Nsogbu Dị Nso na Ngwọta Dị Nso
A na-aghọtahiekarị nsogbu ndị na-adịghị mma. A na-eji okwu ahụ mee ihe mgbe nsogbu ahụike psychiatric, dịka ịda mbà n'obi, nchekasị ma ọ bụ nsogbu ọzọ, na-egosipụta onwe ya dị ka ihe mgbaàmà ahụ dịka ihe na-enweghị njikọ.
Iji mee nchoputa nke nsogbu uche, ọ ghaghi inwe nkowa ozo maka mgbaàmà. Nke a abụghị ihe ọhụrụ. N'ezie, nnyocha e mere na-atụ aro na ihe dịka pasent 5 nke mkpesa na nlekọta nlekọta bụ isi bụ ndị na-enweghị ike ịkọwa ya site n'ọnọdụ ahụike, ọgwụgwọ, ma ọ bụ ọgwụ.
Ọ bụ ezie na ihe ndị a niile anaghị emetụta ya, ọ bụ ihe doro anya maka nsogbu na nrụgide, ọnọdụ, ma ọ bụ ihe mgbaru ọsọ uche ndị ọzọ na-apụta n'ụzọ dị iche iche.
Ọ bụ ezie na mkpesa dị iche iche nke mkparịta ụka na-emetụta n'ụzọ sara mbara, ụfọdụ n'ime nsogbu ndị a kọwapụtara dị mma gụnyere:
Nsogbu Somatization
Iji mee nchọpụta nyocha nke nsogbu somati, mmadụ chọrọ ihe mgbaàmà anọ, ihe mgbaàmà abụọ (dịka afọ ọsịsa ma ọ bụ afọ ntachi), otu nsogbu mmekọahụ, na otu nsogbu nhụjuanya. Mkpesa ndị a nwere ike bụrụ ihe dị egwu, ma ha pụkwara ịbịa. Ihe mgbaàmà ndị a na-ejikarị aka na mgbaàmà nke nchegbu ma ọ bụ nsogbu ọnọdụ uche. Ọzọkwa, dịka ndị ọrịa nwere nsogbu ndị a na-agakarị ọtụtụ ndị dọkịta na-agbalị ịchọta nchoputa nke ọzọ karịa nsogbu nke somati, ha nwekwara ike ịnata mmetụta dị iche iche nke ọtụtụ ọgwụ dị iche iche.
Ọ bụrụ na ihe mgbaàmà kachasị emetụtaghị ọnọdụ ahụike ọhụụ ma ọ bụ mmetụta dị mma nke ihe ụfọdụ, maọbụ ọ bụrụ na mkpesa anụ ahụ na ụda nkwụsị dị ukwuu karịa ihe a na-atụ anya ya na nyocha ahụ, akụkọ ihe mere eme na ọmụmụ ụlọ, onye ọrịa ahụ ezute ọtụtụ njirisi maka nchọpụta nke nsogbu somatization.
Ihe ọzọ DSM-IV fọdụrụnụ bụ na a ghaghi 'ịmepụta ma ọ bụ na-emepụta ihe mgbaàmà.' Nke a dị mkpa iburu n'uche - site na ịchọta nchoputa nke nsogbu somati, onye dibịa kwesiri ikwere na onye ahu adighi eme ihe mgbaàmà n'uzo obula.
Nsogbu mgbanwe
A naghị ejikwa atụmatụ emepụta ma ọ bụ simulated nsogbu ngbanwe.
Ọzọ, mgbaàmà ahụ agaghị adabara na nyocha ọ bụla ọzọ a maara. N'aka mgbagwoju anya, ihe mgbaàmà ahụ na-adọrọ mmasị banyere ọnọdụ na-adịghị mma. Dịka ọmụmaatụ, ihe mgbaàmà nke nsogbu mgbagwoju anya na-emetụtakarị mkpụrụ obi afọ ofufo ma ọ bụ ọrụ sensory. Ihe ndị a nwere ike ịbụ naanị ihe ọ bụla na-adịghị ahụ anya. A na-akọwacharịrị ọhụụ na-adịghị mma, ngbanwe ọhụụ, mgbanwe ntụgharị uche, mgbu, na ịdọ aka. Ụfọdụ nrụgide na-akpali akpali na-ebute ụzọ mgbaàmà ahụ; Otú ọ dị, nrụgide a nwere ike ime ọtụtụ afọ tupu nrịbama amalite.
