Kwa afọ, Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Nchịkwa na Mgbochi Ọrịa (CDC) na-ekwu banyere ihe ndị na -akpata ọnwụ na United States , ma n'ihi ọrịa na ihe ndị ọzọ ma ọ bụ n'amaghị ama. Maka ọtụtụ akụkụ, ihe kpatara ya dịgasị iche iche karịa afọ iri gara aga, bụ nke a na-agụnye data nanị site na akwụkwọ ikike ọnwụ nke ndị dọkịta, ndị na-agụnye ozuzu, ndị nduzi olili ozu, na ndị nyocha ahụike.
Otú ọ dị, nchọpụta afọ 2016 site na Mahadum Johns Hopkins tinyewo ntị na ntị ya site n'igosi na CDC abụghị naanị na enweghi ike ma ọ bụ na o nwere ike ịchọpụta ma ọ bụ ọbụna chọpụta ọrụ nke nje ahụike na-akpata ọnwụ.
Site n'ịtụle mba, ọnụ ọgụgụ ọnwụ na-enwe ndidi na ọnụego ụlọ ọgwụ, ndị nchọpụta ahụ kwubiri na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ pasent 10 nke ọnwụ niile na United States bụ ihe kpatara nlekọta ahụ ike.
Ọ bụrụ na ọ dị mma, nke ahụ ga-etinye njehie ahụike dịka ihe kachasị akpata ọnwụ na United States, na-agbakwụnye ọrịa strok, ihe mberede, ọrịa Alzheimer, ma ọ bụ ọbụna ọrịa nchịkwa.
Ọmụmụ ihe na-atụ aro ka e si ejikọ ọnụ ọnụego ọnwụ
N'ihe ha na-amụ, òtù Johns Hopkins kwuru na ụzọ omenala nke ịchịkọta ọnụọgụ ọnwụ na-adabere na usoro nhazi nke e bu ụzọ mee maka mkpuchi na ịgwọ ahụike, ọ bụghị nchọpụta ọrịa ime mmụọ.
A na - akpọ koodu a, nke a na - akpọ Classification of Diseases (ICD) , nke United States na 1949, nke Òtù Ahụike Ụwa (WHO) na - edozi taa na Geneva. Edobere usoro ICD iji depụta ọnọdụ ahụike dị iche iche na koodu kwekọrọ ekwekọ, mgbe nke a gasịrị ọnụọgụ alphanumeric ndị ọzọ nwere ike inye ihe ọmụma banyere mgbaàmà, ihe kpatara, ọnọdụ, na nchọpụta ndị ọzọ dị njọ.
Ọ bụ ezie na US (dịka Canada na Australia) amalitela mmezi nke koodu ICD , usoro ahụ ka dị ma ọ bụ ma ọ bụ dịka ihe ndị a na-eji eme nnyocha nyocha ụwa dum. Ọ bụ koodu ndị a ka ndị dọkịta ga-eji kpochapụ ihe kpatara ọnwụ, nke CDC ga-emezi ka ọ gbasaa maka akụkọ ya kwa afọ.
Dabere na nchịkọta ICD, CDC na-akọ na isi ihe iri na-akpata ọnwụ nke afọ 2014 bụ:
- Ọrịa obi: 614,348
- Ọrịa cancer: 591,699
- Ahụhụ ala ala iku ume ala: 147,101
- Ihe mberede ( enweghi mmerụ ahụ) : 136,053
- Ọrịa (ọrịa ọrịa cerebrovascular): 133,103
- Ọrịa Alzheimer : 93,541
- Ọrịa shuga: 76,488
- Influenza na oyi baa: 55,227
- Na Nephritis, ọrịa na-adịghị mma, na nephrosis (ọrịa akụrụ): 48,146
- Ebumnobi onwe onye (igbu onwe ya): 42,773
Ndị na-eme nchọpụta, bụ ndị na-eme nchọpụta, na-egosi na koodu ICD ejiri na mkpụrụ akwụkwọ ọnwụ anaghị atụle njehie ahụike dika ihe dị iche na / ma ọ bụ pụrụ iche. Nke a sitere na eziokwu ahụ bụ na a kwadoro ICD n'oge a chọpụtara na mmezigharị ahụ ma ọ bụ na-ahụkarị na-arịa ọrịa ahụ, ma, dị ka a na-esi na ya pụta, a na-ewepụ ya n'amaghị ama site na nchịkọta mba.
Eziokwu ahụ na usoro ahụ agbanwebeghị-ma na-aga n'ihu ịdebe koodu ịgba ụgwọ maka nchọpụta nchịkọta akụkọ - na-eme ka ikike anyị nwere ọ bụghị nanị mata ma belata ọnụ ọgụgụ nke ọnwụ ndị a na-ekwu maka njehie ahụike.
Ọmụmụ ihe ọmụmụ na-anwụ anwụ na-enwe
Ọnwụ ndị kpatara njehie ahụike abụghị ihe ọhụrụ, naanị nke siri ike ịkọwa. Na 1999, akụkọ sitere na Institute of Medicine (IOM) kwurịtara arụmụka mgbe ọ kwubiri na njehie ahụike dị n'etiti 44,000 na 98,000 ọnwụ na US kwa afọ.
Ọtụtụ nyochaa na-atụ aro na nọmba IOM dị ala ma na ọnụ ọgụgụ ahụ dị ebe dị n'etiti 130,000 na ọnwụ 575,000 dị ịtụnanya. Ọnụ ọgụgụ a anọwo na-arụrịta ụka n'ọtụtụ ebe dị ka ọ dị oke nhata na nkọwa ha banyere "njehie ahụike" ma ọ bụ dị oke oke.
