Maka ebumnuche nke ọtụtụ akwụkwọ nyocha, ịkọbanye nwa na-akọwa dị ka enweghị ike ịtụrụ nwa ruo otu afọ (ọnwa 12) mgbe ọ na-enwe mmekorita oge ọ bụla. Maka ụmụ nwanyị na-egosi na ime ime adịghị eme nakwa maka ndị nwoke na onye ha na ha na-alụ adịghị enweta afọ ime mgbe ha na-agbalị otu afọ.
IBD na Mbelata nke ọmụmụ
N'ikpeazụ, ọrịa nke bowel (inflammatory bowel disease) (IBD) na-adịghị edozi.
Ụfọdụ nnyocha egosiwo na ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị nwere IBD anaghị enwe ọnụ ọgụgụ ọmụmụ dị iche na ndị na-enweghị IBD. Nnyocha ndị ọzọ egosiwo na ndị nwere IBD nwere ike inwe ntakịrị mbelata ọmụmụ, nke a nwekwara ike bụrụ ikpe maka ndị nwere ọrịa Crohn.
Otu akụkụ nke IBD bụ nke a na-eche na ọ bụ na etiti nke Mbelata na ọmụmụ abụghị n'ezie nsogbu anụ ahụ kama ọ bụ site na mkpebi onwe onye ịghara ịmị ụmụ. Ndị na-enwe IBD na-enwekarị nchegbu na a ga-enye ụmụntakịrị ọrịa ahụ, nke nwere ike ime ka ha họrọ ịghara inwe ụmụ ma ọlị.
Otú ọ dị, e nwere ọtụtụ akụkụ ahụ nke IBD nke nwere ike imetụta ọmụmụ, gụnyere ọgwụ ụfọdụ, ịwa ahụ, nri na-edozi ahụ, nsogbu uche, yana ahụike zuru ezu. Isiokwu a ga-ekpuchi otu ihe ndị ahụ nwere ike isi metụta ụmụ nwoke. Ndị ikom (na ndị inyom) na IBD nwere nchegbu maka ọmụmụ ha ma ọ bụ n'ọdịnihu ga-ajụ onye na-ahụ maka ụbụrụ ha maka onye na-enye aka na ọkachamara ọmụmụ ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa.
Otú IBD si emetụta ọmụmụ nwoke
Nnyocha banyere otú IBD si emetụta ụmụ nwoke na-enweghi ọmụmụ na omimi; enweghi otutu nyocha iji bia, nke mere ka o sie ike ichota otua otutu umu mmadu nwere IBD. Otú ọ dị, e nwere ọnọdụ ole na ole ebe a maara na ọmụmụ ụmụ nwoke na IBD nwere ike emetụta.
Ọrịa ọrịa. Dị ka a na-atụ anya ya, ọrụ ọrịa nwere mmetụta na ikike mmadụ nwere ịzụ nwa. Ndị ikom nọ n'ọnọdụ dị elu na nnukwu ọnụọgụ abụọ nke IBD nwere ọnụ ọgụgụ dị elu nke nrụrụ erectile , n'ihi ya, ịnweta nkwụsị elu n'okpuru ịchịkwa ga-adị mkpa tupu ịmalite ezinụlọ.
Ọgwụ. A naghị egosi ọtụtụ ọgwụ eji eme ihe na IBD na-emetụta ọmụmụ n'ụzọ dị oke mkpa na ụmụ nwoke, yana otu ihe. Azulfidine (sulfasalazine) , nke a na-eji agwọ ọrịa ọnyá, nwere ike imetụta ọmụmụ nwoke. A na-eji usoro sulfa nke ọgwụ a eme ihe na-adịru nwa oge ruo ihe ruru pasent 60 nke ndị ikom na-ewere ya. Ihe dị ka ọnwa abụọ mgbe ịkwụsị Azulfidine, ọmụmụ na-alaghachi n'ihe ọ bụ tupu a malite ọgwụ ahụ.
Ịwa ahụ. Usoro a na - eme iji mee ihe banyere IBD nwere ike imetụta ịzụ ụmụ nwoke, ọ bụ ezie na ịwa ahụ anaghị agụnye akụkụ anụ ahụ nwoke. Ụdị ịwa ahụ nke yiri ka ọ ga-enwe ike ịmepụta nsogbu na ọmụmụ bụ ndị na-agụnye ihe ndị dị n'akụkụ ikpere. Nke a na-agụnye proctocolectomy na akpa ụlọ-anal anastomosis (IPAA) , nke a na-akpọkarị ịwa ahụ j-azụ na ịwa ahụ na-arụ ọrụ na ịwa ahụ.
