Ọ nwere ike iwe ọtụtụ afọ n'etiti mgbasa ozi na mmepe nke cancer. O nwere ike ịbụ na ị nụla banyere ndị mmadụ na-ekpughere asbestos na ịmepụta mesothelioma ọtụtụ afọ mgbe e mesịrị. Ụdị ahụ yiri ya na ịṅụ sịga na ọrịa cancer. Ihe nke a pụtara bụ na enwere oge nke oge a na-akpọ oge ịgbachi nkịtị n'etiti ihe na-akpata ọrịa kansa na ihe ịrịba ama mbụ nke cancer.
Gini mere oge ugha ji di mkpa ma olee otu o si eme ka o mata ihe kpatara nsogbu cancer? Kedu ihe nke a nwere ike ịpụta maka ndị a kpugheworo na kemịkal na-egbu egbu, dịka ndị ọrụ na-emetụta nnapụta na mgbake mgbe ọdachi Ụwa Trade Center batara?
Oge Ọhụụ Maka Ọrịa Cancer: A Definition
A na-akọwa oge akara ụta maka ọrịa cancer dịka oge nke na-agafe n'agbata ihe mbụ na-ebute ọrịa carcinogen (ihe na-akpata ọrịa cancer) na nyocha ọrịa cancer. Dịka ọmụmaatụ, ọ ga-abụ na ị maara na ise siga siga dị ka ihe dị ize ndụ maka ọrịa cancer akpa ume . Oge a, oge a, a ga-akọwa dị ka ogologo oge dị n'etiti mmalite nke ise siga, na nzụlite ikpeazụ na nchọpụta nke kansa cancer.
Oge nkwụsị nwere ike ịdịgasị iche dabere na a na-enyocha ihe na-akpata ọrịa kansa na ọrịa kansa ma ọ bụ ọrịa cancer.
Oge ahụ nwere ike dị mkpụmkpụ, dịka na ikpughe ihe na rediokụkụ na Hiroshima na Nagasaki na ịmalite ọrịa leukemia, ma ọ nwere ike ịdị ogologo oge, dịka oge dị n'etiti ikpughe na asbestos na mmezu nke mesothelioma . Ọrịa cancer nwere ike ịbịakarị ma ọ bụ oge dị elu nke ikpughe ma ọ bụ ọnọdụ dị ala ogologo oge.
Kedu ihe bụ Carcinogen?
Ọ na-enye aka mgbe ị na-ekwu okwu banyere oge ezumike ka ị buru ụzọ nyochaa nkọwa nke carcinogens . Carcinogens bụ ihe ndị dị na gburugburu ebe obibi anyị nke a na-eche na ọ ga-ebute ohere ịmepụta cancer.
Mgbasa ndị a nwere ike ịgụnye radieshon, chemicals, ìhè ultraviolet, na ọbụna ọrịa cancer na-akpata . Ihe atụ nke ị nwere ike ịma gụnyere asbestos, radon , anwụrụ ọkụ sịga, na arsenic.
Carcinogenicity abụghị ọkachamara sayensị-anyị amaghị ma ọhụụ ọ ga-eme ka ọrịa kansa. Òtù Na-ahụ Maka Ọrịa Na-ahụ Maka Ọrịa Na-ahụ Maka Ọrịa Na-ekewapụ ndị carcinogens dabere na ha na-akpata ọrịa cancer. Usoro gụnyere:
- Group 1 - Carcinogenic ụmụ mmadụ
- Group 2A - Ma eleghị anya carcinogenic ụmụ mmadụ
- Group 2B - O nwere ike ịbụ carcinogenic ụmụ mmadụ
- Otu nke ato - Nke a na - enweghị ike ịkọwa ya na ụmụ mmadụ
- Group 4 - O doro anya na ọ bụghị carcinogenic ụmụ mmadụ.
Ọ dị oke mkpa igosi na ọrịa cancer bụ "ọrịa multifactorial" nke na-amalite site na nchịkọta mgbanwe nke mkpụrụ ndụ, ọ bụghị dịka nsonaazụ mutation (enwere ụfọdụ, gụnyere ọtụtụ ọrịa cancer metụtara ọbara. ). N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, ọtụtụ ihe na-arụkọ ọrụ ọnụ iji mepụta ma ọ bụ gbochie kansa.
