Ịṅụ sịga na oke ibu na-agbakwụnye ibu ibu nke mbufụt
Ndị mmadụ na-eche na arthritis na ọrịa ogbu na nkwonkwo bụ otu ihe ahụ. Ọ bụ ezie na ọnyá afọ na-akpata ụdọ na-adị ogologo oge nke nkwonkwo, ọrịa ogbu na nkwonkwo bụ ọrịa dị mgbagwoju anya na mgbagwoju anya nke usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-awakpo mkpụrụ ndụ ya na anụ ahụ ya, gụnyere nke nkwonkwo, akpụkpọ anụ, na ndị ọzọ akụkụ.
Dịka nsogbu ndị ọzọ nke autoimmune, dị ka lupus na psoriasis, ihe kpatara akpata ọrịa ogbu na nkwonkwo adịghị aghọta nke ọma.
Ihe anyị maara bụ na ụfọdụ ihe-gụnyere ịṅụ sịga na oke ibu-nwere ike itinye gị n'ọnọdụ dị ize ndụ nke ọ bụghị nanị na ị na-ebute ọrịa ahụ ma na-enwe njọ mgbaàmà.
Ụfọdụ n'ime ihe ize ndụ maka ọrịa ogbu na nkwonkwo nwere ike ịgbanwe (nke pụtara na anyị nwere ike ịgbanwe ha), ebe ndị ọzọ na-adịghị agbanwe agbanwe na ebe dị ize ndụ.
Ihe Omume Na-enweghị Mgbanwe
Ọrịa ogbu na nkwonkwo na- emetụta ụfọdụ ìgwè karịa ndị ọzọ. Ihe atọ ndị a na-enweghị ike ịgbanwe bụ ndị ejikọrọ na ọrịa ahụ bụ afọ, okike, na akụkọ ihe mere eme nke ọrịa arthritis rheumatoid.
Afọ
Ọ bụ ezie na ọrịa ogbu na nkwonkwo nwere ike ịmalite ọgbọ ọ bụla, mmalite nke mgbaàmà na -amalitekarị n'etiti afọ 40 ruo 60. Ọzọkwa, ihe ize ndụ ahụ ga-eme ka agadi ị tolite. N'ozuzu ya, ọdịiche nke ịmepụta ọrịa ogbu na nkwonkwo ga-eme ihe kariri okpukpu atọ n'etiti afọ 35 na 75, na-esiwanye site na ikpe 29 maka 100,000 mmadụ ruo 99 ikpe kwa 100,000, dịka nyocha sitere na Ụlọ Ọgwụ Mayo.
Ibu nwoke
Ụmụ nwanyị nwere ike ịnweta ọrịa ogbu na nkwonkwo karịa mmadụ karịa ugboro atọ. Ọ bụ ezie na nkowa maka ọdịdị a dị anya site na nkwenye, a na-eche na homonụ na-arụ ọrụ dị mkpa.
Nke a na-egosi na akụkụ ụfọdụ site na nchọpụta nke gosipụtara na ụmụ nwanyị na-emekarị ka ọrịa ahụ gbasaa mgbe ha gbanwechara ọkpụkpụ ha.
Nke a na - eme ozugbo mgbe ịtụrụ ime ma ọ bụ dị ka mmalite nke menopause. Estrogen , ma ọ bụ kpọmkwem mmebi nke estrogen, kwenyere na ọ bụ onye na-eme ihe ọjọọ.
N'aka nke ọzọ, ngbanwe nke estrogen nwere ike inye abamuru nchebe nye ndị inyom meworo agadi bụ ndị nwere ike ịbụ ndị na-adịghị ike maka oria ahụ.
Enwere ike ịbara ndị inyom na-eto eto uru ma ọ bụrụ na ha ejiri ọgwụgwọ arụrụ ọnụ (aka "pill"). Dị ka ndị na-eme nnyocha na Ụlọ akwụkwọ Karolinska dị na Stockholm si kwuo, ndị inyom bụ ndị na-eji ọgwụ emeju afọ na-eme ihe na-eme ihe karịrị afọ asaa nwere ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ pasent 20 na-ebelata ohere nke ọrịa ogbu na nkwonkwo ma e jiri ya tụnyere ndị inyom na-ejighị ọgwụ ahụ.
Genetics
Ọ bụrụ na ị nwere nne ma ọ bụ nna ma ọ bụ nwanne nwere ọrịa ogbu na nkwonkwo, ihe ize ndụ gị nke ịmalite ọrịa ahụ bụ okpukpu atọ karịa ndị mmadụ niile. Nkeji nke abụọ na-ekwu ọtụtụ ihe ma ọ bụ na-abanyeghị abụọ. Ọnụ ọgụgụ ndị a na-enye aka gosipụta ọrụ dị mkpa nke mkpụrụ ndụ ihe nketa na-egwu na mmepe nke ọrịa ahụ .
