Anyị amaghị kpọmkwem ihe na-akpata ọrịa kansa , ma ihe ize ndụ nwere ike ịgụnye ụcha akpụkpọ anụ na agbụrụ, ikpuchi anyanwụ na njedebe, ikuku na kemịkal gburugburu ebe obibi na ihe ndị ọzọ, ụfọdụ ọgwụgwọ ma ọ bụ ọgwụgwọ maka nsogbu ahụike, na ise siga. Akụkọ ndụ ezinụlọ nke cancer kansa, yana ụfọdụ mkpụrụ ndụ ihe nketa, nwere ike ibuli ihe ize ndụ ahụ, a na-echekwa mkpụrụ ndụ ihe nketa dị mkpa n'ime mmepe nke ọtụtụ ndị na-abụghị melanoma nakwa ọrịa cancer anụ ahụ.
N'okwu dị mma karị, ihe oriri na-edozi ahụ, dịka nri bara ụba na mkpụrụ osisi na akwụkwọ nri, nwere ike belata ihe ize ndụ ahụ.
Ihe kpatara nsogbu
Ihe ize ndụ nwere ike ịgụnye oghere nke na-emerụ akpụkpọ ahụ, na-eme ka mgbanwe DNA (mkpụrụ ndụ mutation) na-ebute ọrịa cancer. Ihe ndị ọzọ, dị ka mmetọ mmechi, nwere ike belata ike nke ahụ iji megharịa mkpụrụ ndụ mgbe mmebi gasịrị. Mkpa nke ihe ize ndụ ụfọdụ nwere ike ịdị iche na-adabere n'ụdị akpụkpọ anụ, na ndị ọzọ. Ihe ndị na-emekarị maka ọnyá anụ ahụ gụnyere:
Afọ
N'ozuzu, ọrịa cancer anụ ahụ na-adịghị ahụ (dị ka carcinomas basal cell na carcinomas squamous cell) na-abawanye na afọ, ọ bụ ezie na a na-ahụkarị melanomas na ndị na-eto eto.
Ogbugbu oku, agbụrụ, na àgwà ahụ
Ụda akpụkpọ anụ nwere ike bụrụ nnukwu ihe ize ndụ maka mmepe nke ọrịa cancer, na ndị nwere akpụkpọ anụ nwere oke egwu. Ihe kpatara nke a bụ na ụbụrụ pigmenti (maka agba akpụkpọ ahụ) na-enye ụfọdụ nchedo site na ultraviolet (UV) radieshon, ndị nwere akpụkpọ anụ nwere ọtụtụ melanin.
Nke ahụ kwuru, ndị nwere akpụkpọ anụ ọ bụla nwere ike ịmalite ịrịa ọrịa cancer, ọ bụ ezie na ọrịa cancer akpụkpọ anụ na-achakarị ọcha karịa na anụ ọhịa, ndị ọrịa ga-anwụrịrị ọrịa ahụ. Na, dịka melanoma na-amụba na ndị ọcha, ọ na-arịwanye elu na Latinos.
Ndị nwere ọdịdị ahụ e jikọtara ya na ihe ize ndụ kasịnụ gụnyere:
- Ndị nwere ntụpọ.
- Ndị nwere ụcha akpụkpọ anụ.
- Ndị na-adịghị ehicha ma ọ bụ na-emeghị nke ọma.
- Ndị na-ere ọkụ dị mfe.
- Ndị nwere anya na-acha uhie uhie, dị ka anya akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na-acha anụnụ anụnụ.
- Ndị mmadụ na-acha uhie uhie ma ọ bụ na-acha ntutu isi (na-acha uhie uhie na-ebu ihe ize ndụ karịa ntutu isi).