Nke ahụ kwuru, ọbụna mgbe otu n'ime mkpụrụ ndụ anyị na-amalite ngbanwe, ọtụtụ n'ime mkpụrụ ndụ ndị a anaghị anọgide na-arịa ọrịa cancer. Usoro ọgwụgwọ anyị na-eji nke ọma na mkpụrụ ndụ ndị na-ekpochapụ sel ndị na-adịghị mma na ndị mebiri emebi, ma mkpụrụ ndụ cancer dị iche .
Otu ihe atụ nke ọkpụkpụ multiplexia nke cancer nwere ike ịbụ ụmụ nwanyị na-ese anwụrụ ma nweekwa mgbanwe ntụgharị BRCA2. BRCA2 bụ nkwụsị na-egbochi ụbụrụ . Ị nwere ike ịma nke a "ọrịa cancer ara" site na mmata nke Angelina Jolie kwuru. Ihe a maara nke ọma bụ na ndị inyom na-ebu mgbanwe BRCA2 nwere ọnụọgụ abụọ nke ịkwalite ọrịa kansa akwara ma ọ bụrụ na ha na-aṅụ sịga.
N'ọnọdụ ụfọdụ, ikpughe na carcinogens nwere ike ịbụ karịa mgbakwunye. Dịka ọmụmaatụ, ihe ize ndụ nke ọrịa cancer na akwara na mesothelioma maka ndị na-ekpughere asbestos na anwụrụ ọkụ ka ukwuu karịa ma ọ bụrụ na ị gbakwụnyere ihe ize ndụ ndị a ọnụ.
Mkpa nke Oge Ọgbọ
E nwere ọtụtụ ihe kpatara ọ dị mkpa iji mara ọrịa oge na ọrịa kansa. A na-ahụ otu ihe atụ zuru oke na mmekọrịta dị n'etiti ụtaba na cancer cancer. Ndị mmadụ nwere ike iche na ọ dị mma ruo ọtụtụ afọ-n'oge ụra-tupu ọ pụta ìhè na enwere mmekọrịta dị n'etiti ise siga na ụdị ọrịa kansa .
Echiche nke oge ịgbachi anya nwere ike inye aka kọwaara anyị ihe mere anyị ka na-ejighị n'aka banyere ihe ize ndụ nke nkedo ndị na-etinye aka na mgbalị dị ọcha mgbe 911 gasịrị.
Ihe atụ ọzọ nke mkpa nke oge ịgbachi edemede na-amalite na mkparịta ụka banyere iji ekwentị na ọrịa cancer ụbụrụ. Ụfọdụ ndị na-arụrịta ụka na ọ bụrụ na iji ekwentị eme ihe bụ ihe dị ize ndụ maka ọrịa cancer ụbụrụ anyị kwesịrị ịdị na-ahụ mmụba dị ịrịba ama na ụbụrụ ndị a. Ọ dị mkpa ịchọta na, ọ bụrụ na ịṅụ sịga na-amalite ma ghọọ ihe na-emekarị n'otu oge ahụ na iji ekwentị eme ihe, anyị ka na-eche ma ọ bụrụ na ụtaba nwere ike ịkpata kansa. N'ụzọ doro anya, ịṅụ sịga na-akpata ọrịa cancer, mana n'ihi afọ iri ụra, anyị agaraghị enwe ike nyochaa ihe ize ndụ dị n'ihe atụ ahụ. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, ndị juri ahụ ka nọ n'ihe ize ndụ dị n'etiti ekwentị na ogwu cancer.
Ịghọta oge ịgba ụra na-enye aka kọwaara otu n'ime ihe ndị mere o ji esiri ike nyocha ọrịa na cancer. Ọ bụrụ na anyị ga-amalite ọmụmụ ihe taa na-eleba anya na otu ihe, anyị nwere ike ọ gaghị enwe ihe ọ rụpụtara ruo ọtụtụ iri afọ. Dịka ọmụmaatụ, ọ dịkarịa ala afọ iri anọ ma ọ bụrụ na oge nkwụsị nke carcinogen dị afọ 40. N'ihi nke a, ọtụtụ ọmụmụ (nyochaa oge gara aga) na-eleghachi azụ n'oge. Ebe ọ bụ na enweghi nlezianya chee echiche banyere ọmụmụ ihe a tupu oge (dị ka ihe ọmụmụ) a na-enwekarị ọtụtụ ajụjụ a na-azaghị.
