A na-eji ọgwụ na-egbuke egbuke mee ihe n'ọtụtụ ụzọ maka ndị nwere ọrịa cancer na-egbu egbu ma nwee ike iji ya belata ohere nke nlọghachite, na-ebute n'obi (dị ka SBRT), maọbụ dịka ụzọ isi belata ihe mgbu ma ọ bụ nkedo na ọrịa ahụ. Ọ bụ ezie na uru na-adịkarị mfe, ọ dị obere oge Ọ dị mma iburu n'uche uru nke ọgwụgwọ mgbe ị na-ele anya mmetụta ndị nwere ike ịnweta ma soro ndị na-ahụ maka ihe ndị na-ahụ maka nkwonkwo na-ekwurịta okwu kwurịta ya.
na mmetụta dị ogologo oge nke nwere ike ime. Nso idi utịp utịp emi ndien nso ke afo ekeme nditiene?
Ogologo oge na ogologo oge
Onye ọ bụla na-anabata ọgwụgwọ radiation ọgwụ maka ọrịa cancer akpa ume . Ebe ọrịa kansa gị, ahụike gị n'ozuzu gị, na ọgwụgwọ ndị ọzọ ị na-enweta dịka chemotherapy niile na-ekere òkè na mmetụta ị ga-enwe n'oge ịgwọ gị. Ụfọdụ ndị na-ahụ ihe mgbaàmà ole na ole, ebe ndị ọzọ na-ahụ mgbaàmà ndị a ka njọ.
Usoro ọgwụgwọ ọgwụgwọ bụ ọgwụgwọ mpaghara, ya mere ọtụtụ ihe mgbaàmà na-ebute n'ebe a na-agwọ ya. N'ihe banyere ọrịa cancer akwara, ọ bụ obi (ma ọ bụ ụbụrụ ma ọ bụ ọkpụkpụ mgbe eji ya maka ọrịa metastatic). Nkà na ụzụ ohuru na-ekwe ka redio dị iche iche na-ebutekwu na etuto ahụ, na-ebelata ohere na mmetụta dị iche iche ga-eme. A na-eme nnyocha iji zụlite ụzọ ndị ọzọ iji chekwaa mkpụrụ ndụ ahụike dịka ntanetịime.
Mmetụta mmetụta dị mkpirikpi na-egosipụtakarị n'ime izu ole na ole mbụ nke ọgwụgwọ ma gbanwee oge na-adịghị anya ka e mechachara ọgwụgwọ.
Mmetụta mmetụta dị ogologo oge nwere ike ịpụta ọnwa ma ọ bụ ọbụna afọ mgbe emesịchara. Ọ dị mma iburu n'uche uru nke ọgwụgwọ mgbe ị na-ele anya mmetụta ndị nwere ike ịnweta ma soro ndị na-ahụ maka ihe ndị na-ahụ maka nkwonkwo na-ekwurịta okwu kwurịta ya.
Ka anyị mebie ihe ndị a ka ọ bụrụ ihe mgbaàmà ị nwere ike ịnata ozugbo, na ihe ndị ị kwesịrị ịma banyere ala ahụ.
Na ala nke ibe ahụ, anyị na-enye njikọ maka ozi gbasara otu esi ejikwa ihe mgbaàmà ndị a niile.
Mmetụta Na-adịteghị Aka
Mmetụta mmetụta dị mkpirikpi na-amalitekarị n'ime izu ole na ole mgbe ịmalitere ọgwụgwọ radieshon. Ọbụna ma ọ bụrụ na onye na-ahụ maka ihe ndị na-egbuke egbuke agwa gị na i nwere ike ịnweta mgbaàmà ndị a, jide n'aka na ị ga-agwa ya ma ọ bụrụ na ha emee.
Akpụkpọ ahụ
N'izu ole na ole mgbe ịmalite ịmalite ọgwụgwọ ọbara ọbara, akpụkpọ ahụ gị na-ekpuchi ebe a na-agwọ ọrịa nwere ike ịghọ ọbara ọbara na iwe. Nke a na-esote mgbe akọrọ na ikpo mmiri abụọ ruo izu atọ mgbe e mesịrị. Ka akpụkpọ ahụ gị gwọọ, ọ nwere ike iyi ọchịchịrị, dị ka suntan. Mmetụta akpụkpọ anụ na-emekarị n'ime izu ole na ole n'ịmecha usoro ọgwụgwọ, ọ bụ ezie na ụfọdụ n'ime ọchịchịrị gị nwere ike ịnọgide. A ghaghị inye nlekọta pụrụ iche iji zere ntachu. Ịkwụsị iji nsị na creams nwere ike ịnwe kemịkal mgbakasị, na izere oke okpomọkụ ma ọ bụ oyi dị mkpa iji gbochie mmerụ ọzọ na akpụkpọ gị.
