Otu n'ime ndị okenye 4 nke ndị America nwere ọbara mgbali elu (ọbara mgbali elu), ọ bụ ezie na otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ha amaghị ihe mere. Ọnụ ọgụgụ ndị a bụ banyere mgbe ị tụlere na ọbara mgbali elu dị mfe ịchọpụta ma na-emeso ya, na karịsịa na-awụ akpata oyi n'ihi na mgbali elu bụ otu n'ime ihe kachasị egbochi ọnwụ na United States.
Ọtụtụ ndị n'echeghị echiche na ụmụ nwoke nwere ihe ize ndụ maka ọrịa obi, ma na-ebipụta oge, ọtụtụ ụmụ nwanyị karịa ụmụ nwoke anwụọla ọrịa ọrịa obi n'afọ ọ bụla kemgbe 1984.
Mmetụta ọbara mgbali na-adịghị mma nwere ike imebi akụrụ, ma mee ka ọnyá obi, ọrịa strok , na ọrịa ndị ọzọ na-akpata. Ihe kpatara nke 3 n'ime 5 okwu nke nkụda obi n'ime ụmụ nwanyị bụ ọbara mgbali elu.
Ọrịa obi coronary bụ ọnụ ọgụgụ na-egbu ụmụ nwanyị America, na-ekwu na ihe karịrị narị puku ụmụ nwanyị 500 kwa afọ. Nchọpụta mmalite na ọgwụgwọ ọbara mgbali elu nwere ike igbochi ọtụtụ n'ime ọnwụ ndị a.
Onye nọ n'ihe ize ndụ
Mbara ọbara mgbali nwere ike ime mmadụ ọ bụla ọ bụla. Ọ na-esikarị ike ịkọwa ihe kpatara ọbara mgbali elu ebe ọ bụ na ọtụtụ ihe na ọnọdụ na-ejikarị arụ ọrụ.
Ọdịsọ na ọbụna ọnọdụ ebe a na-egosi dị ịrịba ama na ụfọdụ. Ụmụ nwanyị Afrika nke America bi na Ebe Ndịda Ọwụwa Anyanwụ United States nwere ike inwe ọbara mgbali elu karịa ndị bi n'ebe ọzọ. N'ozuzu ya, ndị Africa-America nwere ike ịmalite ịmịnye ọbara mgbali elu na mmalite ma dị njọ karịa ọcha.
Otú ọ dị, nke a apụtaghị na ndị na-acha ọcha kwesịrị ịtụle ọbara mgbali elu bụ ọrịa Afrika na America. N'eziokwu, iri na otu (Alabama, Arkansas, Georgia, Indiana, Kentucky, Louisiana, Mississippi, North Carolina, South Carolina, Tennessee, na Virginia) dị n'ebe ndịda Ebe Ọwụwa Anyanwụ ka a maara dịka "Stroke Belt States" n'ihi ọnụ ọgụgụ dị elu nke ọrịa strok ndị nwoke na nwanyị nke agbụrụ nile nwere.
Ihe ndị ọzọ na-eme ka ọbara mgbali elu na-agụnye ịṅụ sịga, enweghi mmega ahụ, oke ibu, nri sodium dị elu , cholesterol dị elu , ịṅụbiga ihe ọṅụṅụ na-aba n'anya ókè, na ịkwa iko. Ndị ọrịa na-arịa ọrịa shuga nwekwara nsogbu dị ukwuu maka ọbara mgbali elu na ọrịa ndị ọzọ.
Ndị inyom na-eji ọgwụ mgbochi oral na-eme ka a na-enyocha ọbara mgbali elu ha, ọ bụ ezie na ihe ize ndụ site na ọgwụ mgbochi ọnụ bụ nke dị ala karịa oge gara aga n'ihi na ọnụ ọgụgụ nke estrogen na progestin na ọgwụ ndị a dị ntakịrị. Ụmụ nwanyị nwere ọbara mgbali elu nke na-aṅụ sịga ma na-eji ọgwụ mgbochi oral na-eche ihe dị ka ugboro iri na ise ruo 15 karịa ọrịa strok.
Mgbe ndi mmadu na- ebido , ndi nwanyi nwere ike ibute ọbara mgbali elu na oria mmiri obi ndi ozo; ihe ize ndụ na-ebuwanye ibu ngwa ngwa maka ụmụ nwanyị mgbe ha jisịrị hysterectomy , ikekwe n'ihi na akpanwa na-emepụta kemịkal na-enyere aka ịchịkwa ọbara mgbali.
A na-eche na mmụba ọrịa nke ọrịa obi maka ụmụ nwanyị mgbe a ga-atụgharị uche na mụọ ndị ikom n'ihi na ịdaba etiti estrogen. Ruo ọtụtụ afọ, a kwenyere na ọgwụgwọ ngbanwe nke estrogen (ọgwụ mgbochi ọgwụgwọ, ma ọ bụ HRT) nyere nchebe maka ọrịa obi maka ụmụ nwanyị mgbe a na-eme ya mgbe nile.
Otú ọ dị, ozi e nwetara site na Women's Health Initiative na April 2000 chọpụtara na estrogen na-eme ka ọnyá ọrịa obi dịkwuo elu.