Na nzaghachi, ndị na-eme nnyocha Johns Hopkins kpebiri ịhọrọ ụzọ ọzọ site na ịkọwa "njehie ahụike" dịka otu ma ọ bụ karịa n'ime ihe ndị a:
- Omume a na-atụghị anya (ma ọ bụ ihe nkwụsị ma ọ bụ mmemme)
- Omume nke na-emezughị ihe o zubere
- Ihe na-adabere na atụmatụ ezubere (ihe mkpochapụ)
- Ojiji nke usoro ezighi ezi iji nweta ihe ga - esi na ya pụta (njehie nke atụmatụ)
- Njehie site na usoro nlekọta nke nwere ike ma ọ bụ nwere ike ghara imerụ ahụ
Dabere na nkọwa ahụ, ndị nchọpụta ahụ nwere ike ịmepụta ọnwụ na ọnwụ, site na 2000 ruo 2008 site na Ngalaba Na-ahụ Maka Ahụ Ike na Ọrụ Ndị Ọrụ. E jiri ọnụ ọgụgụ ndị ahụ mee atụmatụ ọnụego ọnye ọnwụ kwa afọ, a na-etinye ọnụ ọgụgụ ha na ntinye aka ụlọ ọgwụ US na 2013.
Dabere na usoro ahụ, ndị nchọpụta ahụ kwubiri na ntinye aka ụlọ ọgwụ 35,416,020 e dekọrọ na 2013, 251,141 ọnwụ kpatara dịka nhụsianya nke njehie ahụike.
Nke ahụ karịrị 100,000 karịa ọrịa ala iku ume ala ala (# 3 kpatara ọnwụ) na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ugboro abụọ ma ọ bụ ihe mberede (# 4) ma ọ bụ ọrịa strok (# 5).
Ọmụmụ ihe na-akpali arụmụka n'etiti ndị ọkachamara na ahụike
Ọ bụ ezie na ndị na-eme nchọpụta na-ekwusi ike na njehie ahụike adịghị edozi ma ọ bụ na-egosi ihe iwu kwadoro, ha kwenyere na ha na-enye ikike ka ukwuu nyocha ma ọ bụrụ na ọ bụ nanị ịchọpụta nsogbu usoro nsogbu nke na-eweta ọnwụ. Ndị a na-agụnye nlekọta nhazi nke dara ogbenye n'etiti ndị na-enye ahụike, netwọk mkpuchi ekewapụtara, enweghị ma ọ bụ ojiji nke ọrụ nchekwa na usoro ojiji, na enweghi ike ịza ajụjụ maka ọdịiche dị iche iche na-arụ.
Ọtụtụ n'ime ndị ọrụ ahụike anaghị adị ngwa ngwa ikwere. N'ọnọdụ ụfọdụ, nkọwa nke "njehie ahụike" emeela arụmụka ka ọ na-enweghị ike ịiche ọdịiche dị n'agbata mmejọ na mkpebi ikpe na-enweghị atụ. Nke a bụ eziokwu karịsịa ma a bịa n'ihe mgbaàmà nke ịwa ahụ ma ọ bụ omume e mere na ndị ọrịa na-arịa ọrịa ọgwụgwụ. N'ọnọdụ ọ bụla, a ga-ewere njehie ahụike dị ka isi ihe kpatara ọnwụ, ọtụtụ na arụ ụka.
Ndị ọzọ, ugbu a, kwenyere na otu ihe ahụ dị na akụkọ nke IOM na-emetụta akwụkwọ Hopkins, bụ ebe a na-etinye ihe ndị na-eme ka ọ dịkwuo n'ahụ dọkịta kama ịhọrọ ndụ nke na-eme ka ọnye ọnwụ (gụnyere ịṅụ sịga, ịṅụbiga mmanya ókè, ịṅụbiga mmanya ókè, ma ọ bụ ibi ndụ na-anọkarị otu ebe).
N'agbanyeghị nke ahụ, n'agbanyeghị arụmụka na-aga n'ihu na-egosi eziokwu nke akụkọ Hopkins, ọtụtụ kwenyere na a ghaghị imeziwanye ihe iji kọwaa ma dozie njezi ahụike na gburugburu nyochaa mba. Site na ịchọpụta mmejọ ndị a, a kwenyere na ọnụ ọgụgụ nke ndị nwụrụ anwụ na-adabere na mmezi ahụ ike nwere ike belata ma n'etiti ndị na-arụ ọrụ n'otu n'otu na n'usoro usoro.
> Isi mmalite:
> Ụlọ Ọrụ maka Nchịkwa na Mgbochi Ọrịa (CDC). " Health, United States, 2015 : Isiokwu 19." 2015; Atlanta, Georgia; Akwụkwọ nke Congress 76-641496; 107-110.
> Makary, M. na Daniel, M. "Njehie na-agwọ ọrịa-isi nke atọ kpatara ọnwụ na United States." Akwụkwọ akụkọ bụ British Medical Journal. Mee 3, 2016; 353: i2139.
> Landrigan, C .; Parry, G .; Ọkpụkpụ, C; et al. "Ụdị ihe mberede na ọnụ ọgụgụ nke ọrịa na-akpata ọrịa." New England Journal of Medicine. 2010; 363: 2124-2134.