Dị ka nnyocha e mere na 2017 nke e bipụtara na The Lancet, mkpụrụ ndụ ihe nketa na-ekere òkè n'etiti pasent 40 na pasent 65 nke okwu ikpe niile. Ọ bụ ezie na a chọpụtabeghị mkpụrụ ndụ mkpụrụ ndụ ihe nketa, ndị nwere ọrịa autoimmune kweere na ha ga-enwe otu ma ọ bụ karịa ngbanwe nke na-agbanwe ụzọ nke usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-amata ma na-elekwasị anya na ndị na-akpata ọrịa.
N'ime usoro ọgwụgwọ na-ejikarị arụ ọrụ, ezinụlọ nke mkpụrụ ndụ ihe nketa a na-akpọ nchịkwa leukocyte antigen (HLA) na- enyere aka usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ aka ịmata sel nke ya onwe ya sitere n'aka ndị si mba ọzọ. Na ọrịa ogbu na nkwonkwo na ọrịa ndị ọzọ, ụfọdụ mgbanwe HLA nwere ike ịkwụsị iziga ozi na-ezighị ezi na usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ, na-agwa ya ka ọ na-ebuso mkpụrụ ndụ ya na anụ ahụ ya aka. Otu n'ime mgbanwe ndị a na-ejikọta na nke a bụ HLA-DR4 .
HLA-DR4 jikọtara ya na nsogbu ndị ọzọ na-akpata autoimmune, gụnyere lupus , polymyalgia rheumatica , na ịba ọcha n'anya autoimmune. A na-echekwa na ndị ọzọ HLA na-agbanwe agbanwe.
Ọdịdị Ebumnuche Na-akpata Ndụ
Ihe ndị na-akpata ihe ize ndụ bụ ihe ndị a gbanwere. Ịgbanwe ihe ndị a nwere ike ọ bụghị naanị belata ọrịa gị, ha nwere ike ọbụna belata ọrịa gị na-ebute ya na mbụ. Ịṅụ sịga na oke ibu bụ ihe abụọ kachasị ama.
Ịṅụ sịga
Ịṅụ sịga nwere mmekọrịta na-akpata na ọrịa ogbu na nkwonkwo. Ọ bụghị naanị na ịṅụ sịga na-eme ka ihe ize ndụ nke ịrịa ọrịa ahụ dịkwuo elu, ha nwere ike mee ka ọganihu nke mgbaàmà gị dịkwuo elu, mgbe ụfọdụ ọ dị njọ.
Nyocha zuru oke nke ọmụmụ ihe ọmụmụ nke ndị na-eme nnyocha na Ụlọ Akwụkwọ Ọgwụ nke Mahadum Kobe kwubiri na ịbụ onye na-ese anwụrụ ọkụ (nke a na-akọwa dịka ịṅụ sịga otu ụbọchị maka ihe karịrị afọ 20) fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na ị nwere ọrịa arthritis. Ndị ikom dị ihe fọrọ nke nta ka o jiri okpukpu abụọ karịa ka ụmụ nwanyị na-enwekarị nsogbu karịa n'oge na-adịghị anya.
Ọzọkwa, ndị na-ese anwụrụ bụ ndị na-anwale ihe bara uru maka ihe rheumatoid (RF) bụ okpukpu atọ karịa ka ha ga-enweta ọrịa ogbu na nkwonkwo karịa ndị otu na-ese anwụrụ anwụrụ, ma hà bụ ndị na-ese anwụrụ ọkụ ma ọ bụ ndị na-ese siga. Dika nke onwe ya nwere ihe ize ndụ onwe ya, a maara ise anwụrụ iji kwalite ọnwu cell, mekwuo mmetụ, ma kpalie mmepụta nke mgbatị ndị na- enweghị ihe ọ bụla nke na-eme ka mmebi ahụ mebiri emebi ahụ.
Ọbụna ma ọ bụrụ na ị ṅụọ ọgwụ iji gwọọ ọrịa a, ise siga nwere ike igbochi ọrụ ha ma mee ka ha ghara irè. Nke a na - agụnye ọgwụ ndị dị otú ahụ dị ka usoro ụkpụrụ na TNF-blockers dịka Enbrel (etanercept) na Humira (adalimumab) .
Ibu oke
A na-eji ọrịa ogbu na nkwonkwo akpọrọ ọrịa nke na-adịghị ala ala nke jiri nwayọọ nwayọọ debelata ma merie ọkpụkpụ na ihe jikọrọ ya. Ihe ọ bụla nke na-agbakwụnye na mbufụ a ga-eme ka ihe ka njọ.
Oké ibu bụ otu ụdị nke nwere ike ịmalite ịmị ụbụrụ, nke kpatara nchịkọta nke mkpụrụ ndụ (abụba) na hyperproduction nke protein protein ndị a maara dịka cytokines . Ka ị na-enwekwu mkpụrụ ndụ ndị na-adọrọ adọrọ n'ime ahụ gị, ihe dị elu nke ndị cytokines.
Ya mere, ọ bụghị ihe ijuanya, na ndị nwere oké ibu ga-enwe ọganihu ngwa ngwa nke nkwonkwo ha tụnyere ndị mmadụ na-ahụkarị ma nwee nsogbu ndị ọzọ metụtara ọrịa, gụnyere pericarditis (mmetụ nke akpụkpọ anụ), pleuritis (mbufụt nke mgbochi nke akpa ume), na vasculitis (mbufụt nke arịa ọbara).
