Karịa naanị shingles
Varicella zoster virus (VZV) nwere ụzọ dịgasị iche iche nke esi eme ka nhụjuanya nke mmadụ. Ná mmalite, ọ na-eme ka anụ ọkụkọ. Na-emekarị, ọ bụ ezie na nje ahụ adịghị apụ apụ ma ọ bụrụ na ọkụ ọkụ ahụ anọgide. Kama nke ahụ, nje ahụ na-abanye na nzuzo, na-ezobe mkpụrụ ndụ nerve mgbagwoju anya dị nso n'akụkụ eriri afọ, na-echere ohere iji gosipụta ọdịdị ọzọ.
Shingles bụ otu n'ime ụzọ a kacha mara amara VZV ga-esi laghachi maka abụọ.
Ọrịa ahụ na-asọpụ na akpụkpọ anụ ahụ nke otu nhụụ ahụ na-ebute, nke na-eduga n'ọkụ ọkụ. Ọbụna mgbe ọkụ ọkụ na-apụ, ihe mgbu nwere ike ịnọgide na ihe a na-akpọ neuralgia postherpetic.
Shingles maara nke ọma ma VZV nwere ike ibute vasculitis, meningoencephalitis, myelopathy, necrosis azụ, vasculopathy, ma ọ bụ ọrịa Ramsay Hunt. Nsogbu ndị a nile nwere ike ime na-enweghị ọkụ ọkụ ma ọ bụ ọnwa mgbe ọkụ ọkụ. Nyocha dị na ụlọ nyochakarị dị ka ọnụnọ nke VZV DNA ma ọ bụ mkpụrụ ndụ na-adịghị mma n'ime mmiri ọgwụ (CSF) bara uru ma ọ bụrụ na ọ dị ugbu a, mana ọrịa nwere ike ime ọbụna ma ọ bụrụ na nchọpụta ndị a adịghị. Ọbụna ma ọ bụrụ na a na-enyo enyo, ịgwọ ọrịa ọrịa na-adịghị na-akpata site na VZV nwere ike ịbụ ihe ịma aka.
Herpes Zoster
Herpes zoster, nke a na-akpọ shingles, bụ otu n'ime ụdị ụdị VZV nke a maara nke ọma. Ebe ọ bụ na ọ na-eji ihe ọkụkụ mara mma, ụfọdụ ndị anaghị eche na ya dịka nsogbu ahụ.
Otú ọ dị, ọkụ ọkụ na-agbasa n'elu ihe a na-akpọ distribution dermatomal , nke pụtara mpaghara anụ ahụ nke otu mgbọrọgwụ akwara na-arụ. Nke a bụ n'ihi na mgbọrọgwụ akwara ahụ, ma ọ bụ ụbụrụ, bụ ebe nje ahụ dinara ruo mgbe o nwere ohere imegharị ọzọ. Nke bu eziokwu, ima ima ntaneti magnet (MRI) nwere ike igosi mmelite nke egbe ndi nwere nsogbu.
Nsogbu a na-egbu mgbu. Ọgwụgwọ dị na valacyclovir maka ihe dị ka ụbọchị asaa.
Postherpetic Neuralgia
Postherpetic neuralgia na -eme ka o doo anya na ọrịa herpes zoster bụ ọrịa na-adịghị na ahụ. Ọbụna mgbe ọkụ ọkụ na-apụ n'anya, ihe mgbu nke ihe omimi ahụ nwere ike ịnọgide. Ọ bụrụ na ọ na-eme ya ruo ihe karịrị ọnwa atọ, a chọpụta nchoputa nke neurogia postelpetic (PHN). Ihe kacha mkpa n'ihe ize ndụ maka ịmalite PHN bụ afọ, na pasent 30 nke ndị na-erubeghị afọ 60 na shingle na-aga n'ihu ịzụlite PHN. Ọrịa nwere ike ịbụ n'ihi ọrịa nkwụsị na-adịghị ala ala n'ihi ọrịa na-aga n'ihu, dịka mkpụrụ ndụ na-adịghị ala ala na-achọta n'ime ndị nwere PHN ruo ogologo oge abụọ, na VZV DNA na protein ndị dị n'ọbara nke ọtụtụ ndị ọrịa na PHN. Ụfọdụ ndị ọrịa ejirila ọgwụgwọ ọrịa na-agwọ ọrịa siri ike, ọ bụ ezie na Nri na Ọgwụ Ọjọọ adịghị akwado ya na ọgwụ IV bụ acyclovir, ọ dịkwa mkpa maka ịnwale ule. Ọ nwere ike isi ike ijide mgbu nke PHN. Ngwọrọgwu tricyclic, protpentin, pregabalin ma ọ bụ lidocaine na-abụkarị usoro ọgwụgwọ mbụ, nke opioids, tramadol, ma ọ bụ capsaicin na-esote ọgwụgwọ nke abụọ ma ọ bụ nke atọ.
Nchịkọta nke ọgwụgwọ nwere ike ịbawanye uru. Achọpụta ihe ubi na-arụ ọrụ na-adịghị mma, bụ nke a na-etinye na electrodes na-akpali akpali n'okpuru ebe ọtụtụ ihe ngbu, nwekwara ike inye enyemaka.
