Mgbe irighiri akwara gị na-aga, ọ na-emetụta ahụ gị
Chee echiche banyere uru gị dị ka nkịta na eriri. Na puppet (ike gị) enweghị ike ịkwaga n'enweghị ụdọ (akwara gị) na-eduzi ya. Aka nke na-achịkwa bọtịnụ bụ usoro nchebe gị bụ isi (ụbụrụ gị na mkpịsị ụkwụ gị).
Na otutu sclerosis (MS), imebi ụdọ na-arụ ọrụ n'ime usoro nhụjupụta nke etiti na-egbochi ihe mgbaàmà nke na-eme n'etiti akwara na akwara.
N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, ụdọ nke puppet anaghị arụ ọrụ nke ọma iji mee ka ọkpụkpụ ahụ dị mma. N'ihi ya, adịghị ike muscle, spasticity, na nkwụsị nke nchịkọta nwere ike ime.
Ka anyị nyochaa mgbaàmà mgbaàmà ndị a n'ụzọ dị mfe karị, gụnyere otu ị ga - esi merie ha (ma ọ bụ onye ị hụrụ n'anya).
Ịdị njọ na MS
Ike adịghị ike na MS bụ ihe karịrị ike enweghị ume ma ọ bụ enweghị ike iji bulie ụda olu; kama nke ahụ, ọ bụ ihe siri ike ịkwanye ahụ ike gị, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na ha dara oke ma ọ bụ ike gwụrụ ịrụ ọrụ.
Ọ bụ ezie na adịghị ike nkwarụ nwere ike ime n'ebe ọ bụla n'ime ahụ, ọ kachasị aka na ụkwụ. Ike na ogwe aka na ụkwụ nwere ike ịda mbà, n'ihi na ọ nwere ike iduga nsogbu na-eje ije, showering, mgbakwasa, na imecha ihe ndị ọzọ dị mkpa nke ndụ kwa ụbọchị.
Otu ihe atụ nkịtị nke mgbagha ahụ ike na MS bụ nkwụ ụkwụ , nke pụtara na ị gaghị ebuli akụkụ ihu ụkwụ gị.
Nkwụsị ụkwụ na-apụta n'ihi nhụjuanya na-adịghị mma nke na-egosi na akwara ndị ejiji ụkwụ gị. Iji chefuo ihe mgbaàmà a, mmadụ nwere ike ịdọrọ mkpịsị ụkwụ ya ma ọ bụ mee ihe ụfọdụ na-aga ije, dị ka ịmịpụ ụkwụ ha.
Ịnagide
Imeri ike ọgwụgwụ nke anụ ahụ na-agụnye ịmepụta isi iyi-ma ọ na-abịa site na ọrịa n'onwe ya (site na nchịkọta nke irighiri akwara na ụbụrụ na / ma ọ bụ ụbụrụ) ma ọ bụ site n'iji ya eme ihe.
Ọ bụrụ na nkwarụ ahụ gị na-esite na MS, mgbe ahụ ịme ihe ike dị arọ (nke a na-akpọ ọzụzụ nchigide) agaghị enyere gị aka; n'eziokwu, ha nwere ike ime ka adịghị ike gị.
Ihe kachasị mma i nwere ike ime bụ ịchọta ọgwụgwọ anụ ahụ nke nwere ahụmahụ na-arụ ọrụ na ndị ọrịa na MS. Onye na-agwọ ọrịa nke anụ ahụ nwere ike inyere gị aka ịchọpụta ihe akwara nwere ike ime ka ihe mgbaàmà ghara ịgwọ ọrịa nakwa nke ndị ahụ nwere akara ahụike. N'ụzọ dị otú a, ị nwere ike ịmụta imesi ike ma jide ụbụrụ nke na-enweta nrịbama nhụzi kwesịrị ekwesị.
Onye na-agwọ ọrịa nke anụ ahụ nwekwara ike ịkwado ngwaọrụ ngwaọrụ. Dịka ọmụmaatụ, a na - ejikarị nkwonkwo ụkwụ ụkwụ na-eme ihe iji na-edozi ọdịda MS. Ọ dịkwa mma ịchọta onye nyocha gị site na dọkịta gị maka onye na-agwọ ọrịa-onye nwere ike inyere gị aka ịmepụta ebe obibi na / ma ọ bụ ebe ọrụ na-adịghị ize ndụ ma na-eme ka ikike nchekwa ahụ ike.