Ọzọkwa, ụba ahụ dị arọ apụghị inye aka ma tinye mgbakasị na nkwonkwo ndị emetụtara, karịsịa ikpere, hips, na ụkwụ, na-akpata nhụsianya nke njem na mgbu.
Ibu oke nwekwara ike ime ka ị ghara inwe ike iji nweta remission, ala nke ọrịa ọrịa na-adịghị ala nke ọ na-ejikarị nchịkwa na-achịkwa. Dị ka nchọpụta nke Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Ọgwụ Medical Weill Cornell si kwuo, ndị mmadụ nwere nchịkọta anụ ahụ (BMI) nke ihe karịrị 30-nkọwa zuru oke nke oke ibu-bụ pasent 47 na-erughị iji nweta remission ma e jiri ya tụnyere ndị nwere BMI n'okpuru 25.
Ahụhụ na Ahụhụ na nke Mmetụta
Ọ bụ ezie na mgbaàmà ọrịa ogbu na nkwonkwo nwere ike ịba ụba mgbe ọ bụla n'enweghị ezi ihe kpatara ya, enwere ọnọdụ ndị nwere ike ime ka mgbaàmà na-arịwanye elu na mberede.
Mmetụta siri ike bụ otu n'ime ndị a. Ọ bụ ezie na a ghọtaghị usoro maka nke a, a kwenyere na mwepụ mberede na oke nke hormones siri ike, dịka cortisol na adrenaline, nwere ike ịmalite ịmalite imeghachi omume autoimmune. Ọ bụ ezie na nke a adịghị eme ka ọ ghara imebi uru dị ukwuu nke mmega ahụ n'ịgwọ ọrịa, ọ na-egosi na imega ahụ kwesịrị ịkwesịrị ekwesị, karịsịa ma ọ bụrụ na nkwonkwo ahụ metụtara.
Nzaghachi nke ahụ na nrụgide anụ ahụ nwere ike igosipụta ya site nzaghachi ya na nrụgide uche. Ọ bụ ezie na ndị ọkà mmụta sayensị achọpụtabeghị njikọ dị n'etiti nrụgide na mgbaàmà ogbu na nkwonkwo nke ọrịa , ndị mmadụ na-arịa ọrịa ahụ ga-ekwupụtakarị na ọkụ ọkụ na-ebute tupu oge eruo oke nchegbu, ịda mbà n'obi, ma ọ bụ ike ọgwụgwụ.
Ndị ọzọ na-ebute ọrịa na-agụnye ọrịa, gụnyere oyi ma ọ bụ flu, nke ejikọtara ya na ịmalite ọrụ. Oma nwere ike ime na nzaghachi maka ihe oriri ụfọdụ ị na-eri, a na-ekwenye na ihe kpatara ya bụ nzaghachi nchịkwa nke usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-emeghachighị.
Ihe ndị a nile na-etinye ọnọdụ dịgasị iche iche nchekasị nke ahụ nke usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-anabata, mgbe ụfọdụ ọ dị njọ.
Isi mmalite:
> Alpizar-Rodriquez, D .; Pluchino, N .; Canny, G. et al. "Ọrụ nke hormonal ụmụ nwanyị na mmepe nke ogbu na nkwonkwo arthritis." Rheumatology. 2017; 56 (8): 1254-63. DOI: 10.1093 / rheumatology / kew318.
> Doran, M .; Ọdọ mmiri, G .; Crowson, C. et al. "Ụdị nhụjuanya na ọnwụ na arthritis rheumatoid na Rochester, Minnesota, ihe karịrị afọ iri anọ." Arthritis Rheum. 2002; 46: 625-3. DOI: 10.1002 / art.509.
> Orellana, C; Saevarsdottir, S .; Klareskog, L. et al. "Ọgwụ mgbochi oral, inye nwa na ihe ize ndụ nke ịmepụta ọrịa ogbu na nkwonkwo: nke sitere na ọmụmụ Swedish EIRA." Anh Rheumatic Dis. 2017; 76: 1845-52. DOI: 10.1136 / annrheumdis-2017-211620.
> Schulman, E .; Bartlett, S .; Schieir, O. et al. "Nnukwu ibu na oke ibu na-ebelata ohere ọ bụla iji nweta nkwenye siri ike na Arthritis nke mbụ rheumatoid: Nsonaazụ sitere na Ọmụmụ Ọchịchị Arthritis nke Early Canadian Arthritis." Ọgwụgwọ Arthritis Care Res. 2017. DOI: 10.1002 / acr.23457.
> Sugiyama, D .; Nishimura, K .; Tamaki, K. et al. "Mmetụta ịṅụ sịga dị ka ihe dị ize ndụ maka ịmepụta ọrịa ogbu na nkwonkwo nke mmiri: a na-atụle ihe ọmụmụ banyere nlezianya. " Ọhụụ Mgbasa Ozi Kwuru. 2010; 69 (1): 70-81. DOI: 10.1136 / ard.2008.096487.