Ị na-enwe obi ike ma ọ bụ na-eme ihere? Ị na-etinye ihe ize ndụ? A haziri ndụ gị? Ị na-ewekarị iwe? Ihe karịrị 20,000 akwụkwọ sayensị na-egosi na mkpụrụ ndụ anyị na-emetụta àgwà anyị. Ụfọdụ ndị na-ekwu banyere omume na-arụ ụka na ihe ruru pasent 60 nke àgwà anyị bụ ịmụ nwa, ebe ndị ọzọ na-amalite n'ihi ihe ndị metụtara gburugburu ebe obibi.
Otú ọ dị, nke a apụtaghị na anyị enweghị mmetụta na omume anyị.
Site n'ịghọta ụdị àgwà anyị ka mma, anyị nwere ike ịmụta ịnwagharị ndụ anyị n'ụzọ dị irè karị. Ugbu a, e nwere nkà na ụzụ nke nwere ike inyere anyị aka ijikọta mkpụrụ ndụ ihe nketa na akụrụngwa na akụkụ ndị ọzọ nke ndụ anyị, dị ka mmekọrịta, ọrụ na ọdịmma ọha na eze.
Nke mbụ DNA-Matched Flatshares
Ọ bụ ezie na pasent 99.6 nke mkpụrụ ndụ mkpụrụ ndụ anyị bụ otu, anyị niile pụrụ iche. Ọ bụ ezie na ihe na-erughị pasent 1 nke mkpụrụ ndụ ihe nketa anyị nwere ọdịiche, ọdịiche ndị a bụ ihe mere onye ọ bụla n'ime anyị pụrụ iche. Single nucleotide polymorphisms (SNPs) na-anọchite anya mkpụrụ ndụ ntanetị kachasị na-eme ka anyị bụrụ ndị pụrụ iche. SNP na-emetụta onu ogugu umu ogwu na ndi neurotransmitter. Ebe ọ bụ na hormones egosiwo inwe mmetụta na omume anyị, anyị nwere ike ikwu na ọ bụ SNP nke na-eme ka omume anyị nwee njikọ mkpụrụ ndụ siri ike. Dịka ọmụmaatụ, enwere ike ịchọta oke ọgwụ nke hormone oxytocin na onye nwere mmetụta ịhụnanya, ebe nnukwu ọkwa dopamine nwere njikọ na ndị nwere nsogbu.
Nlere mkpụrụ ndụ ihe nketa ugbu a aghọwo nke nwere ike nyochaa mkpụrụ ndụ ihe nketa nke metụtara hormones na ndị na-ahụ maka mmiri ozuzo, gụnyere dopamine, oxytocin na serotonin. Nlere ndị a nwere ike inyere gị aka ịmatakwu banyere àgwà agwa mkpụrụ ndụ gị. Gemetrics na LifeNome bụ ụlọ ọrụ abụọ na-enye DNA-ụdị mmadụ ule na-enye gị ohere ịchọpụta mkpụrụ ndụ gị dị ka ọ metụtara ọrụ ha na-arụ na omume gị, creativity, arụmọrụ arụmọrụ, nakwa dị ka ụzọ ị mụtara.
Nchọpụta kachasị ọhụrụ nke mkpụrụ ndụ ihe nketa na-eme ka e nwee echiche iji DNA-atụle mmadụ mgbe ị na-achọ onye ezinaụlọ kwesịrị ekwesị. SpareRoom, ụlọ na ụlọ ọrụ na-arụ ọrụ ụlọ na-arụ ọrụ na United States na United Kingdom na-ebute ozi ọhụrụ iji nyere gị aka ịchọta onye ga-ebi na ya ga-adaba na profaịlụ DNA gị. Ụlọ ọrụ ahụ na-ewu na nkà na ụzụ nke Karmagenes, nke malitere ịdabere na Switzerland nke na-ejikọta DNA na nyocha nke psychometric.
Karmagenes, onye okwu ya bụ "Zute onwe gị," wuru nkà na ụzụ ya na-eji ihe nchoputa sitere na nnyocha e bipụtara. A na - enye ndị na - edebanye aha SpareRoom otu ihe nyocha nke onwe ha iji nye ihe ntanetị nke mmiri ha. Ndị ọrụ na-enwetakwa ajụjụ ọnụmaịmịntanetị. N'ụlọ nyocha Karmagenes, a na-enweta DNA gị site na mkpụrụ ndụ epithelial gị. A mata ma chọpụta SNP gị site na iji bioinformatics. Ndị na-eme nchọpụta site na Karmagenes na-etinye ihe algorithm pụrụ iche iji jikọta SNP na mkpụrụ ndụ ihe nketa na àgwà dị iche iche.
Akụkụ ikpeazụ a na-agụnye àgwà mmadụ 14-gụnyere nchekwube, obi ike na nchekasị ndidi-na-egosi otú mkpụrụ ndụ gị si emetụta àgwà ndị a. Atụmatụ SpareRoom bụ iji ihe ndị Karmagenes nye ndụmọdụ ndị mmadụ na ụdị ụdị mmadụ kachasị mma ha na ya, na-ebelata ohere ọ ga-abụ na ha na-ebikọ ọnụ.
Ọhụụ Ọhụrụ nke Mkpụrụ Igwe Ọrịa
Ụfọdụ ndị ọkachamara na-arụ ụka na ọ bụrụ na ị maara ihe gbasara mkpụrụ ndụ nke mmadụ na mgbakwunye akụkọ ndụ ya, ị nwere ike ịghọta àgwà onye ahụ nke ọma. N'iji ozi a nke otu onye, onye ọkà n'akparamàgwà mmadụ nwere ike, na tiori, chepụta ọnụọgụ ahụ ike uche dị irè karị. Site na nchọpụta sayensi na nkà na ụzụ ọhụrụ, ọdịnala nke ọdịnala na-agbanwe n'ime akụrụngwa akwara. Mkpụrụ ahụ na-ahụ maka mmekọrịta dị n'etiti mkpụrụ ndụ ihe nketa na ihe gburugburu ebe obibi dị na ala dị larịị-ọ na-agabiga na ya.