Zoster Sine Herpete
N'ikpeazụ, a ga - ewere "zoster sine herpete" dị ka azụlite neuralgia posthelpetic, ma ọ dịtụghị mgbe ọ bụla ị ga - amalite. Ọrịa nwere ike ịhụ ọrịa ahụ na CSF. Ihe ndị ọzọ na- akpata nhụjuanya na-egbuke egbuke, dịka ọrịa radiculopathy na-arịa ọrịa shuga ma ọ bụ nhụjuanya nhụjuanya, aghaghịkwa ịchịkwa ọmụmụ ihe nyocha. Ngwọta na-agụnye acyclovir dị elu, na-agwọ ọrịa na ejiji yiri PHN.
Retinal N ecrosis
Ọrịa nke anya na VZV nwere ike ime ka ọnwụ cell na-aga n'ihu na azụ. Nke a na-akpata ihe mgbu dị nso na anya, yana ọhụụ nhụjuanya. Ọhụụ a na-ahụ anya na-efu ụzọ. Mgbe onye dọkịta na-enyocha ule ego nwere ike ịhụ hemorrhages na whitening nke retina. Ndị ọzọ nje, dị ka HSV na cytomegalovirus, nwekwara ike ime ka nchịkwa necrosis. Na-emekarị, nke a na-eme na ndị ọrịa nwere ọrịa AIDS ndị T-cell nwere ọnụ ala (<10 sel / mm ^ 3). Ọgwụgwọ na-abụkarị IV acyclovir, yana steroid na aspirin. Mmechi nke nje antiviral abụwokwa irè.
Meningoencephalitis
Okwu ahụ bụ meningoencephalitis na- ezo aka nsị nke ụbụrụ na akpụkpọ anụ gbara gburugburu. Nke a nwere ike ime ka isi awọ, mgbanwe uche, na ihe mgbaàmà na-ahụ maka ihe nrịba anya ma ọ bụ ihe ịrịba ama dịka nsogbu okwu ma ọ bụ adịghị ike n'otu akụkụ ahụ. Nke a nwere ike ime ma ọ bụrụ na ekwughị ihe ọkụ ọkụ. MRI nwere ike igosi mmụba nke anụ ahụ gbara ụbụrụ gburugburu, na nkwụpọ lumbar nwere ike igosi mgbochi nje VZV IgG na IgM ma ọ bụ VZV DNA na mmiri ụbụrụ. Ọgwụgwọ nwere nnukwu ọgwụ dosere acyclovir ugboro atọ kwa ụbọchị maka ụbọchị 10 ruo 14.
Myelopathy
Myelopathy pụtara imebi ọkpụkpụ azụ. Nke a nwere ike ibute adịghị ike nke ụkwụ, yana nhụjuanya ma ọ bụ nkwụsị nke eriri afo na bowel. MRI nwere ike igosi ọnya ukwu ma ọ bụ ọrịa strok n'ime eriri afọ. Ọmụmụ ihe ọmụmụ nke Cerebrospinal nwere ike igosi otu nchọpụta ndị a na-atụ anya na VZV meningoencephalitis, na ọgwụ nje VZV ma ọ bụ VZV DNA. Dịka VZV meningoencephalitis, ọgwụgwọ na-eji ọgwụ acyclovir dị elu.
Akwụsị ihe omimi
VZV nwere ike imetụta arịa ọbara nke ụbụrụ na usoro ụjọ ahụ, na-eduga na usoro mgbagwoju anya nke mgbaàmà nke ịdaba ọbara na-ebelata. Nke a nwere ike ibute isi ọwụwa, mgbanwe mgbanwe, na ihe nrịba anya na ihe mgbaàmà ndị na-anọchi anya ya. MRI ga-egosi ọnya kachasị nso na njiko na-acha ọcha na-acha ọcha, na-adịkarị n'ime ụbụrụ. Mgbe ufodu, VZV nwere ike ime ka onu ogugu na aru, nke mere ka enweghi ihe anya na ihe ngbu na nso anya. Nyocha CSF yiri nke a na - achọta na meningoencephalitis ma ọ bụ myelopathy, ọgwụgwọ na - agụkwa IV IV acyclovir.
Ramsay Hunt Syndrome
Na mgbakwunye na ụgbụ mgbọrọgwụ na-acha azụ na azụ, VZV nwere ike ịmalite ụfụ na nhụjuanya nke anụ ahụ. Mgbe nje ahụ na-emegharị ahụ na nhụjuanya akwara, ọ nwere ike ịmepụta mgbaàmà pụrụ iche nke a maara dịka ọrịa ọrịa Ramsay Hunt, nke nwere ike ime ka adịghị ike ihu na nkwonkwo ụbụrụ Bell, yana ọtụtụ mgbaàmà ndị ọzọ. Ihe ịrịba ama nke Ramsay Hunt bụ ihe ọkụkụ dị egwu n'ime mgbanaka nke ntị
Mgbochi nke Nbịakwute Ngwọta Na-eweta Zoster
VZV bụ latent 90% nke ndị mmadụ. A malitere ọgwụ ọgwụ VZV na 2006 iji mee ka nsogbu VZV maliteghachi. A na-atụ aro ọgwụ a ugbu a maka ndị na-adịghị ahụ maka afọ iri na isii ma ọ bụrụ na ọ dịbeghị akụkọ banyere zoster. N'agbanyeghị na ọ dị irè, a na-eji ọgwụ ogwu ahụ eme ihe, na a na-ahụkwa ọdịiche dị iche iche na-adabere na agbụrụ na agbụrụ.
> Isi mmalite:
> Nagel MA, Gilden D. Onye nwere ihe ịma aka na ọrịa varicella-zoster. Usoro ọgwụgwọ ọrịa na-adịghị na ya 2013; 3: 109-117