N'ikpeazụ, ọ bụrụ na adịghị ike nkwarụ gị na-esite na ịwepụ (ikekwe ị nwere ike ịda mbà ma ọ bụ nọ n'oche nkwagharị), mgbe ahụ ị na-ewusi ike gị site na usoro ọzụzụ na mmega ahụ pụrụ inye aka.
N'otu aka ahụ, ọ dị mkpa ka ị na-emeso ihe kpatara akwara ahụ gị, ma ọ bụrụ na o kwere omume. Dị ka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na onye ahụ na-eme ihe ike dị ike karia ị nwere ike ịchọta àgwà ọma ụra, usoro nchebe ume, ma ọ bụ ọbụna na-ewere ọgwụ ọgwụ dị ka Provigil (modafinil) ma ọ bụ Ritalon (methylphenidate).
Omume nwere ike inyere aka ike, kwa-ego abụọ (ị ga-eme ka ike gị sie ike ma nwee obi ụtọ n'otu oge ahụ).
Spasticity na MS
Na MS, ụda ụzụ ma ọ bụ nkwonkwo ahụ ike (nke a na-akpọ spasticity ) na-apụta n'ihi mmịlị (ụfụ ọkpụkpụ myelin) na ụzọ nke na-ebu moto (ije) na-egosi site na ụbụrụ. N'ihi ụzọ ndị a mebiri emebi, akwara na-egosi na akwara na-eme ngwa ngwa, nke nwere ike ime ka ahụ mmadụ nwee ike ịgbasie ike ma mee onwe ya.
N'ihi spasticity, akwara nwere ike ịgbasa na / ma ọ bụ bụrụ onye siri ike na nke siri ike - nke a pụkwara ịbụ ihe na-egbu mgbu. Ka oge na-aga, mmadụ nwere ike ịkwụsị iji ụfọdụ muscle n'ihi spasticity, nke a pụkwara iduga na muscle atrophy (mgbe anụ ahụ na-apụ n'anya, na-apụta obere).
N'otu aka ahụ, site na nkatọ siri ike, mmadụ nwere ike ịzụlite nkwekọrịta-mgbe nkwonkwo na-aghọ nke oyi na-egbu ebe, n'ihi ntakịrị nke ahụ ike.
Nkwekọrịta nwere ike iduga nsị nrụgide, nke a na-akpọkwa akwa ụra, site na ịnọ na ọdụ ma ọ bụ na-agha ụgha. Ọrịa nrụgide dị oke njọ ma nwee ike ịghọ egwu egwu ma ọ bụrụ na ha ebute oria.
Ịnagide
N'adịghị ka adịghị ike nkwarụ, e nwere ọgwụ ndị nwere ike ime ka ahụ nhịahụ na nkwusi ike, ma ha na-arụ ọrụ site na ịkwa ahụ ike. Ụfọdụ n'ime ọgwụ ndị a gụnyere:
- Mkpụrụ ahụ dị ka baclofen na Zanaflex (tizanidine)
- Benzodiazepines dị ka Valium (diazepam)
Ọnụ ala nke ọgwụ ndị a bụ na ha nwere ike ime ka ike gwụrụ ma ọ bụ adịghị ike ahụ.
Usoro ọgwụgwọ ndị ọzọ gụnyere Neurontin anticonvulsant (gabapentin), Botox injections (nke na-abanye n'ime ahụ ike), ma ọ bụ mgbapụta baclofen (nke dị n'ime afọ mmadụ).
N'ijikọta ya na, ma ọ bụ n'ọnọdụ nke ịṅụ ọgwụ, imezi ya na onye na-agwọ ọrịa anụ ahụ ma na-arụ ọrụ bụ ihe dị mkpa maka ijikwa spasticity na MS. Onye na-agwọ ọrịa na-agwọ ọrịa nwere ike ịkụziri gị (ma ọ bụ onye ị hụrụ n'anya) kpọmkwem mmega ahụ, nakwa otu esi egbochi nrụrụ ọrụ.
Na mgbakwunye na ọgwụgwọ ọrịa, usoro ọgwụgwọ ndị ọzọ na-ejikarị eme ihe iji nagide spasticity. Ụfọdụ n'ime usoro ọgwụgwọ ndị a gụnyere wii wii, yoga, ịhịa aka n'ahụ, na biofeedback.
N'ikpeazụ, izere (ma ọ bụ ibelata) ihe na-akpata spasticity dị mkpa-ndị nkịtị na-abụ oké okpomọkụ, ịrị elu nke ahụ gị (dịka ọmụmaatụ, ahụ ọkụ), eriri afọ, na mgbakasị ma ọ bụ akwa akwa. Na-agwọ ọrịa ngwa ngwa (dịka urinary tract ọrịa) na mgbu nwere ike inye aka igbochi nsị na nkwonkwo.