Sun Exposure (Eke ma ọ bụ Tanning Booths)
Ọhụụ anyanwụ bụ isi ihe ize ndụ maka cancer cancer, ma mkpa ya dịgasị iche na ụdị cancer cancer. Carcinoma squamous cell bụ ụdị cancer cancer nke na-ejikarị njikọ chiri anya. Ọnụ ọkụ nke ultraviolet (UV) na-adabere n'ike nke ìhè ahụ (nke nwere ike ịdịgasị iche na njiri nke anyanwụ), ogologo oge nke ikpughe, nakwa ma akpụkpọ ahụ ma ọ bụ uwe na-acha ya.
Mgbu nta siri ike na nwata, ọ bụrụgodị na ọ mere naanị otu ugboro, nwere ike bụrụ ihe dị egwu na-akpata ọbụna ọtụtụ afọ mgbe e mesịrị. A na-ejikọta sunburns n'ụzọ siri ike na melanoma, ma na-adakwasị akụkụ ahụ nke ahụ na-ejikọta ya na ihe ize ndụ kasịnụ.
Ọ bụ ezie na ikuku na-ekere òkè na ụdị isi ọrịa kansa, ụdị ọrịa cancer dịgasị iche na usoro nke ikpughe. A na-ejikọta carcinoma squamous cell na carcinoma basal cell na nke kachasị anya, ndị na-etinyekwu oge n'èzí maka ọrụ ma ọ bụ egwu nwere nnukwu ihe ize ndụ.
N'ụzọ dị iche, a na-ejikọta melanoma na nkwupụta ụda anyanwụ na-adịghị ahụkebe (chee echiche: ezumike mmiri n'oge na-ekpo ọkụ).
Chemicals Environmental
Ngosipụta na chemicals na ihe ndị ọzọ dị na ụlọ ma ọ bụ na-arụ ọrụ, nwere ike ime ka ọnyá cancer nwee ike. Ihe jikọtara ya na nnukwu ihe ize ndụ gụnyere:
- Arsenic: Site na ingestion na-adịghị ala ala n'ime mmiri ọṅụṅụ (karịsịa ebe ndị nwere onwe ha) yana ịkwanye ọrụ.
- Tar (dị ka ndị na-arụ ọrụ n'okporo ụzọ).
- Paraffins (wax): A na-ejikarị ụrọ eme ihe n'ilepụta ụgbọala.
- Ihe nkwụsi ike, karịsịa ihe nkedo na-esi ísì ụtọ na nke chlorinated: Dịka ọmụmaatụ, na ndị na-arụ ọrụ metal na ndị a na-ahụ maka ink akwụkwọ, ndị na-emepụta ihe, na ihe nhicha.
- Vinyl chloride (dịka ụlọ ọrụ na-eweta ngwaahịa vinyl).
Ịṅụ sịga
A na-ejikọta sịga na ihe ize ndụ dị ukwuu nke carcinomas cell squamous cell, ma ọ bụghị basal cell carcinomas. Nnyocha e mere na 2017 chọpụtara na ihe ize ndụ nke ọrịa cancer basal cell dị nnọọ njọ na ndị na-ese siga, mana o chere na nke a nwere ike ịbụ n'ihi nchọpụta nchọpụta (ndị nchọpụta ahụ nwere ike ịchọta ọrịa cancer nke ga-abụrịrị na ọhụụ na onye ọ bụla na-amụghị ihe). N'adịghị ka ọrịa cancer dị ka ọrịa cancer akwara, ihe ize ndụ nke cancer cancer na ndị na-ese anwụrụ na-adaba na nke na-esetụghị mgbe ọ kwụsịrị.
