Mgbaàmà, Ihe Ọdachi, na Nyocha nke CTE
Ndị ọkachamara na-amatawanye na nsogbu ndị a nwetara mgbe mmerụ ahụ adịghị edozi ngwa ngwa. Nke a bụ eziokwu karịsịa banyere ndị nwere mmerụ ahụ dị ukwuu, karịsịa ndị na-egwu egwuregwu na ndị agha.
Ọrịa isi na-eduga na CTE
Enweghị mkpa isi isi. Mbụ ụbụrụ ụbụrụ (mTBI) ma ọ bụ ọbụna obere obere mmerụ ahụ pụrụ inye aka.
Mgbe ngbaghasị, ụfọdụ ndị na-ata ahụhụ site na ọrịa strok (PCS) nke ọgbụgbọ , isi ọwụwa , na ọgba aghara. Mana CTE abụghị nanị oge dị ogologo nke ọrịa na-esochi-ọ na-eme ọtụtụ afọ mgbe e mesịrị, n'adịghị ka PCS, nke na-abịakarị n'oge na-adịghị anya mgbe mmerụ ahụ merụrụ ahụ.
Ihe ize ndụ ndị ọzọ maka CTE
Ọ bụ ezie na CTE dị iche na ọrịa Alzheimer n'ọtụtụ ụzọ, ha nwere ike ịkekọrịta mkpụrụ ndụ ihe ize ndụ. ApoE4 bụ mkpụrụ ndụ ihe ize ndụ nke mkpụrụ ndụ nke Alzheimer malitere. E gosipụtakwala ndị mmadụ na-enwe mmelite ApoE4 na ha ga-enwe oge dị ogologo oge mgbake site na mmerụ ahụ, na nhụsianya ndị ọzọ dị njọ mgbe otu mmerụ ahụ kpatara. Otú ọ dị, nchọpụta ndị ọzọ na-atụ aro na ọ dịghị njikọ dị n'etiti CTE na ApoE4. Achọkwuru nnyocha banyere njikọ a nwere ike ime.
O yiri ka umunwanyi nwere ike iweghachite ya karia mmadu, ma amataghi na nke a na ebute ihe ize ndu di iche iche nke imepe CTE.
Ihe ka ọtụtụ n'ime ntụrụndụ a mụụrụ CTE bụ nwoke n'ihi na ọtụtụ ndị na-akpọ ndị na-eme egwuregwu ma ọ bụ ndị agha agha. A na-achọta ụbụrụ nke na-ejikọta na CTE ọbụna na ndị na-eto eto nwere ọtụtụ ọnya isi, ma mgbanwe na-aka njọ na afọ.
Nchoputa
Enwere ike ịchọta onye na-arịa ọrịa na-adịghị ala ala (CTE) na autopsy.
Ụfọdụ protein, dị ka tau na TDP-43, na-agbakọta n'ime ụbụrụ. Nke a dị iche na ọrịa Alzheimer, nke na-egosi beta-amyloid plaques, nke dị na ihe na-erughị ọkara nke ikpe na CTE. Ọzọkwa, mgbanwe mbụ bụ ihe jikọrọ ya na arịa ọbara.
N'agbanyeghị mkpa kachasị mkpa maka nkwenye site na autopsy, e nwere mgbaàmà ndị na-akpali mmasị nke CTE, gụnyere ndị a:
- ncheta ncheta
- ikelata ikike ime mkpebi
- ikpe mkpegbu
- enweghị mmasị
- enweghi mkpali
- aghara
- ịda mbà n'obi na igbu onwe ya
Tụkwasị na nke ahụ, enwere ụfọdụ ihe ịrịba ama CTE nke nwere ike ịdị, gụnyere:
- nsogbu na nhazi na ije ije
- Okwu a na-ekwu, nke a na-ekwu
- Parkinsonism (ịma jijiji, mgbagwoju anya, na mmegharị ngwa ngwa)
E nwekwara obere mpaghara nke ndị ọrịa nwere CTE nwere ọrịa na-adịghị ala ala encephalomyelopathy (CTEM). Nsogbu a na-emetụta ihe mgbaàmà nke ọrịa Lou Gehrig (ALS) , na-adịghị ike nkwarụ ma na-ala n'iyi, ihe isi ike na-emetụ, na ihe ntụgharị uche.
