dị mkpa na nwanyị dị ime nke nwere ahụ mgbu n'akụkụ aka nri nke abdomen kpọtụrụ dọkịta.
Ụmụaka na ụmụaka
Ụmụaka na ụmụntakịrị anaghị enwe ike ịkọrọ nne na nna ha maọbụ ndị dọkịta nsogbu. Enweghị akụkọ ihe mere eme, ndị dọkịta ga-adabere na nyocha anụ ahụ na mgbaàmà ndị na-enweghị oke, dịka ịgba agbọ na ike ọgwụgwụ. Ụmụaka nọ na appendicitis mgbe ụfọdụ nwere nsogbu iri nri ma nwee ike iyi ụra dị iche iche. Ụmụaka nwere ike inwe afọ ntachi, ma enwere ike ịnwe obere oche ndị nwere mgbọrọgwụ.
Na nkenke, ihe mgbaàmà dịgasị iche n'etiti ụmụaka na anaghị adị ka ndị okenye (karịsịa na ụmụaka). Ya mere ọ bụrụ na ịchọrọ na nwatakịrị nwere appendicitis, kpọtụrụ onye dọkịta ozugbo.
Ndị Agadi
Ndị agadi na-enwekarị nsogbu ahụike karịa ndị na-eto eto. Ndị agadi na-enwekarị ahụ ọkụ ma ọ bụ ihe mgbu abdominal siri ike karịa ndị ọrịa ndị ọzọ na-eji appendicitis. Ọtụtụ ndị okenye tozuru etozu amaghị na ha nwere nsogbu siri ike ruo mgbe ihe odide ahụ dị nso na-agbagha. Ntakịrị nta na ahụ mgbu abdominal n'akụkụ aka nri bụ ihe mere ịkpọtụrụ dọkịta ozugbo.
N'ezie, ndị niile nwere nchekasị ahụike na ezinụlọ ha kwesịrị ịkpachara anya maka mgbanwe na arụ ọrụ nkịtị ma ndị ọrịa kwesịrị ịhụ ndị dọkịta ha n'oge na-adịghị anya, karịa mgbe e mesịrị, mgbe mgbanwe gbanwere.
Nchoputa
Akụkọ Ahụike
Ịjụ ajụjụ iji mụta akụkọ ihe mere eme na nchọpụta nlezianya nyocha bụ ihe dị mkpa na nyocha nke appendicitis. Dọkịta ahụ ga-ajụ ọtụtụ ajụjụ-dị ka onye na-ede akụkọ-na-agbalị ịghọta ọdịdị, oge, ebe, ụkpụrụ, na oke nhụjuanya na mgbaàmà. Ọnọdụ ọ bụla nke ahụike na nrịanya, akụkọ ihe mere eme nke ezinụlọ, ọgwụ, na allergies bụ ozi dị mkpa nye dọkịta. A ga-akpọkwa mmanya, ụtaba, na ọgwụ ọ bụla ọzọ. A na-ele ozi a anya dị ka nzuzo na enweghị ike ịkekọrịta n'enweghị ikike nke onye ọrịa.
Nnyocha ahụ
Tupu ịmalite nyocha nke anụ ahụ, onye nọọsụ ma ọ bụ dọkịta ga-achọpụta ihe ndị dị mkpa: okpomọkụ, ụbụrụ, iku ume, na ọbara mgbali. Ọ na-abụkarị, nchọpụta ahụ si na isi ruo n'isi. Ọtụtụ ọnọdụ ndị dị ka oyi baa ma ọ bụ ọrịa obi nwere ike ịkpata mgbu abdominal. Mgbaàmà dị iche iche dị ka ọkụ, ọkụ ọkụ, ma ọ bụ ọzịza nke ngwongwo lymph pụrụ igosi ọrịa ndị na-agaghị achọ ịwa ahụ.
Nnyocha nke afọ na-enyere aka ịchọpụta nchoputa. Ọnọdụ nke ihe mgbu na nro dị mkpa - ihe mgbu bụ ihe mgbaàmà nke onye mmadụ na ọmịiko kọọrọ bụ nzaghachi na-emetụ ya aka.