Ihe Ndị Pụrụ Imetụta Oge Ọdịnihu
E nwere ọtụtụ mgbanwe dị iche iche na-emetụta ma ọ ga-abụ na carcinogen nwere ike ime ka ịrịa cancer na oge (oge nkwụsị) n'etiti ikpughe na nchọpụta nke kansa. Ụfọdụ n'ime ndị a gụnyere:
- Ọgwụ ma ọ bụ ike nke ikpughe.
- Oge nke ikpughe.
- Ihe a na-ahụkarị (ụfọdụ na-egosi na ọ ga-eme ka kansa karịa ndị ọzọ).
- Ụdị ọrịa kansa nke na-apụta site na ikpughe.
- Afọ na-ekpughe. N'okwu ụfọdụ dị na ndụ, ahụ ga-adịkwu mfe ịnwere carcinogens karịa ndị ọzọ (Nke a nwere ike ịdị mfe nghọta ma e jiri ya tụnyere ụfọdụ ọrịa.) Dịka ọmụmaatụ, cytomegalovirus nwere ike ịkpata nsogbu nwa mberede mgbe akpọrọ ya na mmalite nke afọ ime, ma ọ bụ naanị ọrịa dị nro na ike ọgwụgwụ n'oge ọzọ). Site na kansa, ikpughe na radiation radiation na utero ga-eme ka ọrịa kansa pụta karịa oge ndị ọzọ. Tụkwasị na nke ahụ, ihe ndị nwere ogologo oge nkwụsị ga-eme ka ọrịa kansa pụta mgbe nsogbu ahụ malitere na mmalite nke ndụ nanị n'ihi na ndị mmadụ nwere ike ịdị ndụ ogologo oge maka ọrịa cancer ahụ.
- Ibu nwoke. Ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị nwere ike ịdịgasị iche n'iche ha. Dịka ọmụmaatụ, ụfọdụ (ma ọ bụghị ndị ọzọ) na-eche na ụmụ nwanyị nwere ike ịmalite ịrịa ọrịa kansa akwara na ọnụ ọgụgụ nke ụtaba. Nye ụmụ nwanyị, estrogen nwere ike na-ekere òkè na nkwalite cancer cancer.
- Mkpụrụ ndụ ihe nketa. A na-ahụ ihe atụ doro anya nke mkpụrụ ndụ ihe banyere ọrịa cancer na ndị nwere Down syndrome, bụ ndị nwere ike ịmalite ịrịa ọrịa kansa ọbara. E nwere ọtụtụ ihe atụ ndị ọzọ. N'ezie, ọ bụ ezie na ị nwere ike ịmara ìhè ultraviolet dịka ihe na-akpata ihe mgbochi, ọ dị ugbu a na pasent 55 nke melanomas nwere mkpụrụ ndụ mkpụrụ ndụ.
- Ihe ndị ọzọ dị ize ndụ maka kansa
- Ọnọdụ ọgwụ ndị ọzọ. Immunosuppression (usoro na - enweghị usoro na - arụ ọrụ) ma ọ bụ n'ihi ọnọdụ ahụike, chemotherapy, ma ọ bụ ọgwụ ndị ọzọ na - egbochi ya, na - eme ka o nwee ike ịnweta ọrịa cancer.
Ụlọ Ọrụ Ahịa Ụwa Na-ahụ Maka Ndị Nzọpụta na Ndị Na-ahụ Maka Ọgwụ na Ọrịa
O nwere ike ịbụ na ị nụla na ndị nyeere aka na mgbake na mgbake mgbe 911 nwere nnukwu ohere nke ịmalite ịrịa cancer. Anyị na-anụzi ugbu a ka ndị mmadụ na-ajụ ma ndị na-emetụta mgbalị ndị dị ọcha nwere nnukwu ihe ize ndụ nke ọrịa kansa. N'oge a, anyị amaghị. Otu ihe kpatara na ihe ize ndụ a abụghị n'ihi oge ịgba nkịtị. Ọ bụ ezie na ọrịa cancer ndị ọbara dị ka myeloma na lymphoma na-abụghị Hodgkin na-enwe oge mgbachi dị mkpirikpi, ndị ahụ siri ike dịka ụbụrụ akwara na-adịkarị ogologo oge
Dabere na ọmụmụ ruo n'oge, ọ dị ka ọrịa cancer karịrị ọrịa ndị a. Naanị usoro ọmụmụ ihe gbasara ihe dịka otu puku ndị ọrụ ọkụ na ndị nnapụta na-achọpụta na afọ asaa mgbe ọdachi ahụ gasịrị, e nwere pasent 19 nke ihe ize ndụ nke ọrịa kansa na saịtị niile.