Nkwụsị nke Njikọ na MS
Mbelata nke nhazi, ma ọ bụ nhazi, na MS na-abanye n'ụzọ dị ukwuu site na nsogbu ahụ ike, karịsịa adịghị ike nkwarụ na spasticity. Ihe ndị ọzọ MS metụtara nke na-eme ka a ghara ịkekọ ọnụ bụ ọhụụ, nsogbu, na nsogbu sensory, dịka ọnyá na ụkwụ.
Otu n'ime nchegbu kasịnụ na enweghị mgbakọ na-ada ada. Nke a bụ n'ihi na enwere nsogbu nsogbu, mmadụ nwere ike ịnwe ụdị ụkwụ na-adịghị mma, nke a na-akpọ ataxia .
Dị ka otu nyocha dị ukwuu, na Multiple Sclerosis , nke ndị nwere MS (n'ofe ogologo oge na ọrịa siri ike), nkezi ọnụ ọgụgụ nke ịda ada bụ ihe dịka otu ọdịda kwa ọnwa, nke yiri ka ọ dị elu ma dị egwu.
Nchọpụta ndị ọzọ egosila na ihe dị ka pasent 50 n'ime ndị okenye na ndị okenye na MS nwere ọ dịkarịa ala otu na-adaba na ọnwa isii.
Ịnagide
Ịgwọ nsogbu nsogbu na MS gụnyere nyocha dọkịta gị nyochaa nke ọma iji kọwaa isi ihe kpatara ya. Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na adịghị ike nkwarụ nwere ike ịda mbà na njedebe gị, mgbe ahụ, ihe na-enye aka dị ka ọkpụkpụ ma ọ bụ onye na-eje ije nwere ike ịba uru, yana ịme ihe ndị na-eme ka ahụ ike na ụkwụ gị.
Ọbụna nke ọzọ, usoro mmega ahụ ga - eme ka ike ịkpụ ike gị dị ike, mana nchọpụta na-egosi na ọ pụkwara imezi mgbaàmà ndị ọzọ nke MS dị ka ike ọgwụgwụ, ịda mbà n'obi, na nsogbu nsogbu.
Onye na-agwọ ọrịa na-arụ ọrụ nwere ike soro gị rụọ ọrụ iji jide n'aka na ụlọ gị dị nchebe ma daa enyi, n'ihi nsogbu gị. Ebumnuche nwere ike ịgụnye ikpochapu akwa akpa, hụ na ọkụ dị mma, na ịwụnye aka.
Okwu Site
Ọ bụ ezie na ọtụtụ sclerosis bụ nsogbu usoro nsogbu ụjọ na-atụ, enwere mmetụta dị ala n'ahụ ahụ gị, nke nwere ike iduga ná nsogbu, ọbụna mgbaàmà na-egbu mgbu. Ma ozi ọma ahụ bụ na site n'ịgwọ ọrịa (na mgbe ụfọdụ ọgwụ), ị nwere ike inweta ahụ efe.
Na njedebe, ọ bụrụgodị na ị na-ahụ nanị mgbaàmà ahụ ike dị nro, ọ bụ ihe ezi uche dị na ya na dọkịta gị na-ekwurịta banyere ịhụ onye na-agwọ ọrịa. O nwere ike iju gị anya na ị ga-enwe ike ịmalite ma ọ bụ dị irè naanị usoro ole na ole na omume ndị ị ga-ahụ maka mgbaàmà pụrụ iche.
> Isi mmalite:
> Birnbaum, MD George. 2013. Otutu Sclerosis: Nlekọta onye Nlekọta Nyocha na Ngwọta, mbipụta 2. New York, New York. Oxford University Press.
> Correia de Sa J et al. Ngwọrọgwu na-emetụta ọrịa na ọtụtụ sclerosis: a nyochaa maka ụzọ dị iche iche na usoro nlekọta ahụike. Ahụhụ Neurol Na-adị Ahụhụ . 2011 May; 4 (3): 139-68.
> Moradi M et al. Mmetụta nke ọzụzụ ọzụzụ ọzụzụ izu asatọ na ndị ikom nwere ọtụtụ sclerosis. Asia J Sports Med . 2015 Jun; 6 (2): e22838.
> Society MS National. Ike. Spasticity na MS: Management Strategies.
> Nilsagard Y et al. Nabata ndi mmadu nwere MS-data meta-analysis site na omumu nke si Australia, Sweden, United Kingdom na United States. Onye na-ahụ maka igwe . 2015 Jan, 21 (1): 92-100.