Sel, dịka ndị dị na ahụ mmadụ, chọrọ ụzọ ha ga-esi na-ekwurịta ma na-ekwurịta okwu na ihe ndị dị ka hormones, ọgwụ ọjọọ, ma ọ bụ ọbụna ìhè anyanwụ. Ọ bụ ebe ahụ ka ndị na-anabata mkpụrụ ndụ na-abata.
Onye na-anabata ihe bụ ngwọta protein n'ime cell ma ọ bụ n'elu sel nke ihe dị (dịka hormone, ọgwụ, ma ọ bụ antigene) nwere ike ijikọta, na-eme mgbanwe na ọrụ nke cell ahụ.
Nke a bụ otu ụzọ isi chee echiche nke a: onye nzaghachi dị ka mkpọchi, ebe ihe dịgidere ya bụ isi ihe mkpọchi ahụ. Naanị ihe ndị e ji ehicha iji kwekọọ "onye mkpọchi" nwere ike ijikọ ya na otu onye nnata.
Ihe ndị na - ejide n'aka ndị na - anabata ihe na mkpụrụ ndụ nwere ike ịgwa cell ka ịmepụta otu ihe (dị ka hormone nke na - eme ka obi kaa gị mgbe nri buru ibu), ka ị kewaa ngwa ngwa (nwere ike ime ka ị gbakwunye sel ahụ dị na - eso mmega ahụ) maọbụ ịnwụ ( ọgwụ ọgwụ chemotherapy nke ejidere ndị na-anabata ọrịa cancer nwere ike ịkọwa mkpụrụ ndụ cancer ndị ahụ na-ebibi onwe ha).
Ndị na - anabata sistemụ bụ ndị ọkachamara na e nwere ọtụtụ narị ndị na - anabata ihe. Ọtụtụ na-emeghachi omume na mmiri ọgwụ dịka hormones, ọgwụ ma ọ bụ allergens, ebe ụfọdụ na-anabata nsogbu ma ọ bụ ìhè (ahụ gị na-emepụta vitamin D, "hormone na-egbuke egbuke" mgbe ìhè anyanwụ na-acha ahụ gị).
N'ọnọdụ ụfọdụ, ọ bụrụ na cell anaghị enweta ezi ihe nlele maka otu ihe, mgbe ahụ, ihe ahụ agaghị emetụta cell ahụ.
Dịka ọmụmaatụ, leptin bụ hormone nke na-eme ka ị nwee obi ụtọ na afọ ojuju na-eso nnukwu nri. Sel ndị na-enweghị ndị nabatara maka leptin agaghị azaghachi hormone ahụ, ma mkpụrụ ndụ ndị nwere ndị nabatara maka leptin ga-azaghachi ya, na-egbochi nkwụsị nke homonụ ndị ọzọ na-eme ka ịchọọ irikwu.
Ihe ndi ozo banyere ndi na-anabata ndi otu
Ndị nabatara nwere ike ịrụ ọrụ ọma ma dị njọ n'anụ ahụ.
Dị ka ihe atụ, na ọrịa celiac , ndị nabatara na mkpụrụ ndụ ndị na-adịghị ahụ maka mkpụrụ ndụ na-edozi ahụ dịka ihe nkpuchi na mpempe protein dị na igodo gluten dịka mkpịsị ugodi, na-akpalite nkwupụta nsụgharị nke celiac mara dị ka villous atrophy .
Ụfọdụ ndị na-anabata ndị na-enweta cellular na-egosikwa na ha na-arụ ọrụ na-akpata mmebi na ọrịa ndị ọzọ autoimmune. Na ọrịa autoimmune, usoro ntinye gị na-emegharị ma merụọ ụfọdụ n'ime mkpụrụ ndụ gị. Ọrịa Celiac bụ ọrịa autoimmune.
Ma na ọbara mgbali elu, ọgwụ ọjọọ nwere ike ịba uru dị ka ndị na-anabata mkpụrụ ndụ nke na ọ ga-adaba na hormone nke na-eme ka ọbara mgbali elu. Ndị ọgwụ ọjọọ a, ndị a maara dị ka angiotensin-blockers n'ihi na ha na-egbochi ọbara mgbali elu nke angiotensin, nwere ike inye aka ịchịkwa ọbara mgbali elu gị site na igbochi angiotensin ịbanye na mkpụrụ ndụ gị iji mee ka ọbara mgbali elu.
(Edited site Jane Anderson)