Ka oge na-aga, na CTE, ndị ọrịa ga-ata ahụhụ site na nkwarụ. Kama ịrịa ọrịa Alzheimer, ihe mgbaàmà nke encephalopathy na-arịa ọrịa na-adịghị ala ala yiri nke dịgasị iche iche nke nkwarụ frontotemporal (bvFTD).
Otú ọ dị, CTE na-abịakarị n'oge na-adịghị anya karịa bvFTD, n'agbata afọ 30 ruo 50 karịa 45 ruo 65 afọ. Ụbụrụ dị iche iche nke na-eme n'ọdịnihu na-enwe ọganihu ngwa ngwa karịa CTE, ma na-enwekarị mkpụrụ ndụ mkpụrụ ndụ nke CTE adịghị.
Mmetụta na Brain
Enwere ụda ụbụrụ na ụbụrụ nke corpus callosum, nke jikọrọ ụbụrụ abụọ ahụ.
A na-enwekarị atrophy nke lobes frontal na CTE. Ndị na-aga n'ihu na-achịkwa ikike anyị nwere ime mkpebi dị mma na atụmatụ, yana ikwe ka anyị weghachite ncheta.
Akụkụ ndị ọzọ metụtara ụbụrụ na-agụnye ozu ahụ na hippocampus, nke metụtara ncheta, yana ihe dị mkpa nke na-arụ ọrụ.
Ule maka CTE
Ọ bụ ezie na ọha mmadụ maara CTE amụbawo ngwa ngwa n'oge na-adịbeghị anya, sayensị na-eji nwayọ nwayọọ nwayọọ ịzụlite ule ndị kpọmkwem maka nsogbu ahụ. MRI nwere ike inye aka ịchịkwa ọrịa ndị ọzọ, ọ pụkwara igosi nhụsianya dị njọ nke amygdala, nke nwere ike ịkọ CTE dị ka nyocha. A na-enyocha ndị ọzọ usoro nyocha dị ka ọrụ MRI .
Ngwọta CTE
Enweghị ọgwụgwọ maka CTE ozugbo ọ mepụtara. Dịka ọ na-emekarị, mgbochi bụ ọgwụ kacha mma.
Mgbochi bụ Key
Ọ dị mkpa maka ọdịiche dị mma nke egwuregwu na ihe ndị ọzọ nke ndụ na-esiwanyewanye ike. A ghaghị ịgba ndị na-agba ọsọ ume ka ha kọọ mgbe ha na-ata ahụhụ n'ihi mmerụ ahụ, ma soro ụkpụrụ nduzi maka ịlaghachi na-egwu mgbe mmerụ ahụ dị otú ahụ. Ọ bụkwa ọrụ nke ndị ọkwọ ụgbọ ala iji kụziere ndị na-egwu ha usoro ziri ezi iji chebe onwe ha. Ọ dị mma igwu egwu, ma ọ dị ọbụna mkpa ka ọ bụrụ nke ọma.
> Isi mmalite:
> Baugh, CM, et al. (2012). Encephalopathy ụbụrụ na-akpata oge: nchịkwa nke na-esote ụbụrụ na ụbụrụ ụbụrụ na-agbagha ugboro ugboro. Egwuregwu na Ụbụrụ Brain, 6 (2): 244-54.
> Saulle, M., & Greenwald, BD (2012). Ọgba aghara na-akpata ọrịa: a nyochaa. Research Reabilitation na Practice, 816069. Epub 2012 Apr 10.
> Shively, S., Scher, AI, Perl, DP, & Diaz-Arrastia, R. (2012). Mmebi nke na-esite site na nhụjuanya obi mgbawa: Gịnị Bụ Ọrịa? Akụkọ banyere Nchọpụta Ahụ, Jul 9: 1-7.