Ọmịfụ na- apụta n'ihu ọnụahịa, ọrịa, ma ọ bụ ihe omume nwere ike imekpa ahụ ahụ. Na HIV kpọmkwem, ọ bụ ihe dị nnọọ mgbagwoju anya ma ọ bụrụ na ọnọdụ ahụ nwere ihe kpatara ya na mmetụta. N'aka nke aka, mbufụt na-apụta dị ka nzaghachi kpọmkwem nye nje HIV n'onwe ya. N'aka nke ọzọ, ọrịa na-adịghị ala ala-nke nọgidere na-adị ọbụna mgbe mmadụ nọ na-agwọ ọrịa HIV-nwere ike imebi ụbụrụ na mkpụrụ ndụ nkịtị na nje HIV.
Ọ bụ ọnyà-22 nke na-aga n'ihu na-eme ka ndị ọkà mmụta sayensị gbanwee ma na-agba ndị na-arịa ọrịa ahụ aka.
A na-akọwa nsị
Mbufụt bụ usoro ihe dị mgbagwoju anya nke na-eme na nzaghachi na ngwọta (dịka nje, nje bacteria, ma ọ bụ nje), yana ịchọrọ ndị mmadụ na-egbu egbu ma ọ bụ mmerụ ahụ. Ọ bụ otu akụkụ nke nchebe na-enweghị nchebe ahụ , nke na-achọ imezi mkpụrụ ndụ ndị mebiri emebi ma weghachite ahụ ya ka ọ dị mma.
Mgbe ọrịa ma ọ bụ trauma na-apụta, ahụ ahụ na-emeghachi site n'ịgbasa obere obere ọbara iji mee ka ọbara ma nwee ike ịmalite nke anụ ahụ. Nke a, n'aka nke ya, na-eme ka anụ ahụ daa, na-enye ọbara na mkpụrụ ndụ ọbara ọcha na-agbachitere ịbanye na ya. Sel ndị a (a na-akpọ neutrophils na monocytes) gbara gburugburu ma bibie onye ọ bụla si mba ọzọ, emesị kwe ka usoro ọgwụgwọ ahụ malite.
Mgbe ufodu, enwere ike imuta ogbugba, dika o na-egbu ma o bu ihe ogwu.
N'oge ndị ọzọ, enwere ike ikpochapụ ya ma metụta ahụ dum, dịka o nwere ike ime n'oge ọrịa ma ọ bụ ụfọdụ ọgwụ ọjọọ.
A na-ahazi mmịfụ dị ka nnukwu ma ọ bụ na-adịghị ala ala. A na -enwe mmetụ dị ukwuu site na mmalite oge na obere oge. Dị ka ihe atụ, na nje HIV, ọrịa ọhụrụ pụrụ ịkpalite mmeghachi omume dị ukwuu, nke na-emekarị ka ọgbụgba ọgbụgbọ na-egbu egbu, ọrịa dịka mgbaàmà, na ahụ ọkụ ọkụ.
N'ụzọ dị iche, ụfụ na-adịghị ala ala na- aga n'ihu maka ogologo oge. Ọzọkwa, anyị na-ahụ nke a na HIV, bụ ebe nnukwu mgbaàmà nkwụsị ma nsogbu ahụ na - akpata. Ọ bụ ezie na enwere ole na ole, ma ọ bụrụ na ọ bụla, ihe mgbaàmà n'oge a na-adịghị ala ala nke ọrịa, ahụ ga-anọgide na-azaghachi ọnụnọ nke HIV site na mmerụ na-aga n'ihu, nke dị ala.
Ọtụtụ Ihe Dị Mma?
Mbufụt bụ ihe dị mma. Ma oburu na agagh acho ya, o nwere ike gbanwee aru ya n'onwe ya ma nata ihe ojoo. Ihe kpatara nke a bụ ma dị mfe ma ọ bụghị dị mfe.
Site n 'uz o buru ibu karia, odidi nke oria o bula ga-eme ihe nzaghachite, na ebumnuche nke icheta na igbu onye nnochite anya mba ozo. N'oge usoro a, mkpụrụ ndụ nkịtị nwere ike mebie ma ọ bụ bibiri. Mgbe a na-ekwe ka usoro ahụ nọgide na-aga n'ihu, dịka o mere na HIV, nrụgide mkpali na-etinye na sel malitere ịbịakwa.