Ncheta nchekorita bụ mmeghachi omume mkpali nke na-eme mgbe ụfọdụ mgbe ndị mmadụ na-anata ọgwụgwọ radiation na chemotherapy ọnụ. Na-eme ihe dị ka pasent 10 nke ndị na-anata ọgwụgwọ a n'otu oge, ọ nwere ike ịdị na-enwe ntaramahụhụ siri ike na-egbu egbu, oke ọbara ọbara na akpụkpọ anụ.
Akwụsị Ntutu
Ntutu ntutu nwere ike ime na mpaghara ebe ị na-enweta radieshon, ma obi gị dị ka ọrịa cancer ma ọ bụ isi gị ma ọ bụrụ na a na-agwọ gị maka metastases ụbụrụ. N'adịghị ka chemotherapy-kpatara mmetụ ntutu, ọnwụ nke ntutu si na ọgwụgwọ redio na-adịgide adịgide.
Nsogbu / Nkwụsị nke Mgbu
Usoro ọgwụgwọ na-eme ka ahụ dịkwuo elu, nke na-enyere alveoli aka n'akpa ume. Nke a nwere ike ịkpata ụkwara akọrọ ma ọ bụ obere ume. Mgbe ụfọdụ, a na-enye ndị steroid iji mee ka mgbaàmà ndị a dị mfe. Obere ume ume na ụkwara nke ahụ ọkụ nwere ike ịbụ ihe àmà nke pneumonitis radiation (lee n'okpuru).
Ike ọgwụgwụ
Ihe ka ọtụtụ ná ndị mmadụ na-enwe mmetụta nke ike ọgwụgwụ n'oge ọgwụgwọ radiation na ọ nwere ike ịdị njọ. Ike ọgwụgwụ na - amalite izu ole na ole mgbe a malitere ịgwọ ọrịa ma na - aka njọ n'oge. Ọ na-agbadakarị isii na asatọ izu mgbe ị gwụchara ọgwụgwọ. Ọtụtụ ndị mmadụ na-enwe ike ịnọgide na-eme ihe ndị ha na-eme kwa ụbọchị n'oge ọgwụgwọ radiation radiation, ma ọ dị mkpa inwe ụra ụra n'abalị ma mee ka ị kwụsị izu ike n'ụbọchị ahụ dị ka ị chọrọ. E nwere ọtụtụ ụzọ nke ọrịa cancer si agwọ ọrịa ma ọ bụ kansa kansa nwere ike ime ka ike gwụ.
Esophagitis
Ebe ọ bụ na esophagus (tube na-eduga site n'ọnụ ruo n'afọ) na-agagharị n'ime obi, redio na akpa ume nwere ike ime ka ọ daa iwe. Mgbu ma ọ bụ ihe isi ike na-emetụ, nrịkasi obi, ma ọ bụ mmetụta nke ngwakọta na akpịrị gị nwere ike ime. Mgbaàmà na-amalitekarị izu abụọ ma ọ bụ izu mgbe ịmalitere ọgwụgwọ ma kwụsị izu ole na ole mgbe ị gwụchara ọgwụgwọ.
Mmetụta nke ogologo oge
Mmetụta mmetụta dị ogologo oge pụkwara ime na usoro ọgwụgwọ radiation. Ebe ụfọdụ n'ime ihe ndị a nwere ike ghara ịmalite maka izu ma ọ bụ afọ mgbe emesịchara ọgwụgwọ gị, ọ dị mkpa ịmara nke a ma gwa dọkịta gị ma ọ bụrụ na ịnwere mgbaàmà ọ bụla.
Pneumonitis
Pneumonitis na-ekpo ọkụ bụ nzaghachi na-egbuke egbuke nke ngụgụ na radieshon nke nwere ike ime na ọnwa 1 ruo 6 mgbe ị gwụchara ọgwụgwọ radiation. Ọ bụ ihe a na-ahụkarị, na-emetụta pasent 5 ruo 15 nke ndị nwere radiation maka kansa cancer. Mgbaàmà na-agụnye ọkụ, ụkwara, mkpụmkpụ ume, ma chọpụta na ọ bụ mgbanwe dị iche iche a hụrụ na ray-ray. Ebe ọ bụ na ịnwere kansa cancer nanị nwere ike ime ka ụkwara na mkpụmkpụ nke ume gị, ọ dị mkpa ịnwe oke ntụgharị nke ntanye ọ bụrụ na ị hụ ọkwa ọ bụla.