Hypochondriasis
Ọ bụ ezie na a na-ekewa hypochondria n'etiti ọrịa ndị na-arịa ọrịa uche, ọ ga-abụrịrị ka a tụlere ya dị ka ụda. Hypochondriasis gụnyere mmadụ ikwere na ha na-arịa ọrịa siri ike, n'agbanyeghị na e nyochachara ya nke ọma na ihe niile ahụike na-egosi na ọ dị iche. Dịka nsogbu ndị nwere uche na-atụle n'elu, ndị nwere hypochondria na-enwekarị akụkọ banyere ịgakwuru ọtụtụ ndị dọkịta, ọ pụkwara ịbụ na enweghi obi ike n'agbanyeghị ọtụtụ ndị dọkịta na-agwa ha na ọ dịghị ihe ọ bụla na-ezighị ezi na ha.
Gịnị Ka Ọrịa A Na-egosi?
Okwu ochie "ọ bụ ihe niile dị n'isi gị" encapsulates ọtụtụ ihe na-eme ka a nchoputa nke a psychosomatic nsogbu dị nsogbu.
N'ikwu eziokwu, ọtụtụ mkpesa na-enweghị nhụjuanya "dị n'isi gị." Ọrịa Alzheimer, ọrịa ọrịa Parkinson , epilepsy na ọtụtụ nsogbu ndị ọzọ na-adịghị na ya bụ nsogbu na ụzọ ụbụrụ nke ụbụrụ na-akparịta ụka. Otú ahụ ka ọ dịkwa banyere ịda mbà n'obi, nsogbu ọnọdụ uche, nchegbu na ihe ndị ọzọ. Dị ka ihe dị mkpa, nsogbu ndị a nile yiri nke ahụ na ha kpatara ụbụrụ ụbụrụ. Eziokwu ahụ bụ na ndị na-agwọ ọrịa uche na-achịkwa otu ụdị ọrịa na ndị na-agwọ ọrịa na-achịkwa nke ọzọ bụ ihe ka ukwuu n'ihi ihe mere eme, ọ bụghị n'ihi na ọrịa ndị ahụ dị iche.
Ma okwu ahụ bụ "ihe niile dị n'isi gị" abụghị naanị ihe na-edoghị anya dị ka ihe na-abaghị uru, ọ bụkwa ihe egwu.
Dika omenala anyi si eme, ihe ndi ozo nke na eme ka obi daa mbà na nchegbu anagh anabata ya karia ihe ndi ozo nke na eme ka oria Parkinson. E nweghịkwa onye na-achịkwa ya. Ịnakwere nke ọzọ karịa nke ọzọ abụghị naanị na-ezighị ezi kama ọ na-eme ka ndị mmadụ kwenye na a chọpụtara na ha nwere ahụike psychiatric, ọ bụrụgodị na nchọpụta ahụ nwere ike inyere ha aka inweta ọgwụgwọ ha chọrọ.
Ọtụtụ ndị na-eguzogide o kwere omume na mgbaàmà ha bụ nrịanrịa psychiatric n'ihi na "ha chere na ọ dị adị." Ikekwe ihe ha na-ekwu bụ na ihe mgbaàmà ahụ anaghị achịkwa ha. Nke a bụ eziokwu. Ọ dị oké mkpa iji chọpụta na mgbaàmà nke ọrịa ahụ na-akpata ọrịa adịghị echepụta. A naghị egbochi mgbaàmà ahụ.
Ọ dịkwa oke nkpa ịmara na inwe nsogbu nke uche na-adịghị eme ka mmadụ bụrụ "onye nzuzu." Ọ bụ ezie na ụfọdụ ndị na-arịa ọrịa uche na-enwekwa ọnọdụ ọgwụgwọ ndị ọzọ, ọtụtụ anaghị eme ya. Ihe mgbaàmà ndị a bụ nsogbu nsogbu uche uche nke nwere ike ịdị ka nnukwu nsogbu ma ọ bụ nchegbu. Ọzọkwa, ọtụtụ ndị dọkịta kwenyere na esemokwu psychosomatic na-esi ná mmetụta ndị a na-apụghị igosipụta site n'ụzọ ndị ọzọ. N'okwu Freudian, mmetụta ndị a nwere ike ghara ịma, nke mere na ị maghị ha.
