Isi ihe omuma di omimi

by Kevin Hwang, MD, MPH; Nyochaa site n'aka Richard N. Fogoros, MD

Nkọwa dị mfe banyere nnukwu data na nkà mmụta ọgwụ bụ "ngụkọta nke data metụtara ọrịa nlekọta ahụike na ọdịmma" (Raghupathi 2014). Ma ihe kpọmkwem ndị a ụdị data, na ebee ka ha si?

Ihe ndị a bụ nkọwa sara mbara banyere ụdị na isi mmalite nke mmasị dị ukwuu nye ndị na-elekọta ahụike, ndị nchọpụta, ndị na-akwụ ụgwọ, ndị na-eme iwu, na ndị ọrụ ụlọ ọrụ.

Ụdị edemede a abụghị naanị otu, n'ihi na otu data nwere ike ịmalite site n'ọtụtụ ebe.

Nchịkọta a adịghịkwa agwụ, n'ihi na ngwa ngwa nke nchịkọta data nchịkọta ga-anọgide na-amụba.

Ụlọ Ọrụ Ịgba Ọgwụ

Ihe ndị a bụ ọdịdị ọdịbendị nke data gbara ọkpụrụkpụ na ndị na-elekọta ahụike na-ahụkarị na ilele.

Ihe ndekọ ahụ ike nke Electronic (EHRs) na-achịkọta, na-echekwa ma na-egosipụta ozi dịka nchịkwa, akụkọ nlekọta ahụike, nsogbu ahụike, ọgwụ mgbochi ọrịa, allergies, ọgwụ, ihe ịrịba ama dị mkpa, nsonaazụ sitere na ụlọ nnyocha na redio tests, ndị na-enye ọrụ, na akwụkwọ nlekọta na ego
Ihe ndekọ ahụike nke Electronic (EMRs) abụghị ụdị EHR ma na-ejikarị data echekwara ya na otu dọkịta.
Ozi mgbasaozi ahụike dịka ikuku n'etiti usoro nlekọta ahụike

Ndị na-edebanye aha ndị ọrịa, ndị na-elekọta ndị nlekọta ahụike na ndị ọrịa ha, na-ejikọta ya na EHR. Ndị na-edebanye aha ndị ọzọ na-akwado ọgwụ mgbochi ọrịa, cancer, trauma, na nsogbu ndị ọzọ metụtara ahụike ọha na eze na mbara ala.

Oghere ndị nwere ndidi na- enye ndị ọrịa ohere ịnweta ozi ahụike onwe onye echekwara na EHR nlekọta ahụike. Ụfọdụ ọnụ ụzọ ndidi na-enyekwa ndị ọrụ ohere ịrịọ ndenye ọgwụ ma dozie ozi eletrọnụ echekwara na ndị nlekọta ahụike.

Ụlọ nchekwa data ntanetị nke ụlọ ọgwụ na-achikota usoro data nrịta-aka site na ọtụtụ usoro mgbasa ozi, dị ka EHR na isi ndị ọzọ edepụtara n'elu.

Data Demand si na-akwụ ụgwọ

Ndị na-akwụ ụgwọ maka ọha (eg Medicare) na ndị na-akwụ ụgwọ onwe ha nwere nnukwu nkwụnye ụgwọ nke data ndị na-azọrọ na ndị uru ha. Ụfọdụ ndị na - ahụ maka ahụ ike na - enyekwa ihe mkpali maka ịkọ data gị.

Nnyocha Research

Ọdụ data nyocha nwere ihe ọmụma banyere ndị na-amụ ihe, ọgwụgwọ ọgwụ, na nsonaazụ ahụike. Ọ bụ ụlọ ọrụ ọgwụ ma ọ bụ ụlọ ọrụ gọọmentị na-akwado nnukwu ọmụmụ ihe. Ngwa nke ọgwụgwọ ahaziri onwe ya bụ iji tụnyere ndị ọrịa ọ bụla na-agwọ ọrịa dị irè, dabere na ihe nrịba ama na nyocha ọhụụ.

Ụzọ a na-agabiga na-emetụta ụkpụrụ ọgwụ na-adabere na nyocha, nke onye nlekọta ahụike na-ekpebi ma onye ọrịa na-ekesa oke àgwà (dịka afọ, okike, agbụrụ, ọnọdụ ahụike) na ndị ikpe. Site na nchịkọta data nchịkọta, ọ ga-ekwe omume ịhọrọ ọgwụgwọ dabere na ọtụtụ ihe ọmụma ndị ọzọ, dị ka mkpụrụ ndụ ihe nketa nke ọrịa cancer (lee n'okpuru).

Usoro nkwado usoro mgbasa ozi (CDSS) ka na-etolite ngwa ngwa ma ugbu a na-anọchite anya nnukwu akụkụ nke ọgụgụ isi (AI) na nkà mmụta ọgwụ.

