Enwere ya ebe ị na-apụghị icheta aha onye ọzọ? Ị zutere ya tupu ya akpọ gị aha. Ị na-aza, "Ọ dị mma ịhụ gị ọzọ!" (Ma nwee olileanya na ọ gaghị achọpụta na ị gwaghị aha ya).
Ụfọdụ ndị yiri ka ha bụ ndị ọkachamara n'icheta na iji aha. Ndị ọzọ yiri ka ha na-alụ ọgụ ugboro ugboro, n'agbanyeghị na-anụ aha ahụ karịa ugboro.
Uru nke Iji aha
Ịzụlite onyinye ịmụ aha nwere ike ịbara gị uru na mmekọrịta gị na ndị ọkachamara, ma ọ na-agwa ndị ọzọ na ha dị mkpa - na ị na-eche nnọọ banyere ịmara aha ha ma mata ha kpọmkwem.
Gịnị Mere O Ji Esi Ike Ịcheta Aha?
Ya mere, ọ bụ ụfọdụ ndị na-enweta ezi ikike maka aha-na-echeta ma ọ bụ na ha na-arụ ọrụ n'ịzụlite onyinye ahụ? Ndi ndi ozo enweghi ebe nchekwa maka aha?
Otu ihe mere ịcheta aha nwere ike isi sie ike, dịka Dr. Richard Harris nke Kansas State University si kwuo, bụ na anyị adịghị ege ntị. Harris na-ekwu na ihe ka ọtụtụ ná ndị mmadụ nwere ihe nchekwa dị mma maka ihe, na "ihe" dabere na mmasị ha. Ndị na-etinye aka na mmekọrịta mmekọrịta n'etiti ndị mmadụ nwere ike inwe mkpali dị elu ka ha na-ege ntị aha mgbe ha na-ezute ndị ọhụrụ.
Nchegharị pụkwara ịrụ ọrụ. Enwere ike ịbata anyị ọtụtụ mmadụ na otu oge, na-ekwusi n'isi anyị okwu anyị ga - eme n'ime nkeji iri ma ọ bụ nwee ike ịnwụ ogologo ụbọchị ma na-atụ anya ka anyị na-atụrụ ndụ n'ụlọ.
Atụmatụ icheta aha
- Tinyegharịa aha ahụ n'isi gị.
- Tinyegharịa aha onye ahụ n'olu dara ụda. ("Hi John! Ọ dị mma izute gị.")
- Kpachara anya na ị na-aṅa ntị na aha ahụ.
- Jụọ otú e si asụ ya, ma ọ bụrụ na ọ bụ ihe nkịtị na ihe kwesịrị ekwesị.
- Tinye ihe ọ pụtara na isi gị. Ọ bụrụ na aha ya bụ Sam, chebara onwe gị echiche banyere otú Sam si eme na fam, fam dị mkpụmkpụ maka ezinụlọ na Sam nwere nnukwu ezinụlọ.
- Dekọọ aha na ekwentị gị mgbe ị zutere ya. (Ee, nke a bụ "ịghọ aghụghọ ule," mana ọ na-enyere aka.)
- Gbalịa iji aha ndị mmadụ na-agbaso iji kwalite àgwà ahụ.
- Ghọta mkpa ọ dị iji aha. Cheta na aha bụ ụzọ dị mkpa maka ijikọta ndị ọzọ.
Ịmụ na icheta aha dị iche iche
N'ụlọ akwụkwọ, ị nwere ike igosi aha egwuregwu n'ụbọchị mbụ nke klas. Onye ọ bụla na-amụrụ ihe ga-ewepụta onwe ya site n'ikwu aha ya wee chọpụta ihe ọ masịrị ya nke na-amalite site n'otu akwụkwọ ozi ahụ dị ka aha mbụ ya. Dị ka ihe atụ, nwa akwụkwọ mbụ nwere ike ịsị, "Abụ m Esta na-amasị m àkwá." Nwa akwụkwọ ọzọ ga-asị, "Esther nwere mmasị na nsen. Abụ m Tim na amasị m tii." Onye ọzọ ga - asị, "Esther nwere mmasị na nsen. Tim na - amasị tii. Abụ m Sam na amasị m sushi." Ị na-aga gburugburu ụlọ ahụ n'ụzọ dị otú a ruo mgbe onye ikpeazụ ga - ekwu aha onye ọ bụla na ihe onye ọ bụla nwere mmasị.
Na-apụ, e nwere nchọpụta na-akwado usoro a, na mgbakwunye na ihe akaebe anecdotal. Ihe edere n'akwukwọ nke psychological experimental bipụtara otu ọmụmụ nke gosipụtara otu echiche ahụ mgbe ndị ọkà mmụta sayensị nwalere ya.
Ntak emi enye anamde utom? Ọ na-etinye ọtụtụ n'ime usoro ndị a kọwara n'elu. Ọ chọrọ nlebara anya, ugboro ugboro (ma n'olu dara ụda na n'uche gị ka ị na-echere oge gị) na ọ na-ejikọta ihe ọzọ na aha nke na-enyere aka nye ya.
A na-akpọ nke a nyochaghachi nkọwa , ọ na-adịkarị irè karịa nkwughachi okwu ugboro ugboro n'ịnyere ihe ọmụma na ncheta anyị.
Na-echefu aha aha ịdọ aka ná ntị nke nkwụsị?
Ikekwe ị maara onye nwere nkwarụ nke na-enweghị ike icheta aha ndị ọzọ. Ị nwere ike ịsị site n'ịmụmụ ọnụ ọchị na ọ maara gị, ma ọ pụghị iji aha gị abịa. Ọ bụ ezie na ịchọta okwu na ọnwụ aha na-eme na nkwarụ, enweghị ike icheta aha onye ọzọ bụ ihe na-enweghị mgbe ọ na-amụta ya ná mmalite.
Otú ọ dị, ọbụrụ na ịnweghị ike icheta aha nke ndị òtù ezinụlọ ma na-enweghị ike ịkọwa okwu ziri ezi, oge eruo ka gị na dọkịta gị gaa chọpụta nsogbu ndị a.
Dọkịta gị nwere ike ịhazi ụfọdụ ule nke nwere ike inyere aka chọpụta ihe ndị nwere ike ime maka ncheta na-adịghị mma , dị ka obere ala vitamin B12 ma ọ bụ ọrịa . O nwekwara ike ileba anya maka ihe mgbaàmà nke nsị. Ọ bụ ezie na nke a nwere ike ịbụ ahụmahụ na-akpali nchekasị maka gị, enwere ọtụtụ uru maka nchọpụta mmalite nke nkwarụ, gụnyere ohere nke ọgwụgwọ dị irè karị.
Isi mmalite:
Akwukwo nke Psychology Experimental Applied. 2000. Vol. 6. No.2 p. 124-129. Aha Egwuregwu: Iji Nwetaghachi Nyocha Iji Meziwanye Ịmụta aha.
Kansas State University. Ọrụ Mgbasa Ozi na Nkwurịta Okwu. June 20, 2012. Gịnị bụ aha gị ọzọ? Ihe mere na ọ nwere ike ọ gaghị abụ ike ụbụrụ gị kama enweghị mmasị na-akpata ncheta ọjọọ.