Kasị njọ, ọbụlagodi mgbe a na-etinye mmadụ n'ahụ n'ụzọ zuru ezu na- agwọ ọrịa antiretroviral , a ga-anọgide na-afụ ụfụ na-adabereghị na ya, n'ihi na nje ahụ ka dị. Ma obu ezie na nke a nwere ike igosi na mbufuru enweghi nsogbu na oge a, obugh mgbe nile.
Nnyocha e mere n'oge na-adịbeghị anya banyere ndị na-ahụ maka nje HIV (onye ọ bụla nwere ike igbochi nje ahụ n'enweghị ọgwụ ọjọọ) gosipụtara na, n'agbanyeghị uru nke nchịkwa anụ ahụ, e nwere ọnụọgụ 77% nke ụlọ ọgwụ n'ihi ọrịa obi na ọrịa ndị ọzọ ma e jiri ya tụnyere ya , ndị na-abụghị ndị nchịkwa.
Na-ahụ otu ụdị ọrịa ahụ na-adịghị edozi, ndị na-abụghị ndị ọkachamara na-atụ aro na nzaghachi nke ahụ na nje HIV nwere ike ịkpata ọtụtụ nsogbu dị ogologo oge dịka ọrịa ahụ n'onwe ya.
Ihe anyị na-ahụ n'ime ndị nwere ọrịa na-adịte aka bụ mgbe ụfọdụ mgbanwe dị ukwuu na usoro nke cellular, ruo na njọ nke usoro mkpụrụ ndụ. Mgbanwe ndị a kwekọrọ na ndị a hụrụ na ndị agadi, bụ ndị sel na-enweghi ike imegharị ma malite ịmalite ihe anyị na-akpọ apoptosis oge aka (ọnwụ oge cell). Nke a, n'aka nke ya, kwekọrọ na ọnụọgụ ọrịa obi, ọrịa cancer, ọrịa akụrụ, nkwarụ, na ọrịa ndị ọzọ na-ejikọta na nwata.
Dị ka a pụrụ isi kwuo ya, ọrịa na-adịghị ala ala, ọbụna na ọkwa dị ala, nwere ike ' ịmalite ' ahụ tupu oge ya , mgbe mgbe site na afọ 10 ruo 15.
Njikọ dị mgbagwoju anya n'agbata mmịpu na ọrịa
Ọ bụ ezie na ndị nchọpụta ka na-agbasi mgba ike ịghọta usoro ndị na-akpata ihe ọjọọ ndị a, ọtụtụ ọmụmụ ihe emeela ka anyị ghọtakwuo mkpakọrịta dị n'etiti nsị na ọrịa.
Onye n'ime ndị a bụ Strategies for Management of Antiretroviral Therapy (SMART), nke na-atụle nmetụta dị njọ nke mmalite ọgwụgwọ HIV na mgbatị na-egbu oge. Otu n'ime ihe ndị ọkà mmụta sayensị chọpụtara bụ na, mgbe ịmalitere ọgwụgwọ, ihe mgbaàmà na-egbuke egbuke n'ime ọbara jụrụ ma ọ dịghị mgbe ọhụụ dị na nje HIV na-adịghị mma. Mfịfụ na-adịgide adịgide nọgidere na-adị ọbụna mgbe a malitere ịmalite ịmalite ịrịa ọrịa , nke ọ bụla na-adabere na ọnụọgụ nke arteriosclerosis (hardening nke akwara) na ọrịa ndị ọzọ obi.
Nyocha a metụtara ya na Mahadum California, San Francisco gosipụtara na ọ dị nkwekọrịta kpọmkwem n'etiti mgbidi nke mgbidi dị elu nke ndị nwere nje HIV na ọkwa nke mkpụrụ ndụ mkpịsị ọbara n'ime ọbara ha. Ọ bụ ezie na ndị mmadụ n'otu n'otu na-agwọ ọrịa HIV nwere mgbidi ndị na-egbuke egbuke na obere akara ngosi ọkụ mgbe e jiri ya tụnyere otu onye a na-adịghị agwọta, ọ dịghịkwa abịaru nso n'ozuzu nke "ahụ" nke dị n'ozuzu mmadụ.