Prọfesọ Turhan Canli nke Stony Brook University, New York, na-ekwusi ike na nchịkọta nke genomic n'ọdịnihu nwere ike inyere ndị ọkà n'akparamàgwà mmadụ aka ịkọwa ma kọọkwa ma nwee ike ịgbanwe àgwà ụmụ mmadụ.
Nyocha ya na-elekwasị anya na usoro iheomume nke na-emetụta ọdịiche dị iche iche.
Dịka ọmụmaatụ, òtù nyocha ya nọ na-achọgharị njikọ maka ịda mbà n'obi. Ha amalitela ịkọwa ihe jikọrọ mmekọrịta dị n'etiti genotype na nchekasị serotonin. Ọdịdị nke transporter nke serotonin dị na chromosome 17, anyị na-ebu otu otu site n'aka nne na nna ọ bụla. Mmadụ nwere ike ịnwe ụzọ dị mkpirikpi abụọ nke mkpụrụ ndụ a, otu dị mkpirikpi ma dị ogologo, ma ọ bụ abụọ dịgasị iche iche. Otu ìgwè nke Canli jiri fMRI tụọ ụbụrụ na-arụ ọrụ nke ihe metụtara nsogbu na ịda mbà n'obi (amygdala na hippocampus) na oke ọbara zuru ezu na ezumike n'ime ndị nwere na enweghị akụkọ ntolite. Ha na-adaba na nsonaazụ ya na genotype mmadụ.
Ha chọpụtara na na-ebu ụdị dịgasị iche nke mkpụrụedemede serotonin chromosome 17, a na-ejikọta nrụgide ndụ na mmalite ọrụ izu ike dị elu. N'ụzọ dị iche, na-ebute ogologo oge dịgasị iche, nrụgide dị ukwuu kpatara nsụgharị izu ike. Canli kwubiri na nchegbu ndụ pụrụ inwe mmetụta dị iche na ndị mmadụ na-adabere na nkwupụta okwu nke serotonin ha. A pụrụ ịhụ mmetụta na-emetụta ihe na-emetụta ya na ogologo oge dị iche iche, ebe ọ na-ebu onye na-eme ka ọ dịkwuo ala, enwekwu mmetụta nke nrụgide.
A na-enyocha ọkpụkpụ polymorphisms na mpaghara ndị ọzọ nke nkà mmụta uche. A na - ahụkwa ndị enyi na nhụsianya, ọrịa Alzheimer, ọrịa uche na-adịghị mma, na ọnọdụ uche na nchekasị. Ọmụmụ ihe nketa mmadụ na-egosi na ọ na-enye nghọta dị mkpa banyere omume anyị.
Nkwụsị nke Genetics Ọbụrụ
Ọ bụ ezie na mkpụrụ ndụ ihe nketa na-enye aka bụ akụkụ dị mkpa nke nchọpụta omume, sayensị enwebeghị ike ikwu na DNA bụ ọdịnihu anyị. Ndị ọkà mmụta sayensị nwere ike ịzụ ụmụ oke ndị nwere obi ike ma ọ bụ ndị na-atụ egwu, Otú ọ dị, ọtụtụ ihe dị mgbagwoju anya na mmekọrịta gburugburu ebe obibi na-eme ka ndị mmadụ sie ike "ịkọwa" maka ịkọ ọdịmma ha. Ọ dịghị onye nwere ike ịma ụdị mmadụ ị ga - abụ na ihe ị ga - eme naanị dabere na mkpụrụ ndụ gị. A na-akwado echiche a site na mmalite nke epigenetics, nke na-ekwu na mkpụrụ ndụ nwere ike ịgbanwe ma gbanyụọ site na mpụga ma ọ bụ gburugburu ebe obibi.
Ka o sina dị, nkà na ụzụ ọhụrụ nwere ike inye ohere na-akpali akpali iji nweta nghọta n'ime anyị. Dika nka sayensi siri ike, o di nkpa ka oganihu ndia ghara ijide ma jiri ya mee ihe n'ezoghi oke (dika, imekpa otu ndi mmadu aka ma obu bu otutu ndi na enweghi nsogbu). Ọtụtụ ndị na - achọpụta ọdịiche dị n'etiti mkpụrụ ndụ ihe nketa na nsogbu dị iche iche na - akpaghasị. Ndị ọkachamara kwenyere na anyị kwesịrị ịmara ma abamuru na uru nke nkà na ụzụ ọhụụ jikọtara na mkpụrụ ndụ ihe nketa ma tinye ọganihu ubi ahụ na ụzọ nlezianya na nche.
> Isi mmalite
> Buchard Jr. T, Loehlin J. Genes, evolushọn na ụdị mmadụ. Omume Genetics . 2001; 31 (3): 243-273.
> Canli T. Mmetụta nke akụrụngwa nke genomic. Ihe ọmụma si na nyocha nke genomic nwere ike ikwe ka ndị ọkà mmụta sayensị ghọta, ịkọ ma gbanwee àgwà ụmụ mmadụ. EMBO Akụkọ . 2007; 8 (Suppl1): S30-S34.
> McGue M. Njedebe nke mkpụrụ ndụ ihe nketa? Omume Genetics . May 2010; 40 (3): 284-296.
> Plomin R, Colledge E. Genetics na psychology: Na-enweghị ike. Onye ọkà n'akparamàgwà mmadụ na Europe . 2001; 6 (4): 229-240.