Ọnọdụ akpụkpọ ahụ ma ọ bụ Ọgwụ maka Ọdịdị Akpụkpọ ahụ
E nwere ọtụtụ ọnọdụ akpụkpọ anụ nke nwere ike ịbawanye ohere nke ịmalite ịrịa kansa, ma ọ bụ nke a na-ewere dị ka ihe ọjọọ. Tụkwasị na nke ahụ, ụfọdụ usoro ọgwụgwọ nwere ike ibute ihe ize ndụ nke kansa. Ụfọdụ n'ime ọnọdụ ndị a gụnyere:
- Actinic keratosis : Keinosis na-ahụkarị (anyanwụ keratoses) bụ ọnya akpụkpọ anụ nke na-egosi na ọ dị ka akpụkpọ anụ, nke na-acha odo odo, ọbara ọbara, ma ọ bụ aja aja. Ha bụ ndị a na-ahụkarị n'anyanwụ nke ahụ. Ọ bụghị ndị na-eme ihe na-eme ka ahụ na-aga n'ihu na carcinoma squakous cell (ọtụtụ na-adịghị), mana e chere na pasent 20 ruo 40 nke akpụkpọ anụ ahụ nwere ike ịmalite ịrịa ahụ. Otu nnyocha e mere na 2018 kwuru na keratoses na-eme ihe na mpaghara ụfọdụ nke anụ ahụ ga-agbanwe na ọrịa cancer. Ndị a na-agụnye keratoses na azụ aka, njedebe, ụkwụ, ma ọ bụ gburugburu anya, egbugbere ọnụ, ma ọ bụ imi. A na-ewere keratoses na-edozi ahụ dị ka ndị na- edozi ahụ , na, n'eziokwu, ụfọdụ ndị ọkà mmụta ọgwụ na-ekwenyere na keratoses nke na-eme ihe nwere ike ịbụ ụdị mbụ nke cellular carcinoma cell. Ndị mmadụ nwere ọtụtụ keratosis nke na-eme ihe na-eme ka ha nwee ike ịzụlite carcinoma basal cell ma ọ bụ melanoma.
- Inwe otutu oke ala (ihe karịrị 50).
- Mkpụrụ na-egbuke egbuke (ndị na-apụta ìhè).
- Congenital melanocytic nevi: Ndị a bụ "oke" dị ugbu a na-amụ nwa, na melanoma nwere ike ịmalite ruo pasent 10 nke ọnya ndị a (karịsịa nnukwu anụ ọhịa).
- Akụkọ banyere oke ọkụ ma ọ bụ mmetọ nke akpụkpọ ahụ nwere ike ibute ọrịa kansa.
- Psoralens ma ọ bụ ultraviolet (UV) ọgwụ maka psoriasis ma ọ bụ eczema nwere ike ime ka ihe ize ndụ nke ịmalite ịmalite ịrịa kansa cancer.
Ọnọdụ ọgwụgwọ na ọgwụgwọ
A na - ejikọta ụfọdụ ọnọdụ ahụike na nnukwu ihe ize ndụ nke ịkwalite ọrịa kansa. Ndị a nwere ike ịgụnye:
- Akụkọ gbasara onwe onye nke cancer cancer. Ndị nwere ọrịa cancer anụ ahụ na-abụghị ndị na-egbuke egbuke dị ihe dị ka okpukpu 10 karịa ka ọkara karịa iji mepụta ọrịa cancer ọzọ. Ndị na-eme ihe mgbu bụ ugboro atọ karịa ka ha na-azụlite kansa cancer.
- Ụfọdụ ọgwụ ndị na-eme ka anyanwụ nwekwuo uche (photosensitivity), gụnyere ọgwụ nje ụfọdụ, ọbara mgbali elu hydrochlorothiazide, na ọgwụ ọgwụgwọ chemotherapy.
- Nlekọta radiation radiation mbụ maka kansa. Ihe ize ndụ dị ugbu a bụ naanị ebe a natara redio.
- Ndị na-arịa ọrịa na-adịghị na ya, ma ọ bụ ihe nketa ma ọ bụ nweta dị ka HIV / AIDS.
- Ụmụ mmadụ na-ebute ọrịa papillomavirus ( HPV ). Ụfọdụ nsogbu nke HPV nwere ike inye aka na ọrịa cancer na anụ ahụ nke genitalia, ụbụrụ, na akpụkpọ anụ gbara mbọ.
Nri
Ọ bụ ezie na anyị amatabeghị ihe oriri ndị na-ebute ọrịa cancer, anyị nwere ihe àmà na ụfọdụ ihe oriri na-eri na ihe ize ndụ dị ala . Ihe oriri dị elu na mkpụrụ osisi na akwụkwọ nri nwere ike belata ohere ịmepụta ọrịa kansa .