Mgbe ụfọdụ, m na-achọta na ọ na-enye aka iji tụnyere ọdịiche nke mgbaàmà uche na-eme ka ọ dịkwuo ọganihu. Ọ dịghị onye na-eche ugboro abụọ ma ọ bụrụ na mmadụ na-eme mkpatụ mgbe ihere na-eme ha. Nke a bụ ihe atụ zuru oke nke mmetụta nke na-eme ka ihe mgbaàmà nke sitere n'aka onye ahụ. Ọrịa ahụ na-emetụta ụbụrụ yiri nke ahụ, ma kama ijigbu n'ihi ihere ma ọ bụ ịma jijiji n'ihi nchekasị, ụbụrụ nwere ike igosipụta obi erughị ala site na ime ka ahụ na-eme ihe na-adịghị adị. Dịka ọ ga-abụ ihe na-ekwesịghị ekwesị iji na-eme ka ịṅụ ọgwụ ọjọọ na-emekarị ka ọ bụrụ ọgwụ ọjọọ, dị ka ọrịa carcinoid , ọ ga-abụ ihe ekwesịghị ekwesị iji mesoo tremor n'ihi ọrịa psychiatric dịka nchekasị na ọgwụ na-akpata ọrịa Parkinson.
Azụmahịa Silver
Ọ bụ ezie na ọ nwere ike ọ gaghị adị ya n'oge ahụ, n'ọtụtụ ụzọ, ịbụ onye a chọpụtara na ọ bụ ọrịa uche bụ akụkọ ọma. Ndị dọkịta na-enye nchoputa a ga-achịrị ọrịa ndị ka njọ, ndị na-egbu ndụ nke nwere ike ịkpata mgbaàmà gị. Nchoputa nke oria ojoo nwere ike igbochi gi ka edeputara otutu ogwu na nkpurughi aka iji gwoo oria gi, wee chebe gi site na nsogbu di iche iche. Ọzọkwa, ọtụtụ ndị ọrịa na-arịa ọrịa uche na-achọpụta ihe mgbaàmà ha ka mma mgbe enwere nsogbu ahụ.
Dika m metụrụ aka, a na-amata nsogbu niile nke uche dị ka ndị na-achọpụta nhụpụ, nke pụtara na ọ dị mkpa ịrụ ọrụ siri ike-maka ọrịa ndị ka njọ tupu a chọpụta ya. Ọ dị mkpa na ndị dọkịta na-anọgide na-enwe uche banyere ndị ọrịa na-achọpụta ọrịa na-akpaghasị uche ka ha wee ghara ileghara ọrịa siri ike anya. Ọ dịkwa mkpa na ndị ọrịa na-anọgide na-eche banyere nyocha nke nrịanrịa na-ahụ maka ọrịa ka ha wee nweta enyemaka ha chọrọ ma ọ bụrụ na nyocha a ziri ezi. Ọ bụ ezi echiche ịnweta echiche nke abụọ na ọbụna nke atọ, mana otu ga-akpachara anya banyere ule na ọgwụgwọ na-adịghị mkpa ma ọ bụ ọgwụgwọ. Inweta echiche site n'aka onye ọkachamara ma ọ bụ onye ọkà n'akparamàgwà mmadụ nwere ike inyere aka ịza ajụjụ ndị ọzọ. Ọ bụrụ na ọ nweghị ihe ọ bụla ọzọ, ọtụtụ ndị nwere mgbaàmà na-emetụta ọrịa na-emenye ụjọ na-enwe nchekasị mmetụta, n'ihi ya, ọkachamara ahụike uche nwere ike inye aka.
Isi mmalite:
Braunwald E, Fauci ES, et al. Ụkpụrụ Harrison nke Ọgwụ Mgbochi. 16th ed. 2005.
Òtù Na-ahụ Maka Ọrịa Ụmụaka Amerịka. "Usoro nyocha na ntule nke Mkpụrụ uche uche, 4th ed., Edegharị ederede" 2000 Washington, DC: Onye edemede.