"Enwere m obi ụtọ ịsị na ọ bụghị ihe niile dị n'isi gị" bụ ihe m gwara nne na nna nke onye ọrịa asthma nke na-eche na ịgba alụkwaghịm siri ike na-enye aka na ụba ume ọkụ. Ndị nne na nna ịgba alụkwaghịm nwere nkụda mmụọ na n'agbanyeghị ezi mgbalị iji hụ na a na-achịkwa ụkwara ume nwa ha, ha agaghị eche ka ha na-achịkwa ha. Mgbe ị chọpụtakwara na enweghi nsogbu na ntinye, usoro ntanye ma ọ bụ nsogbu ndị ọzọ, m gbara ndị nne na nna ume ka ha jide n'aka na ha na-ekwenyeghị na nwatakịrị ejighị n'aka na nchegbu ndị ọzọ gbasara ịgba alụkwaghịm ahụ.
Ka nwatakịrị ahụ ghọtara na ha ga-adị mma na ọnọdụ ụlọ abụọ ọhụrụ ahụ, ụkwara ume nwa ha ji nwayọọ nwayọọ na-achịkwa. Enwere mmekọrịta siri ike n'etiti mgbaàmà ụkwara ume ọkụ na nchekasị.
Ị hụtụla mmekọrịta dị n'etiti nrụgide nrụgide na ụkwara ume ọkụ? Ọ bụghị ihe a na-ahụkarị maka nchekasị ịbụ ihe na-akpalite ụkwara ume ọkụ nakwa ụkwara ume ọkụ na-eduga ná mgbaàmà nchegbu. Mgbe a na-ejikwa ụkwara ume ọkụ na-achịkwa, nsogbu gị nke ịmalite inwe nchekasị nchegbu ka e jiri ya tụnyere ọnụ ọgụgụ mmadụ dum. Ụfọdụ nchọpụta egosiwo ihe ize ndụ dị ukwuu nke nchekasị n'etiti ndị ọrịa na-atụ ụkwara ume ọkụ ọbụna na njikwa ọma nke mgbaàmà.
E gosipụtara nchekasị ụkwara ume ọkụ na-abawanye n'ọtụtụ ọmụmụ. Nchegbu nwere ike ime ka ị nwee mmetụta na-enweghị ume, ọ pụkwara ọbụna ime ka mgbaàmà ụkwara ume ọkụ gị. Ọ bụrụ na nchekasị bụ ihe na-akpalite maka ụkwara ume ọkụ gị, ịkwesịrị ịdị adị. O yighị ka i nwere ike iwepụ nsogbu niile ná ndụ gị. Kama nke ahụ, ọ dị mkpa ịmụta ụzọ isi zere nrụgide na-adịghị mma, na-elekọta nchegbu nke ọ na-apụghị izere, ma mụta iji zuru ike iji gbochie mgbaàmà ụkwara ume ọkụ ma ghara ịtụ ụjọ.
Nchegbu Niile Ọ Na-adịghị Mma?
Ọ bụ ezie na anyị na-echekarị nrụgide dịka ihe ọjọọ, ọ bụghị nchegbu niile adịghị mma. Ọ na-abụkarị ihe na-eme ka anyị nwee ihe ịga nke ọma ma mee ihe. Otú anyị si emeso nrụgide bụ nkeonwe. Ufodu ndi mmadu choro oge igbu oge iji nweta oru kachasi nma ha, ebe ndi ozo kwesiri igbasa ihe ndi ozo tupu oge eruo.
Ịga n'ihu n'ọkwalite na-arụ ọrụ ma ọ bụ ịnwa ịhụ ndị mmadụ ọhụrụ nwere ike ịbụ nrụgide, ma uru nwere ike ime ka obi ụtọ na ụgwọ ọrụ nke na-akarị nchegbu. Nanị ịmara otú ị si emeso nrụgide kwa ụbọchị nke ịme ihe arụ nwere ike ịdị gị mkpa ijikwa nsogbu nke ndụ kwa ụbọchị.
Ee, ụfọdụ nrụgide nwere ike ịme ihe dị mma. Mana nsogbu na-adịghị ala ala, n'aka nke ọzọ, adịghị mma maka gị ma ọ bụ ụkwara ume gị. O nwere ike si n'ọtụtụ dịgasị iche iche nweta, yana nwere ike imetụta usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ ma metụta ahụike gị na ụkwara ume gị. Mmetụta nrụgide bụ ahụ nke ịhapụ ihe ndị dị ka mpempe akwụkwọ nke nwere ike iduga mmeghachi omume mkpali na mgbaàmà ndị dị ka mkpuchi obi, ụkwara, ume ọkụ, ma ọ bụ ụbụrụ.
