A na-akpọkarị ọbara mgbali elu dị ka "ọrịa obi," n'ihi na ọ naghị egosi onwe ya na ihe ịrịba ama ọ bụla ma ọ nweghị mgbaàmà zuru ụwa ọnụ. N'agbanyeghị nke a, enwere mgbaàmà ole na ole na, na ihe ịrịba ama ịdọ aka ná ntị na akụkọ ihe mere eme, na-emekarị ka dọkịta chee ọbara mgbali elu. N'etiti ndị a, mmetụ isi na-arịwanye elu ma ọ bụ na-arịwanye elu bụ ihe kachasị nso na "mgbagha" ọbara mgbali elu.
Isi isi ọwụwa ma ọ bụ dị ole na ole?
Edewo ya kemgbe ọtụtụ iri afọ na ndị nwere ọbara mgbali elu yiri ka ha na-ata ahụhụ na-arịwanye elu mgbe niile. Nkà mmụta sayensị na physiology n'azụ isi ọwụwa na-akwado nkwado a, yana - mmụba ọbara mgbali na-akpata ihe a na-akpọ autoregulation n'ime arịa ọbara nke na-agafe n'ime anụ ahụ dị n'okpuru okpokoro isi (ebe ọtụtụ isi ọwụwa na-amalite). N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, autoregulation na-eduga ná mgbagwoju anya nke arịa ọbara ndị a, bụ ihe a maara nke ọma nke mgbaàmà na-egbu mgbu.
Otú ọ dị, nchọpụta sitere na Norway, bụ ihe ndị na-egosi na ndị nwere ọbara mgbali elu nwere ike inwe ọnụ ọgụgụ dị ala karịa ndị nwere ọbara mgbali elu. Ọmụmụ ihe, ndị a na-eduzi na ndị Norwegian na-arịa ọrịa ma bipụtara n'otu nnukwu akwụkwọ ahụike na United States, e mere atụmatụ dịka ntinye aka na nchọpụta mbụ ma chọpụta na ndị nwere nnukwu ọbara mgbali elu, nke na-adịghị agwọkwa ya dịka pasent 50% isi ọwụwa karịa ndị ọrịa na-enwe profaịlụ ahụike dị otú ahụ ma ọ bụ mgbatị ọbara nkịtị .
N'etiti ndị na-amụ ihe na ọmụmụ ihe ahụ, ndị nwere nrụgide systolic dị elu na nrụgide dị ukwuu yiri ka ọ bụ ndị kasị chebe onwe ha pụọ na isi ọwụwa. N'ụzọ na-adọrọ mmasị, ndị ọrịa nwere ọbara mgbali elu bụ ndị na-enweta ọgwụgwọ yiri ka ọ na-enwe isi iyi egwu yiri nke ndị ọrịa nwere mgbali ọbara nkịtị.
Usoro ọgwụgwọ a na-agwọ ọrịa / isi ọwụwa nọgidere na-adịgide ọbụna na ndị ọrịa bụ ndị nọgidere na-enwe ọganihu n'ọgụ mmịnye ọbara ha n'agbanyeghị ọgwụgwọ. Nke a na-egosi na ihe ize ndụ nke isi ọwụwa nwere ike ibili dị ka ọbara mgbali.
Ndị nchọpụta amabeghị ihe mere mgbali elu ọbara ji egbochi isi ọwụwa. Echiche dị iche iche dị iche iche site na mgbanwe dị iche iche nke ụfọdụ hormones na kemịk ọbara ka esemokwu dị na nkwonkwo nkwonkwo - akwara na-esiwanye ike ka ọbara mgbali na-arị elu, otu n'ime isi ihe kpatara na ọbara mgbali elu nwere ike iduga mbibi nke ọbara.
Echiche Azu
Ọ bụ ezie na nke a nwere ike ịbụ ntakịrị ozi ọma maka ndị na-arịa ọbara mgbali elu, ihe ize ndụ nke ọbara mgbali elu dị elu ka na-akawanye uru ọ bụla metụtara ọnụọgụ isi. Ọ bụrụ na a na-emeso gị maka ọbara mgbali elu ma na-ata ahụhụ site na isi ọwụwa ma ọ bụ nke siri ike, ị gaghị akwụsị ịṅụ ọgwụ. Kama nke ahụ, ị nwere ike ịchọrọ ọgwụ dị iche iche ma kwuo ya na dọkịta gị.
Isi mmalite:
Tronvik E, Stovner LJ, Hagen K, Holmen J, Zwart JA. Mmetụta dị elu na-echebe megide isi ọwụwa: ihe gbasara ọdịnihu na cross-sectional (nchọpụta HUNT). Nchọpụta ihe. 2008 Abr 15; 70 (16): 1329-36.