Genetics
Mmetụta nke mkpụrụ ndụ ihe nketa na-arụ na mmepe nke cancer cancer nwere ike ịdịgasị iche dabere na otu ụdị. Ọ nwere ike isiri ike ịhapụ ihe ize ndụ metụtara mkpụrụ ndụ ihe nketa, na ihe ndị e ketara eketa dị ka ụcha akpụkpọ anụ. Ihe omumu nke omuma a na-egosi na ihe ruru onu ogugu nke mmadu nwere ike iburu ya na cell carinomas bu ihe kpatara ya. Ọ bụ ezie na e nwere ihe dịka pasent 1 nke melanomas, akwụkwọ ọmụmụ nke 2016 gosiri na ihe ruru pasent 58 nke ihe mberede na mberede nwere ihe jikọrọ ya na ihe ndị e ketara eketa.
Anyị amaghị kpọmkwem otú inwe akụkọ ntụrụndụ ezinụlọ nke cancer cancer si emetụta ihe ize ndụ, ọ bụ ezie na ihe ize ndụ nke caricoma cell squamous cell na Sweden na-egosi na ọ bụ ugboro 2 ruo 3 n'ogologo ma ọ bụrụ na ị nwere ogo nke mbụ (nne ma ọ bụ nna, nwanne, ma ọ bụ nwa ) onye nwere kansa. Otu akụkọ ihe mere eme nke ezinụlọ na-eme ka ọrịa melanoma dịkwuo mfe.
E nwere ọtụtụ ọrịa ọgbụgba dị iche iche na-ebute ihe ize ndụ nke onye na - emepe kansa. Ole na ole n'ime ihe ndị ọzọ na-agụnye:
- Carcinomas basal cell: Ndị na-arịa ọrịa basal cell nevus nwere nnukwu ihe ize ndụ nke ịkwalite carcinomas basal cell (PTCH1 na PTCH2 gene mutations).
- Carcinomas squamous cell (SCC): A na-amụba ihe ize ndụ nke SCC na ndị nwere xeroderma pigmentosum, albinism oclocutaneous, epidermolysis bullosa na Fanconi anaemia.
- Melanoma: Ihe na-adịghị mma na mgbochi ọrịa CDKN2A bụ ihe ruru pasent 40 nke melanomas ezinụlọ. A na-ejikọta ọtụtụ mkpụrụ ndụ ndị ọzọ na melanoma, gụnyere mkpụrụ ndụ nke BRCA2 .
> Isi mmalite:
> Dusingize, J., Olsen, C., Pandeva, N. et al. Nta Siga na Mgbawa nke Carcinoma Basal Cell na Carcinoma Squamous Cell. Journal of Investigational Dermatology . 2017. 137 (8): 1700-1708.
> Mucci, L., Hjelmborg, J., Harris, J. et al. Ọdịiche Ezinụlọ na Ịmalite Ọrịa Cancer n'etiti ụmụ ejima na Nordic Mba. JAMA . 315 (1): 68-76.
> National Cancer Institute. Ọkpụkpụ nke akpụkpọ anụ (PDQ) -The Professional Professional Version. Emelitere 02/22/18.
> Ng, C., Yen, H., Hsiao, H., na S. Su. Phytochemicals na Skin Ọrịa Mgbochi na Ọgwụgwọ: Nwelite Review. Akwụkwọ bụ International Journal of Scholarships . 2018. 19 (4) .pii: E941.
> Richard, M., Amici, J., Basset-Seguin, N. et al. Nchịkwa nke Actinic Keratosis na Ngalaba Na-ahụ Maka Ọrịa na Ndị Ọrịa na Ọrịa Dị Ukwuu nke Carcinoma Ọrịa: Nkwenkwe Ndị ọkachamara si AKTeam nke ọkachamara Clinicians. Akwụkwọ nke European Academy of Dermatology and Venereology . 2018. 32 (3): 339-346.