Ọgwụgwọ maka pneumonitis radiation bụkarị ụzọ dị mkpirikpi nke steroid (corticosteroids dị ka prednisone). Ọtụtụ mgbe oge ahụ na-edozi oge, mana na-enweghị ọgwụgwọ enwere ike ịga n'ihu na fibrosis pulmonary.
Fibrosis nke Pulmonary
Pulmonary fibrosis na- ezo aka na e guzobere anụ ahụ na ngụgụ nke nwere ike ime n'ihi ọtụtụ ihe kpatara ya, gụnyere ọgwụgwọ radiation ọgwụ maka ọrịa cancer akpa ume na pneumonitis radiation. Mgbaàmà na-agụnye mkpụmkpụ nke ume na ikike na-ebelata.
Ọrịa Cardiac
Usoro ọgwụgwọ na-egbuke egbuke nwere ike imetụta obi gị n'ọtụtụ ụzọ dị iche iche. Ọ na-emekarị ka ọ ghara imebi obi obi (cardiomyopathy) nke na-eme ka obi nwee ike ịmịnye ọbara ahụ n'ahụ ahụ dịka ọ dị na mbu. Nke a bụ ihe kachasịkarị mgbe a na-eji radiesị dị elu maka etuto na akụkụ lymph na- agụnye mediastinum , ebe dị n'agbata ume na nso obi. Usoro ọgwụgwọ na-egbuke egbuke pụkwara ime ka ọnyá gị na-arịa ọrịa akwara obi, ọrịa valvụ, ma ọ bụ ụbụrụ obi mgbagwoju anya.
Efficicial Effusion
Nbibi nke mmekorita nke anụ ahụ na - etinye obi (pericardium) nwere ike ime ka e nwee mmụba n'etiti mmiri ndị a. Mgbe ọ na-emechi oge, ọ nwere ike ime ka mkpụmkpụ nke ume ghara ịnwe ike ịnwe ike ịmata ọdịiche dị n'akụkụ mmetụta ndị ọzọ ma ọ bụ kansa n'onwe ya. Mgbe nkedo ajuju na- eme ngwa ngwa, ihe mgbaàmà nwere ike isi ike dị ukwuu n'ihi ike dị ukwuu maka obi ịmịnye ọbara. (N'ihe dị mkpa, obi na-agbachi obi).
Ọrịa nke abụọ
Akpa mmetụta nke radiation radiation bụ omume nke ọrịa cancer abụọ na akara n'ihi ọrịa kansa (kpatara carcinogen) nke radieshon. Site na kansa cancer, ọrịa leukemia nwere ike ime dịka ọrịa cancer nke abụọ ruo afọ iri na ise mgbe ọ gwọchara ọgwụ. Ọrịa cancer nke abụọ na- emetụta ọkpụkpụ ma ọ bụ ara nwere ike ime, na-egosikarị na ọ dịkarịa ala afọ 10 mgbe a gwọchara ya.
Ndabere ala
Ma mmetụta ndị dị mkpirikpi na ogologo oge nwere ike ịme mgbe ị nwere ọgwụ radiation ọgwụ maka ọrịa cancer akpa ume. Ihe kachasị emetụta ndị a bụ ihe nhụjuanya, enwere mgbarụ na ike ọgwụgwụ nke ọtụtụ ndị mmadụ. Mmetụta ndị ọzọ nwere ike ịbawanye njọ ma chọọ ka gị na dọkịta gị mata na ha nwere ike ime, ma mee nyocha ọzọ ma ọ bụrụ na ị nwere mgbaàmà.
Enwere ọtụtụ ihe ị nwere ike ime iji nyere aka jikwaa mmetụta ọjọọ. Mụta maka nhọrọ ọgwụgwọ mgbe nsogbu ndị a ga - eme nakwa otu esi ejikwa mmetụta ndị dị na radiation ọgwụ .
> Isi mmalite:
> American Society of Clinical Oncology. Cancer.Net. Mmetụta Na-emetụta Ọgwụgwọ Ọgwụgwọ. Emelitere 12/16. https://www.cancer.net/navigating-cancer-care/how-cancer-treated/radiation-therapy/side-effects-radiation-therapy
> Ibu, Harvey I. Ụkpụrụ na Omume nke Ọrịa Cancer: Akwụkwọ Ederede nke IASLC. Philadelphia: Wolters Kluwer Health / Lippincott Williams & Wilkins, 2010. Bipute.