Enwere mmetụ oge na enwe mmetụta dị otú ahụ na akụrụ, na ụba ụbụrụ fibrosis (ụkọ) na akụrụ akụrụ, tinyere imeju, ụbụrụ, na usoro ndị ọzọ.
Ahụmịfu oge na ndụ
N'iburu mkpakọrịta dị n'etiti ọrịa na-adịghị ala ala na ọrịa ịka nká, ọ dị mma ikwu na atụle ndụ nwere ike ịdaba na ndị bi na HIV?
Ọ bụchaghị. Dịka ọmụmaatụ, anyị maara na onye dị afọ iri abụọ na-agwọ ọrịa HIV nwere ike ịtụ anya ịdị ndụ n'ime afọ 70 ya, dị ka nchọpụta sitere n'aka Ngalaba Na-ahụ Maka Ọrịa AIDS na North America banyere Research and Design (NA-ACCORD).
Site na nke a, a ga-eme ka ndụ dị mkpụmkpụ dị mkpirikpi n'ihi ọrịa ndị a na-abụghị nje HIV. Mbufuru bụ ihe na-enye aka, dị ka ọnọdụ ngwọta , njikwa ọbara , akụkọ ihe mere eme nke ezinụlọ, na ụdị ndụ (gụnyere ịṅụ sịga , mmanya na nri).
Eziokwu dị mfe bụ: A na-ejikọta inflammation na ụzọ ụfọdụ iji mee ihe ọ bụla dị njọ nke nwere ike ime n'ahụ anyị. Ọ bụ ezie na ndị nwere nje HIV na-adịru ogologo oge ma na-enwe ọrịa ole na ole na- adọrọ adọrọ karịa mgbe ọ bụla ọzọ, ha ka nwere ọrịa obi na ọrịa na-abụghị ndị nwere nje HIV karịa ndị mmadụ niile.
Site na ịmalite ọgwụgwọ n'oge, na- eburu ya mgbe niile , ma na-ebi ndụ ndụ nke ọma, ọtụtụ n'ime ihe ize ndụ ndị a nwere ike ibelata ma ọ bụ ọbụna ehichapụ. Ka oge na-aga, ndị ọkà mmụta sayensị na-atụ anya inwekwu ihe mgbaru ọsọ ndị a site n'ịchọta ụzọ ha ga - esi mee ka mmeghachi omume ahụ ghara ime ka ọ dị mma belata nrụgide na-adịte aka nke mbufụt.
> Isi mmalite:
> Deeks, S. Tracy, R. na Doeuk, D. "Mmetụta usoro nke inflammation na ahụ ike n'oge nje HIV." Mgbochi. March 17, 2013; 39 (4): 633-645.
> Crowell, T. Gebo, K. Blankson, J. et al. "Ụlọ ọgwụ na Ụlọ Ọgwụ na Nzube n'etiti ndị na-ahụ maka ndị ọkachamara na HIV na ndị nwere ọgwụ na-agwọ ọrịa." Ọrịa Na-efe Ọrịa. December 15, 2014; ma ọ bụ: 10.1093 / infdis / jiu809.
> Duprez, D. Neuhaus, J. Kuller, L. et al. "Ọmịfụ, Nchịkọta na Ọrịa Cardiovascular na ndị mmadụ n'otu n'otu" PLOS One. September 10, 2012; DOI: 10/1371 / magazin.pone.0044454.
> Hogg, R. Althoff, K. Samji, H. et al. "Ịmechi Gap: Na-arịwanye elu n'ime ndụ ndụ n'etiti ndị na-arịa ọrịa HIV na United States na Canada, 2000-2007." Nzukọ Ọrịa AIDS nke Mba Ụwa nke Atọ (IAS) na Pathogenesis, Ọgwụgwọ na Mgbochi. Kuala Lumpur, Malaysia. June 30-July 3, 2013; Azụ TUPE260.