Nsogbu na-emetụta ihe omume anyị na-eme kwa ụbọchị - dịka ịṅụ ọgwụ. Ọ bụrụ na nrụgide gị gbasara ụlọ akwụkwọ maọbụ ọrụ, ị nwere ike ichefu ịṅụ ọgwụ nchịkwa gị ma ọ bụ pụọ n'ụlọ n'emeghị onye na-agwọ gị. Ọnọdụ abụọ nwere ike itinye gị n'ihe ize ndụ maka mmụba nke mgbaàmà ụkwara ume ọkụ gị.
Kedu ihe m nwere ike ime iji dozie nsogbu m?
Enwere ọtụtụ mgbanwe mgbanwe ndụ na ọdụm ọrụ ị nwere ike ime dị ka akụkụ nke usoro nlekọta nsogbu, dịka:
- Na-eri nri kwesịrị ekwesị
- Nọgide na-enwe ezigbo ahụ ike
- Inwe ụra zuru oke
- Na-emega mgbe nile
- Ịkwụsị caffeine na mmanya
- Ịchọta ndị nrụgide gị ma gbalịa ibelata ha
- Na-eme usoro ntụrụndụ
Dị ka ọtụtụ ihe ndị ọzọ na ndụ, ọ bụrụ na ị nwere ike ịlele ma ọ bụ mata ihe ị nwere ike ime. Ọ bụrụ na ị maara ọnọdụ ma ọ bụ nrụgide ndị na-eme ka ụkwara ume gị njọ, ị nwere ike ịmepụta atụmatụ iji zere ọnọdụ ahụ ma ọ bụ mụta ụfọdụ usoro nlekọta. Ọ bụrụ na ịnweghị ike ime nke a n'onwe gị, ị nwere ike ịgwa dọkịta gị banyere Exposure and Response Prevention Therapy. I nwekwara ike ichebara usoro iku ume dị ka ọrụ Buteyko na-eku ume.
Ejikọtara usoro ndị a na mgbaàmà nke ụkwara ume ọkụ, ọnụ ọgụgụ nke ndị na-ekpo ọkụ na-agbapụta, na-ebelata ọgwụ nke ọgwụ ụkwara ume ọkụ kwa ụbọchị, na mma ndụ.
Mmega ahụ bụ nnukwu ọrụ iji gbochie ma ọ bụ jikwaa nchegbu. Omume ga-enyere gị aka ime ka ọdịmma obi gị dịkwuo mma, nọgide na-enwe ahụ ike, ma belata ohere ị nwere ọrịa obi. Soro dọkịta gị kwurịta banyere usoro mmega ahụ nke dị mma maka ụkwara ume ọkụ gị ma dị mma maka ahụike gị niile.
Tinyere mmega ahụ ọzọ, ihe ka ọtụtụ n'ime anyị nwere ike iji ntakịrị ụra. Ọ bụghị nanị na ụra ụra na-eme ka ụkwara ume gị dị njọ ma mee ka ike gwụ gị n'ihi ụlọ akwụkwọ dara ogbenye ma ọ bụ ịrụ ọrụ. Ọ bụrụ na ị na-eteta n'abalị iji onye na-ekiri ụkwara ume ọkụ gị nwere njide na-adịghị mma ma chọọ ka gị na dọkịta gị kwurịta ya.
Nchegbu agaghị enwe nnukwu ihe maka ụkwara ume gị ma ọ bụrụ na ị nwere ike ịmata ya ma mee mgbanwe kwesịrị ekwesị.
Isi mmalite:
> Bienenstock, S. > Nchegbu > na Asthma: The Plot Thickens Am. J. Respir. Nchịkọta. Care Med., Mpịakọta nke 165, Nọmba 8, Eprel 2002, 1034-1035.
> Liu LY, Coe CL, Swenson CA, Kelly EA, Kita H, Busse WW. Nyocha nke ụlọ akwụkwọ na-eme ka mmetụ nke ikuku na-emetụ aka n'igosi nsogbu antigen. Am J Res Resir Crit Care Med 2002; 165: 1062-1067.
> Rietveld S, Everaerd W, Kere TL. Nje ụkwara ume ọkụ na-akpata nrụgide: nyochaa nke nyocha na usoro ọrụ. Ọrịa Na-ahụ Maka Ọrịa Ala 2000; 30: 1058-1066.