Otu obere nnyocha gosiri na mmadụ abụọ na-arịa ọrịa dị na 18 nwere nsogbu na ejaculation mgbe ịwachara IPAA. Mgbe ndị dọkịta na-awa ahụ na ndị ọkachamara ahụike ndị ọzọ bụ ndị ọkachamara na IBD na-enyocha ịwa ahụ ma rụchaa ọtụtụ nhụjuanya nke ụdị a, ha nwere ike ibute nsogbu ahụ.
Ọ bụ ihe na - adịghị ahụkebe, mana infertility nwere ike ime mgbe ụdị usoro ahụ nke IBD dị. Ihe dị mkpa icheta banyere nke a bụ na e nwere ọgwụgwọ dị irè maka ndị ikom nwere mmụba nke ọmụmụ. Otu ọgwụgwọ ọgwụgwọ, karịsịa, egosipụtawo inyere aka n'ihe ruru pasent 79 nke ikpe.
N'ihi nke a, Otú ọ dị, ọ bụrụ na ị chọrọ ịchọta ezinụlọ, ị ga-enyocha ịba ụba ego ma ọ bụrụ na ha ga-amalite ịwa ahụ maka IBD ha nwere ike imetụta ọmụmụ ha.
Ọrịa IBD na Mmetụta Ha
Ngwọta ndị na-agwọ ọrịa IBD pụrụ inwe mmetụta na ikike ịmụ nwa. N'ọnọdụ ụfọdụ, ọ ga-aka mma ka ịgbanwee ọgwụ ma ọ bụ iji kwụsị ọgwụ tupu ịmalite ezinụlọ. Nke a ga-adị iche maka onye ọrịa ọ bụla na ezinụlọ ha, n'ihi ya, ọ dị mkpa ịkọwa ọgwụ ndị na-eri IBD na onye gastroenterologist tupu ị kpebie ịmụ nwa.
6-MP. Nnyocha ole na ole na 6-mercaptopurine (6-MP) n'ime ụmụ nwoke ndị mụrụ ụmụ gosiri na enwere ike ibute nsogbu nke nsogbu ime ma ọ bụ nsogbu. Ihe omumu ndi ozo gosiri na enwegh nsogbu obula na ime ime ebe nna ha na-ewere 6 MP. N'ihi nke a, a na-atụ aro na ndị na-ahụ maka ahụike nwere mkparịta ụka na ndị ikom na-ewere 6-MP ndị chọrọ ịbụ nna na-ekwurịta ihe nwere ike ime ka ha nwee nsogbu mgbe ha na-azụ nwa.
Azulfidine. Enweela ma ọ dịkarịa ala otu nnyocha nke gosipụtara na enwere ike inwe ntakịrị ihe ize ndụ nke mmebi nwa na ụmụaka a mụrụ mgbe nna na-ewere Azulfidine. Ya mere, ọ nwere ike ịkwadoro ka ndị nwere IBD chọrọ ịmị nwa ka ha gaa ọgwụ ọzọ.
Methotrexate. Maka ndị inyom na-achọ ịtụrụ ime, a ghaghị ịkwụsị usoro ahụ (ọ bụ ọgwụ a na-achọ ime Nkwekịta X). Maka ndị mmadụ, a na-atụ aro ka a kwụsị usoro ahụ maka ọnwa 3 ma ọ bụ anọ tupu ịmalite ezinụlọ, dịka ọgwụ ahụ nwere ike ịnọ n'ime ahụ ruo ọnwa ole na ole.
Akụkụ ndị ọzọ nke IBD dị mma
Ọ bụghị naanị ọgwụ nwere ike inwe mmetụta na ọmụmụ na afọ ime, njedebe, ọnọdụ anaghị edozi ahụ, na kwa ụbọchị nke ibi ndụ na ọrịa na-adịghị ala ala na-ebutekwa nsogbu.
Ibi na ọrịa na-adịghị ala ala. Ọrịa na-adịghị ala ala siri ike ịnagide, IBD bụkwa otu nke na-emetụta ọtụtụ akụkụ nke ndụ ndị mmadụ. Inwe ọdịdị ahụ dị mma nwere ike ịbụ mgba maka ụfọdụ ndị nwere IBD. IBD nwere ike ịhapụ onye ọ na-enwe dị ka à ga-asị na ọ bụ ihe na-adịghị mma ma ọ bụ na-adịghị mma maka onye ọlụlụ. Nke a nwere ike inwe mmetụta nke ịkwaa iko nwoke na nwanyị, nke n'aka nke ya na-ebelata ohere nke ịtụrụ ime.
