Mkparịta ụka bụ mmerụ nke ụbụrụ na-emetuta echiche na akụkụ ndị ọzọ nke ọrụ ntụgharị uche. O nwere ike ibute isi na isi, nkwekorita nkịtị (dịka ọmụmaatụ, ndị na-egwu egwuregwu abụọ na-ebufe okpu agha n'oge a ma ọ bụ isi nke mbụ), ma ọ bụ ikwe isi ike ma ọ bụ ahụ.
Ụdị mmerụ a bụ otu ụdị ọnyá ụbụrụ (TBI).
Dịka American Society of Neuroradiology si kwuo, ihe dị ka pasent 75 nke ndị TBI bụ mkparịta ụka. A na-ewerekwa nsogbu dị ka TBI dị nwayọọ, ma onye ọ bụla nke na-etinye isi na ihe siri ike, ma ọ bụ onye na-ahụ ka nwa ha na-eti isi na mpaghara egwuregwu, okwu ahụ nwere ike iyi ihe ọbụla ma dị nwayọọ. Nke a nwere ike ịbụ na ọ bụ n'ihi isi ihe na-akpata nsogbu ogologo oge nke esemokwu na isi ndị ọzọ merụrụ ahụ n'egwuregwu ndị kpalitere nchegbu banyere nchekwa nke egwuregwu ịkpọtụrụ.
Ọ bụrụ na enwere ike ime (ma ọ bụ onye a hụrụ n'anya) enwere nsogbu, ọ ga-enye aka ịghọta ihe ụbụrụ ụbụrụ a bụ, otu esi achọpụta ya ma mesoo ya, na nsogbu ndị nwere ike ịkpata ya.
Mgbaàmà nke Mkparịta ụka
Enweghi oke-nha-ndepụta nile nke ihe mgbaàmà . Ndi oru nyocha achoghi ama ot 'u esi emegharia ihe, ma o na emetuta ikike nke onu nwere ike ime nke oma, ma odikariri na obere oge.
Nke a nwere ike iduga mgbanwe omume nke na-abụkarị aghụghọ na enweghị mgbagwoju anya.
Otu ụzọ dị mma isi chee echiche banyere mgbagwoju anya bụ ịkọwa ha dị ka ihe mgbaàmà na mmetụta onye ahụ merụrụ ahụ chere ma nwee ike ịkọwa-dịka isi ọwụwa, ọgbụgbọ, dizziness (vertigo), ma na-adagharị na ntị-na ndị nwere ike ịhụ ya .
Ihe ngbawa nke ihe omuma anya nke ngbagharia gunyere ngbaghari ma obu ihe ngba; okwu mkparịta ụka; ụmụ obere ụmụ akwụkwọ; ọnwụ nke nsụhọ; ncheta ncheta; na omume ọ bụla dị iche iche maka onye ahụ. Nwa ọhụrụ ma ọ bụ nwatakịrị nwere mkparịta ụka pụrụ ịkwa ákwá ma ọ bụ jụ iri nri ma ọ bụ nọọsụ.
Mkparịta ụka ọ na-adịkarịghị na-akpata nsonaazụ dị ogologo oge. Otú ọ dị, mkparịta ụka dịgasị iche, nwere ike ịkpata mmetụta siri ike na nke na-adịgide adịgide, karịsịa ma ọ bụrụ na mkparịta ụka ọzọ na-eme tupu mgbake zuru ezu site na mkparịta ụka mbụ. Mmetụta ogologo oge nke mkparịta ụka ugboro ugboro ma ọ bụ mkparịta ụka siri ike na-agụnye nsogbu na-adịgide adịgide (iche echiche) na nsogbu ọnọdụ uche, karịsịa ịda mbà n'obi.
Ịchọpụta nsogbu a
Mgbe ụbụrụ na-akụ aka n'ime okpokoro isi, ọ nwere ike imerụ ya. A TBI siri ike ga-eme ka mmebi nke nwere ike ịhụ n'ụdị ụbụrụ ụbụrụ, dịka ima ima nhazi nke magnet (MRI).
Otú ọ dị, ogo na ụdị mmebi nke ejikọtara na mkparịta ụka adịghị ahụ anya na ntanetị. Iji chọpụta nkwụsịtụ , ndị dọkịta na-adabere na ajụjụ, ndepụta nchịkọta akara, na usoro ndị ọzọ dị na ya.
Otú E Si Enwe Mmetụta
Akụkụ kachasị mkpa nke ịgwọ mkparịta ụka bụ izu ike.
Nke a pụtara inye ụbụrụ oge ọhụụ. Mgbe onye na-eme egwuregwu na-enwe mkparịta ụka, ọ dị oké mkpa ka ọ nọrọ n'ọhịa ma ọ bụ ụlọikpe ahụ ruo mgbe o gwusiri ya: Mkparịta ụka dị iche iche na-eme ka ohere nke nsogbu dị ogologo oge dịkwuo ukwuu.
Ighachi ụbụrụ pụtakwara ịhapụ ọrụ uche kachasị elu-ịgụ, ide ihe, ikiri telivishọn, ime ihe omume ụlọ.
Ọ bụrụ na mkparịta ụka na-akpata isi ọwụwa, ọ na-adịkarị mma ịgwọ ọrịa ahụ na ọgwụ ndị na-adịghị na steroidal ọgwụ ndị dị ka Tylenol (acetaminophen) ma ọ bụ Advil (ibuprofen).
Okwu Site
Echiche nke inwe mkparịta ụka pụrụ ịtụ egwu, mana ọ dị mkpa ịmara na ọtụtụ ndị na-agbakee kpamkpam site n'ọbụrụ ụbụrụ dị ụbụrụ a.
Isi ihe dị mkpa bụ ịgbaso iwu ndị dọkịta iji zere ihe ọ bụla nwere ike ịkpata mkparịta ụka nke abụọ-nke pụtara na ndị na-eme egwuregwu karịsịa ga-adị njikere ịhapụ egwuregwu ahụ ruo mgbe a gwọrọ ha. Ọ dịkwa oke mkpa inye ụbụrụ oge zuru ezu iji gwọọ site n'ichepụ oge uche, ọtụtụ mgbe maka izu ma ọ bụ ọbụna ọnwa. Nke ahụ nwere ike ịdị mfe karịa ime; ọ na-esi ike ịpụ n'ụlọ akwụkwọ maọbụ rụọ ọrụ ruo ogologo oge, ma ọ bụ iji zere ịgụ ihe, ikiri TV, ma ọ bụ ọbụna ige egwu egwu. Ma ihe ndị a ga-eme ka ụda oge mebie ụbụrụ gị iji gwọọ onwe ya kpamkpam.
> Isi mmalite:
> American Society of Neuroradiology. "Ọrịa Brain Mgbochi (TBI) na Mkparịta ụka."
> Kraus MF, et al. "Ihe dị oke mkpa na iguzosi ike n'ezi ihe na Cognition na Ọrịa Na-adịghị Akwụsị Ọkpụkpụ Na-akpata Ọkpụkpụ Aka: Ọmụmụ Ihe Na-egosi Ọdịdị Nensị." Ogwu . 2007 Ọkt; 130 (Pt 10): 2508-19. DOI: 10.1093 / ụbụrụ / awm216.