Dị ka akwụkwọ bụ Women's Health Initiative fact sheet:
" Ọ dịghị nnyocha e gosipụtara na HRT ga-ebelata mmetụ obi. A na-eduzi ọtụtụ ọmụmụ banyere mmetụta nke HRT na ọrịa obi na-egosi na HRT na-ebelata ọrịa obi obi nke ọrịa ọrịa obi dịka LDL ọkwa. otutu akwukwo ihe omumu ebe ndi nwanyi ha, ma obu ndi dibia ha, choputara HRT ma soro ha oge di iche iche.
Dị ka ndị na-emepụta ọgwụ na-emegharị ahụ, ndị inyom na-aṅụ sịga ma na-eji estrogen nwere ike ime ka ha nwekwuo ọrịa nke obi obi.
Mgbaàmà
Ọ bụ ezie na ụfọdụ ndị ọrịa nwere ike isi na isi ọwụwa, dizziness, ma ọ bụ anya ọhụụ, ọtụtụ mgbe enweghị ihe mgbaàmà dị. O nwere ike ịbụ na ị maghị na ị nwere ọbara mgbali elu ruo mgbe ihe mere na-achọ nyocha ahụike. Ụmụ nwanyị ndị na-enweghi agụụ mmekọahụ ga-enwerịrị mgbali ọbara na-elele ebe ọ bụ na ụfọdụ kwenyere na ọbara mgbali elu nwere ike imebi ntakịrị libido n'ime ụfọdụ ụmụ nwanyị.
Nsogbu ọbara na-agbaso mgbe nile ga-abụ akụkụ nke nyocha ọhụụ nke onye ọ bụla. Ejikwa ọbara mgbali na-arụ ọrụ na ọtụtụ ụlọ ọgwụ, ọtụtụ ụlọ ọgwụ na ụlọ ọgwụ ga-eme mgbali ọbara na-edozi n'efu na ịrịọ arịrịọ.
Mbara ọbara na-etinye ọnụ ọgụgụ abụọ. Ọnụ ọgụgụ kachasị elu bụ nrụgide systolic -nrụgide nke ọbara n'ime arịa dịka obi na-agba. Ọnụ ọgụgụ dị ala bụ nrụgide diastolic -nrụgide nke ọbara n'etiti obi mgbawa. A na-ele ọbara mgbali elu dị elu mgbe nrụgide systolic dị 140 ma ọ bụ n'elu na / ma ọ bụ mgbe nrụgide diastolic bụ 90 ma ọ bụ n'elu.
Ọgwụ
Ozi ọma banyere ọbara mgbali elu bụ na ọ dị mfe nchịkwa. Ọ bụrụ na mgbali ọbara gị dị elu, dọkịta gị ga-ekpebi ma ị ga-achọ ọgwụ iji belata ọbara mgbali gị. Ọ nwere ike ịhọrọ gị ka ị gbanwee ndụ gị tupu ma ọ bụ n'oge ọgwụgwọ na ọgwụ.
Nanị mgbanwe ihu igwe na-emekarị ka mgbatị ọbara belata ma nwee ike ịgụnye:
- Ịhapụ ibu, ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa
- Ịgbaso nri nri obi
- Ịga na-arụ ọrụ mgbe nile-minit 30 nke ije ije ma ọ bụ arụmọrụ ndị ọzọ na-arụ ọrụ ugbo n'ụbọchị
- Ịbelata oke sodium na nri gị
- Ịkwụsị mmanya na-aba n'anya
- Na-akwụsị ise siga
Ọtụtụ ọgwụ dị iche iche dị maka ịgwọ ọbara mgbali elu. A na-ejikarị ọgwụgwọ agwọ ọrịa na njikọ ọgwụgwọ ndụ. Ụfọdụ n'ime ọgwụ ndị a na-ejikarị agwọ ọrịa mgbali elu gụnyere:
- Diuretics
- Beta-blockers
- ACE (angiotensin-coverting enzyme) inhibitors
- Calcium ọwa channelers
- Ndị na-egbochi Alpha-beta
A pụrụ iji ọgwụ ndị a mee naanị ma ọ bụ na nchikota, dabere na ihe dọkịta gị kpebiri kacha mma maka ọnọdụ gị. Ọ bụrụ na dọkịta gị nyere iwu ịṅụ ọgwụ, ọ dị mkpa na ị na-ewere ọgwụ ahụ kpọmkwem dị ka edere ya ma ghara ịkwụsị n'enweghị iwu ya. Na mberede ịkwụsị ọgwụ mgbali elu nwere ike ime ka ọbara mgbali gị bilie ngwa ngwa.
Ọ bụrụ na a chọpụtala gị na ọbara mgbali elu, ọ dị mkpa ka ị gbasoo ndụmọdụ ndị dọkịta gị nyere leta ahụ. Ịgbaso iwu nke dọkịta gị ga - enyere aka belata ọbara mgbali gị na ihe ize ndụ nke ọrịa obi gị. Gwa ajụjụ ọ bụla i nwere na dọkịta gị-ọ dị mkpa ka ị ghọta usoro atụmatụ gị na uru ọ ga-abara gị na ndụ gị.
> Isi:
> Nsogbu nke Ọbara. Healthywomen.org.