Ihe ịrịba ama abụọ, nke a na-akpọ akara ala ahụ, na-egosi na ọnya nke afọ na-agba ume na ịwa ahụ nwere ike ịdị mkpa:
- nlọghachi obi ebere
- nchebe
Nlọghachi dị nro bụ mgbe dọkịta na-etigharị na akụkụ nke afọ ma onye ahụ na-enwe mmetụta dị nro mgbe a na-ahapụ nrụgide karịa mgbe eji ya.
Nchebe na-ezo aka na nkwụsị nke akwara na nzaghachi na aka.
Dọkịta ahụ pụkwara ịmalite ụkwụ ụkwụ nke onye ọrịa iji nwalee ihe mgbu nke agba (a na-akpọ akara psoas), ihe ngbu dị n'ime ntụgharị nke obi nke hip (a na-akpọ akara mgbaghara), ma ọ bụ ihe mgbu n'akụkụ aka nri mgbe ịpị n'aka ekpe (ọkpụkpọ Ihe mgbagha). Ndị a bụ ihe ndị bara uru na-egosi mmịnye mana ọ bụghị ndị ọrịa nile nwere ha.
Nyocha nke Laboratory
A na-eji ule ọbara mee ihe iji chọpụta ihe ịrịba ama nke ọrịa, dị ka nnukwu ọbara ọbara ọcha. Ọrịa ọbara nwere ike igosi mmịkpọ mmiri ma ọ bụ mmiri na ọrịa electrolyte. A na-eji urinalysis eme ihe iji kpochapụ ọrịa urinary. Ndị dọkịta nwekwara ike ịhazi ule ime nwa maka ndị inyom na-amụ nwa ma ọ bụ na-enyocha nlele anya iji chịkwaa ihe ndị na - akpata gynecological maka ihe mgbu ahụ.
Nnyocha Echiche
Ejiri ike X, ultrasound, na nyochaa ihe omimi (CT) nyocha nwere ike imepụta ihe oyiyi nke afọ. Ekekere x nwere ike igosi ihe ịrịba ama nke igbochi, nkwụsịtụ (oghere), ndị si mba ọzọ, na ihe ndị na-adịghị adị, appendicolith, nke stool dị ike na ngwa ngwa.
Ultrasound nwere ike igosi afụ ụfụ na ụbụrụ ma nwee ike ịchọpụta ọrịa gallbladder na afọ ime.
N'ihe dị anya, ule kachasị eme ihe, Otú ọ dị, bụ CT scan. Nnwale a na-enye usoro ihe osise nke akụkụ ahụ ma nwee ike ịmata ọtụtụ ọnọdụ abdominal ma kwado nchoputa mgbe enweghi obi abụọ. Mgbe ụfọdụ, a na-eji ihe nkedo magnetik (MRI) mee ihe iji nyere aka na nyocha nke dọkịta maka ngwa ngwa na ndị inyom dị ime (ebe ọ bụ na a na-enye redio n'oge CT scan ma ọ bụghị MRI).
N'ọnọdụ ndị a họọrọ, karịsịa na ndị inyom mgbe ihe kpatara mgbaàmà ahụ nwere ike ịbụ ma ntinye akwụkwọ ma ọ bụ ovụ na-agba ume ma ọ bụ tube fallopin, ọ ga-abụrịrị na ị nwere ike ịchọta ya. Usoro a na-egbochi radieshon ma na-achọ nchịkọta ọrịa dum. A laparoscope bụ tube dị nro na igwefoto nke etinyekwara n'ime ahụ site na obere mkpụmkpụ, na-enye ndị dọkịta aka ịhụ akụkụ ahụ. Enwere ike ịwa ahụ ahụ ma ọ bụrụ na ọnọdụ ahụ chọrọ ya.
Ọgwụ
Ịwa ahụ
A na-emeso appendicitis dị ukwuu site n'ịwa ahụ iji wepu ihe odide ntụkwasị ahụ . A pụrụ ịrụ ọrụ ahụ n'ụzọ doro anya site na mpempe obere ọkọlọtọ na akụkụ aka nri nke afọ, ma ọ bụ enwere ike ịrụ ya site na iji laparoscope, nke chọrọ ihe atọ na anọ dị ntakịrị. Ọ bụrụ na a na-enyo enyo ndị ọzọ na mgbakwunye na appendicitis, a pụrụ ịchọpụta ha site na iji laparoscopy. N'ime ụfọdụ ndị ọrịa, ọ ga-akacha mma ịwa ịwa ahụ maka ịmalite ịwa ahụ n'ihi na mbelata dị ntakịrị, oge mgbake dị ngwa ngwa, ọ bụghịkwa ọgwụ mgbu ka achọrọ. Enwere ike ichota ihe odide ngwa ngwa, obuna ma oburu na achota ya. Na mwepụ zuru ezu, ọ ga-abụ na apịaghị ahụ na-egosi na ọ ga-abụ ihe mgbu ọ bụla.