Ha na-eji data ọmịiko enyere ndị dọkịta aka na mkpebi ha ma na-ejikọta ya na EHR.

Nhazi Data

Ntughari nke ihe omuma nke mmadu na-aga n'ihu na-achikota na ngwa ngwa. Ebe ọ bụ na e wuchara usoro ihe omume ụmụ mmadụ n'afọ 2003, a na-ebelata ọnụ ọgụgụ nke usoro DNA ụmụ mmadụ site na otu nde. Project Personal Genome Project (PGP), nke Ụlọ Akwụkwọ Ọgwụ na Harvard kwalitere na 2005, na-achọ ịhazi ma gosipụta usoro ọmụmụ zuru ezu nke ndị ọrụ afọ ofufo 100,000 gburugburu ụwa. PGP onwe ya bụ ihe atụ kachasị elu nke nnukwu ọrụ data site na ụda olu na ọtụtụ data.

Mkpụrụ obi mmadụ nwere ihe dị ka 100 gigabytes nke data. Na mgbakwunye na ịmepụta mkpụrụ ndụ ihe nketa, PGP na-anakọta data sitere na EHR, nyocha, na profaịlụ microbiome.

Ụlọ ọrụ dị iche iche na-enye ndị na-azụ mkpụrụ ndụ mkpụrụ ndụ kpọmkwem maka ahụ ike, àgwà onwe ha, na ọgwụ na-emepụta ihe na azụmahịa.

Enwere ike imeri ozi nkeonwe a maka nnukwu nchịkọta data. Dịka ọmụmaatụ, 23nwekwara m ịkwụsị inye ndị ahịa ọhụrụ ihe gbasara ọrịa mkpụrụ ndụ nke November 22, 2013, iji kwado US Food and Drug Administration. Otú ọ dị, n'ime afọ 2015, ụlọ ọrụ ahụ malitere inye ụfọdụ akụkụ ahụ ike nke nyocha mkpụrụ ndụ ha ọzọ, n'oge a na nkwado FDA.

Akwụkwọ Ọha

Gọọmentị na-edekọ ihe ndekọ zuru ezu banyere ihe ndị metụtara ahụ ike, dịka ọpụpụ, alụmdi na nwunye, ọmụmụ, na ọnwụ. Onu ogugu onu ogugu nke United States achoputala otutu ihe omuma n'afo iri abuo site na afo 1790. Onodu ogugu ndi mmadu no na akwukwo ndi mmadu nwere onodi ogugu abuo na iri abuo na ato n'afo 2013, ihe dika onu ogugu iri ato na abia kwa afo.

Nnyocha weebụ

Ozi ọchụchọ weebụ nke Google na ndị ọzọ na-achọ ntanetị weebụ nwere ike inye ihe omimi oge gbasara ọrịa ahụ. Otú ọ dị, uru nke nnukwu data site na nyocha ọchụchọ weebụ nwere ike ịme ka mma site na ijikọ ya na ọdịnala ọdịnala nke data ahụ ike.

Media Social

Facebook, Twitter na usoro ntanetị mgbasa ozi ndị ọzọ na-emepụta data dịgasị iche iche na elekere anya, na-eleba anya na ọnọdụ, àgwà ahụike, mmetụta, na mmekọrịta mmekọrịta nke ndị ọrụ. Ejiri aka nke mgbasa ozi ọha na eze nnukwu data maka ahụike ọha na eze dịka nchọpụta ọrịa ọrịa dijitalụ ma ọ bụ ọnụọgụ ọrịa dijitalụ. Dịka ọmụmaatụ, e jirila Twitter rụọ ọrụ iji nyochaa ọrịa ntiwapụ n'etiti ndị mmadụ.

Ihe omuma nke uwa nke malitere na University of Pennsylvania bu ihe omuma atu nke imuta usoro mgbasa ozi iji gh ota ihe ndi mmadu nwere na ahuike. Ọrụ ahụ na-eme ka ndị ọkà n'akparamàgwà mmadụ, ndị nchịkọta akụkọ na ndị ọkà mmụta sayensị na-enyocha asụsụ ndị e ji mee ihe mgbe ha na-emekọrịta ihe n'ịntanetị, dịka ọmụmaatụ, mgbe ịdere mmelite ọnọdụ na Facebook na Twitter. Ndị ọkà mmụta sayensị na-ahụ otú asụsụ ndị ọrụ si akọ na ahụ ike na obi ụtọ ha. Ọganihu na nhazi asụsụ na asụsụ igwe na-enyere ha aka. Otu akwụkwọ na-adịbeghị anya site na Mahadum Pennsylvania gosiri ụzọ nke ịkọwa ọrịa uche site na nyochaa mgbasa ozi ọha na eze. O yiri ka a ga-ahụ ihe mgbaàmà nke ịda mbà n'obi na ọnọdụ ahụike uche ọzọ site n'ịmụ akwụkwọ anyị n'iji Intanet. Ndị ọkà mmụta sayensị na-atụ anya n'ọdịnihu ụzọ ndị a ga-enwe ike ịmatakwu ma nyere ndị mmadụ aka.