IBD na ịda mbà n'obi. Ihe ọzọ ị ga-atụle bụ njikọ dị n'etiti IBD na ịda mbà n'obi , nke na-emetụtakwa ọchịchọ mmadụ inwe mmekọahụ. Enwe mmekọrịta chiri anya nke ọma na inwe ụmụ siri ike mgbe ị na - eche nsogbu IBD na IBD metụtara. Ịgwa onye gastroenterologist banyere nsogbu ndị a nwere ike inyere aka, n'ihi na ha nwere ike ịbịakwute IBD. N'ọnọdụ ụfọdụ, ịnweta nduzi site na ọkachamara nlekọta ahụike uche nwere ike ịkwado. E nwere ọgwụgwọ ndị nwere ike inyere aka n'ịmalite ịmalite ibi ndụ na ọrịa na-adịghị ala ala, ọbụnakwa inwe onye na-ekwurịta banyere ya nwere ike inye aka.
Ọkụ ọkụ. Mmetụta ahụ na-eme nke ọma, nke bụ ihe na-eme na usoro nchịkwa ahụ n'oge IBD flare-elu, nwere ike imetụta ọtụtụ usoro ndị ọzọ. Mmetụ ahụ nwekwara mmetụta na-adịghị mma maka ọmụmụ, karịsịa mgbe a na-ewere mmịnye dị njọ. Nnyocha a egosila na ndị nwere IBD na ọnyá siri ike nwere ọnụ ọgụgụ dị elu nke adịghị arụ ọrụ nke erectile.
Nri. Enweghi otutu nyocha banyere uzo ogwugwu nwere ike imetu ndi mmadu nwere IBD bu ndi choro iburu umu. E nwere ụfọdụ ihe na-egosi na enweghị ike zinc nwere ike belata ọmụmụ, ọtụtụ ndị nwere ọrịa Crohn egosikwa na ha nwere ogo zinc. Nri dị mkpa maka onye ọ bụla nwere ike ịbụ nna ma nwee ike bụrụ ihe dị mkpa karịsịa nye ndị nwere ọrịa Crohn bụ ndị nwere mmịnye na obere eriri afọ nke na-egbochi mmeri vitamin dị mma.
Enweghị nwa. Ndị mmadụ na IBD mgbe ụfọdụ na-ekpebi na ha agaghị enwe ụmụ n'ihi nchegbu nke IBD nwere ike ịgafe. IBD nwere mkpụrụ ndụ ihe nketa, mana enyeghị ya na nne na nna nwere IBD ga-enwe nwatakịrị na-amalite IBD. Ihe ize ndụ nke ịgafe IBD na nwatakịrị dịgasị dabere na ọmụmụ ihe ahụ, mana e chere na ọ bụ n'etiti pasent 10 na pasent 20. A na-atụ aro na ndị mmadụ na IBD na ndị dọkịta na-ekwurịta banyere nchegbu ndị a n'ihi na ọ nwere ike ịbụ ihe na-emesighachi obi ike ịghọta oke ihe ize ndụ dị.
A Cheta Site
N'ọtụtụ ọnọdụ, inwe nchoputa nke IBD agaghị ebute nchoputa ọzọ nke amaghị nwa. Ma, e nwere ebe ndị nwere nchegbu maka ndị nwere IBD, karịsịa maka ndị nwere ụdị ụdị ịwa ahụ ma ọ bụ ndị nwere ọrịa nrịanrịa.
Dị ka ọtụtụ akụkụ nke IBD, ịmalite ịmịnye n'okpuru ịchịkwa ga-abụ ihe kachasị mkpa n'inye ohere kasị mma ịghọ nna. Na-ekwu banyere ịghọ nna na ọkachamara n'ọrịa na nso nso kama inye aka n'ọdịnihu. Ọ bụrụ na ọ dị mkpa, onye gastroenterologist nwere ike ime ka onye na-ekwu okwu gbasara ọkachamara ọmụmụ na-enyere aka chọpụta na ịgwọ nsogbu na ọmụmụ.
> Isi mmalite:
> Berndtsson I, Oresland T, Hultén L. "Mmekọahụ na ndị ọrịa na ulcerative colitis n'ihu na mgbe mweghachi proctocolectomy: a ga-achọ ịmụ ihe." Scand J Gastroenterol . 2004; 39: 374-379.
> El-Tawil AM. "Mbelata zinc na ndị nwere ọrịa Crohn nwere ike inye aka na ọrụ nkwụsị na-adịghị mma na nwoke na-amaghị nwoke." Andrologia . 2003 Mkpu; 35: 337-341.
> Tavernier N, Fumery M, Peyrin-Biroulet L, Colombel JF, Gower-Rousseau C. "Nyochaa usoro: usoro ọmụmụ na ọrịa ndị na-adịghị na-agwọ ọrịa." Aliment Pharmacol Ther. 2013; 38: 847-853.
> Timmer A, Bauer A, Dignass A, Rogler G. "Mmekọahụ na ndị mmadụ na-arịa ọrịa obi na-efe efe: nnyocha e mere na njikwa ejikọta." Clin Gastroenterol Hepatol . 2007 Jan; 5: 87-94.