Iweghachite site na appendectomy na-ewe izu ole na ole. Ndị dọkịta na-ekwukarị ọgwụ mgbu ma gwa ndị ọrịa ka ha kwụsị ọrụ ahụ. Iweghachite site na appendectomy laparoscopic na-adịkarị ngwa ngwa, ma ịmechi ihe ike siri ike ka dị mkpa maka ụbọchị 3 ruo 5 mgbe ịwa ahụ laparoscopic na ụbọchị 10 ruo 14 mgbe emeghe ahụ. Ihe ka ọtụtụ ndị na-emeso maka ngwa ngwa na-agbake n'ụzọ dị mma ma na-adịkarịghị mkpa ime mgbanwe ọ bụla na nri ha, mmega ahụ, ma ọ bụ ibi ndụ.
Ọgwụgwọ Antibiotic
Ọ bụrụ na nchoputa ahụ ejighị n'aka, a ga-ele ndị mmadụ na mgbe ụfọdụ na ọgwụ nje. A na-eme nke a mgbe dọkịta na-enyo enyo na mgbaàmà onye ọrịa ahụ nwere ike ịnwe ihe na-enweghị nchekasị ma ọ bụ na-agwọ ọrịa. Ọ bụrụ na ihe kpatara ihe mgbu ahụ na-efe efe, ihe mgbaàmà ị ga-edozi ya bụ ọgwụ nje nje na eriri mmiri.
N'ikpeazụ, a pụrụ iji ọgwụgwọ na-agwọ ọrịa naanị na ndị mmadụ kpọmkwem ma ọ bụ na ụmụaka bụ ọgwụgwọ ọgwụ nje naanị weere ọgwụgwọ dị mma maka appendicitis.
Mgbe ụfọdụ, ahụ na-enwe ike ịchịkwa ọdịdị ngwa ngwa site na ịmepụta ihe. Ihe na-apụtaghị mgbe a na-agbazi ọrịa na akụkụ ahụ. Dọkịta ahụ nwere ike ịhọrọ ihichapu ya ma hapụ mmiri ahụ n'ime oghere ezumike ruo ọtụtụ izu. Enwere ike ịhazi nchịkọta nke ụbụrụ mgbe a kwụsịrị abọ.
Nsogbu
Ihe mgbagwoju anya nke appendicitis bụ njigide. Ihe odide ntụkwasị ahụ na-agba ma ọ bụ anya mmiri ma ọ bụrụ na a chọpụtaghị ngwa ngwa na ngwa ngwa ma gharakwa ịgwọta ya. Ụmụaka, ụmụaka, na ndị toworo eto nọ n'ọnọdụ kachasị njọ. Ihe odide nwere ike imebi ga-ebute peritonitis na abanye. Peritonitis bụ ọrịa dị ize ndụ nke na-eme mgbe nje bacteria na ọdịnaya ndị ọzọ nke ihe odide ntụkwasị ahụ adọwara agbawa n'ime afọ. N'ebe ndị nwere appendicitis, abanye na-ewerekarị ụdị nke jupụtara n'ọbara na nje bacteria. N'ime ndị ọrịa ole na ole, nsogbu nke appendicitis nwere ike iduga na ọdịda akụrụngwa na ọnwụ.
> Isi mmalite:
> American College of Surgeons. (Nyochaa. Appendectomy: Mwepụ nke mwepụ nke Ihe Odide.
> Martin RF. (November 2016). Enyocha ngwa ngwa na ndị okenye: Ngosipụta ọgwụ na nchọpụta dị iche iche. Na: UpToDate, Weiser M (ed), UpToDate, Waltham, MA.
> National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Appendicitis.
> Wilms IM, de Hoog DE, de Visser DC, Janzing HM. Ntinye akwukwo nke ogwugwu na ogwugwu ogwu. Cochrane Database Syst Rev 2011 Nov 9; (11): CD008359.