Intanet nke Ihe (IoT)

A na-achịkọtakwa ọtụtụ nsogbu ndị metụtara ahụike na echekwa na ngwaọrụ mkpanaka na ụlọ .

Smartphones : Ọtụtụ puku ngwongwo ndị ọzọ na-enweta ihe ọmụma banyere arụ ọrụ anụ ahụ nke onye ọrụ ahụ, ihe oriri na-edozi ahụ, ihe ndị na-ehi ụra, mmetụta, na akụkụ ndị ọzọ. Ngwa ntanetị ekwentị (eg GPS, email, texting) nwekwara ike inye nkọwa maka ọnọdụ ahụ ike onye.
Ndị na-ahụ maka ngwa ngwa na ngwaọrụ: Pedometers, accelerometers, glasses, watches, and chips embedded under skin also gather information related to health and can also send them into the cloud.
Ngwa Telemedicine na-enye ndị na-elekọta ahụike ahụ nyochaa ọnyá ndị ọrịa dị ka ọbara mgbali, ụda obi, iku ume iku ume, ikuku oxygenation, okpomọkụ, mgbatị ECG, na ibu.

Mmekọrịta ego

Ihe gbasara azụmahịa kaadị ndị ọrịa na-esonye na ụdị ejiji nke Carolinas HealthCare System na-eme iji chọpụta ndị ọrịa nwere nnukwu ihe ize ndụ maka ịbụ ndị a gụpụtara n'ụlọ ọgwụ. Onye nlekọta ahụike nke Charlotte na-eji data buru ibu kee ndị ọrịa gaa n'ụdị dị iche iche, dịka ọmụmaatụ, dabere na ọrịa na ọnọdụ ebe.

Ebumnuche gbasara ọdịdị na nzuzo

Okwesiri ighota na, na mgbe ufodu, enwere ike iburu ihe omuma na ihe ndi ozo di mkpa mgbe ichikota na inweta data na nlekọta ahuike. Ihe omuma ohuru nke nnukwu data nwere ike ime kawanye nghọta anyi banyere ihe na-emetụta ndi mmadu na ndi mmadu nwere ike, ma, o di mkpa iji nlezianya lebara anya ma lelee ihe di iche iche. Ugbu a, a chọpụtala na data e weere na-amaghị aha, nwere ike ịchọtaghachi ya. Dịka ọmụmaatụ, Prọfesọ Latanya Sweeney nke Ụlọ Ọrụ Nzuzo Data Harvard na-enyocha ndị ọrụ afọ ofufo 1,130 gụnyere Personal Project Genome Project. Ya na ndị otu ya nwere ike ịkọ aha pasent 42 nke ndị sonyere na-adabere na ozi ha kesara (koodu ZIP, ụbọchị ọmụmụ, okike). Ihe omuma a nwere ike ime ka anyi mara na anyi nwere ike inweta ihe ize ndụ ma nyere anyi aka ime mkpebi ndi ozo karia.

> Isi mmalite:

> Conway M, O'Connor D. Mgbasa ozi ọha na eze, data buru ibu, na ahụike uche: ọganihu ugbu a na omume ọma. Nyocha a na-eme ugbu a na Psychology 2016; 9: 77-82.

> Fernandes L, O'Connor M, Weaver V. Nnukwu data, nnukwu ibu. Akwụkwọ akụkọ nke American Health Information Management 2012; 83 (10): 38-43

> Guntuku S, Yaden D, Kern M, Ungar L, Eichstaedt Ịchọpụta ịda mbà n'obi na ọrịa uche na mgbasa ozi mgbasa ozi: nyocha nyocha . Nyocha a na-ekwu na Behavioral Sciences 2017; 18: 43-49.

> Lazer D, Kennedy R, King G, Vespignani A. Ụgha nke Google Flu: ọnyà na nnukwu data analysis . Sayensị 2014; 343 (6176): 1203-1205.

> Raghupathi W, Raghupathi V. Nnukwu nchịkọta data na nlekọta ahụike: nkwa na potentiali al. Health Science Science na Systems 2014; 2: 3.

> Sweeney L, Abu A, Winn J. Na- akọwa Ndị Soro na Project Personal Genome site Aha . Mahadum Harvard. Ntọala Nzuzo Data. White Akwụkwọ 1021-1. April 24, 2013.