Ndi ama ọfiọk ke kpukpru isua ke n̄kpọ nte 200,000 owo ẹkekụtde abiausọbọ ke mme n̄kpọ emi ẹkedọhọde ke utịt mmọ? N'ime United States, e nwere ọtụtụ ihe dị iche iche nke ndị mmadụ nwere ike ịhụ ihe ụtọ. 25% nke ahụmahụ ndị mmadụ enweghi uto, ebe ọ bụ na 50% bụ ọnụ ọgụgụ kasị elu. Nke ahụ na-ewepụta pasent 25 ọzọ nke ọnụ ọgụgụ mmadụ dum nwere ike ịmepụta dị ka "ihe nchịkọta".
N'ozuzu, anyị na-enweta ụdị iri atọ dị iche iche, ma ndị ọkachamara na-arụ ụka na aro ise:
- ụtọ
- uto
- nnu
- ilu
- umami
Nri uto ise, umami, okwu Japanese dị ka ihe dị mma ma ọ bụ ihe ụtọ. Ọ na-emetụta ya na uto glutamate ma dị ka uto nke efere. A na-ekwu na ekpomeekpo a na-egosipụta mmetụta uche.
Kedu Ka Echiche nke Oriri Na-arụ?
Ihe ndị na-atọ ụtọ anyị na-ahụ bụ mmeghachi omume ọgwụ abụọ na-adọba aka na-agụnye ma ọnụ ma akpịrị (uto) yana imi anyị (isi ísì). A mụrụ anyị na ihe dị ka iri nri iri iri nke dị n'ire anyị, n'elu ọnụ ọnụ, nakwa na ọnyá anyị. Saliva na-ekere òkè dị mkpa n'ibufe ihe ụtọ anyị na-aghọta n'ime ntanetị ụtọ anyị. Mkpuru osisi ọ bụla nwere ihe dị ka mkpụrụ ndụ 10-50 bụ ọrụ maka ịmalite ọrụ nke uto ma jupụta na ihe ọ bụla n'ime ụbọchị 7 ruo 10. Anyị na-amalite ịmalite ịnụ ụtọ ihe ndị a dị ka afọ 50 ruo 60.
Nghọta nke uche anyị na-amalite site na isi ísì ma ọ bụ ísì dị anyị gburugburu nke na-akpali ntụrụndụ na obere mpaghara dị elu n'ime imi. Ihe ụtọ, utoojoo, ma ọ bụ ihe ndị ọzọ na-akpali ụbụrụ ma na-emetụ ezigbo ụtọ nke ihe oriri anyị na-eri. Ọchịchọ anyị na-anọgide na-adịgide ka ihe oriri anyị na-eri na-ejikọta mmanụ iji mee ka ihe ọkụkụ dị na ire anyị, n'ọnụ ọnụ anyị, na n'akpa anyị.
Ma ot 'uto uto di karia nani ihe uto (gustatory) na isi (olfactory) di ka ekwere. Echiche zuru ezu nke uto sitere na nchikota nke uche nke puru iche na ntutu na ihe ndi ozo dika amara.
Ebumnuche nkịtị a na-ahụkarị nwere ike ịmalite na-ebupụta ọnụ, ọnya, imi na anya site na akwara obi. Ọ bụ ezie na usoro ahụ bụ ihe mgbu na ihe ọkụ ọkụ nke e wuru iji nyere aka kpuchido ahụ, ọ na-etinyekwa aka n'inye mmetụta dị egwu ma ọ bụ dị ike dịka: ụda ọkụ ọkụ nke odo odo ma ọ bụ ihe dị mma nke mint. Ọ bụ ezie na ire na imi anyị na-ezite ụda ahụ dị iche iche ụbụrụ na ụbụrụ, ụbụrụ a na-ahụkarị abụghị ihe na-atọ ụtọ, ma ka na-enye àgwà nke na-emetụta ahụmahụ anyị n'ozuzu ya na ihe oriri na-atọ ụtọ.
Echiche Ụgha Banyere Echiche nke Ire
A na-ekweta ozugbo na ụfọdụ akụkụ nke ire nwere ihe ndị na-atọ ụtọ nke na-ahụ maka ihe ọ bụla nke ire ụtọ. Enweghizi ekwenye na nke a bu eziokwu dika akwara ndi choro maka ihe di iche iche a na-acho anwu gbasaa n'ime mpaghara nile nke ire. Ọ bụ ezie na enwere nchịkọta dị iche iche 5, ọ bụ nanị nọọlụ pụrụ iche atọ dị iche iche achọpụtara, n'ihi ya, a kwenyere na njikọta nke ntọala akaụntụ maka ihe ụtọ ndị anyị na-aghọta.
Echiche na-ezighị ezi ọzọ, na-emetụta ụda ọnwụ . Ọgwụgwụ nke uto anaghị emetụta nsogbu nke ọnụ, ire ma ọ bụ akpịrị. Mfu nke isi ma ọ bụ ihe ndị ọzọ na-akpata nwere ike imetụta mmetụta nke uto gị. Onye ọkachamara ma ọ bụ onye dọkịta ọzọ nwere ike ịnwale ịnwale ọtụtụ ihe tupu ị chọpụta ihe kpatara mgbanwe n'ọdịtọ uto.
Ị Na-akwụsị Echiche Gị nke Nri?
Enwere ọtụtụ àgwà na nsogbu ndị nwere ike imetụta ahụ ụtọ gị. A na - amụrụ gị ụfọdụ, gosipụtara dị ka sịga siga , ma ọ bụ mee n'ihi ọnọdụ ahụ ike (ntụgharị polyps nasal , mmerụ ahụ, nti ntị nke etiti , wdg.).
Gụkwuo banyere isiokwu nke ịlafu mmetụta gị na uto gị .
Isi mmalite:
Ụlọ Akwụkwọ America nke Otolaryngology - Ịwa Ahụ na Isi. (2014). Kwuo & Ire. Weghachiri na August 31, 2014 site na http://www.entnet.org/content/smell-taste
National Institute on the Cold and Other Disorders. (2010). Ọnụ ọgụgụ dị na Nri na Ọkụ. Weghachiri na August 31, 2014 site na http://www.nidcd.nih.gov/health/statistics/pages/smell.aspx
National Institute on the Cold and Other Disorders. (2014). Nsogbu Mgbochi. Weghachiri na August 31, 2014 site na http://www.nidcd.nih.gov/health/smelltaste/pages/taste.aspx
Viana, F. (2011). Njirimara Chemosensory nke usoro nkwụsị. ACS Chem Neurosci. 2 (1): 38-50. Echiche: 10.1021cn100102c.