Ọrịa cancer nke yiri ka ọ ga-amụba gụnyere ọrịa cancer prostate, cancer cancer, myeloma, na lymphoma na-abụghị ndị Hodgkin. Ụfọdụ n'ime carcinogens e kwuru na ájá na irighiri ihe gụnyere asbestos, silica, benzene, na polycyclic aromatic hydrocarbons. Enwere nchegbu na ihe ize ndụ nke ọrịa cancer akwara ga-akawanye njọ na ọdịnihu, na ịghọta nghota nke oge ịgbachi ahụ nwere ike inye aka kọwaa ihe mere na anyị amaghị ihe n'oge a.
Ihe Nlereanya nke Ọdịiche na Oge Ọdịdị Ọbụna na Otu Carcinogen Single
Oge nkwụsị nwere ike ịdịgasị iche dị iche na carcinogens dị iche iche, ma ọbụna na-enwe otu carcinogen nwere ike ịdịgasị iche ma oge nkwụsị na ụdị ọrịa cancer. Nnyocha e mere na 2017 na-ele ọrịa cancer abụọ anya na ndị nwere nnukwu ọrịa leukemia. Anyị maara na ọgwụ na-agwọ ọrịa-mgbe ọ na-agwọta ọrịa cancer ndị a mgbe ụfọdụ - nwekwara ike ịbụ ọrịa carcinogen nke na-akpata ọrịa cancer ndị ọzọ.
Na-eduzi na Argentina, ọmụmụ ihe ahụ na-eso ndị mmadụ nwere nnukwu leukemias ma ọ bụ lymphomas iji chọpụta ma ọrịa cancer abụọ nwere ike ịrịa ọrịa (ọrịa cancer nke ọrịa cancer ji agwọ ọrịa) na oge mgbachi n'etiti ọgwụgwọ nke ọrịa leukemia mbụ ma ọ bụ lymphoma na mmepe nke ọrịa cancer abụọ. Ihe dị ka pasent 100 nke ndị lanarịrị wee nwee ọrịa cancer nke abụọ. Oge nkwụsị ahụ dị mkpụmkpụ karịa maka ọrịa cancer ndị ọzọ dị ka ọbara maka ụbụrụ siri ike. Ogologo oge nkwụsị maka ọrịa hematologic (ọbara) metụtara ọrịa cancer dịka leukemias na lymphomas bụ ọnwa 51 ma dị iche site na 10 ruo 110 ọnwa. Ogologo oge nkwụsị nke ụbụrụ siri ike bụ ọnwa 110, ma oge a dị site na 25 ruo 236 ọnwa.
Ot'u esi eji nkpa a di maka Mbelata Oria Cancer
Dịka e kwuru n'elu, enwere ọtụtụ ihe anyị na-ahụ kwa ụbọchị nke nwere ike ịkpata kansa. Nke a apụtaghị na ọrịa cancer na-aga n'ihu, ma ọ bụ na ụlọ ọrụ na-ahapụ ọrịa carcinogens iji mee ka ego na ọgwụ chemotherapy gbadaa. Anyị enweghị naanị ihe onwunwe, ntinye ego, ma ọ bụ oge iji nyochaa ozuzu na oge ọ bụla a na-ejigide ọgwụ ọ bụla eji eji azụ ahịa.
Ruo mgbe a tụlere ihe dị ogologo karịa oge dị ogologo, anyị enweghị ike ịma kpọmkwem ihe nwere ike ịnwe. Ọ bụ ezie na echiche a nwere ike iduga ụfọdụ iji zere ihe ọhụụ ọhụrụ na isi maka ugwu nta, obere uche na ịkpachara anya bụ ihe niile dị mkpa iji chebe onwe gị.
Chebe akpụkpọ gị na akpa ume gị. Ọ bụrụ na ngwaahịa na-atụ aro itinye gloves (dị mma). Anyị maara na ọtụtụ chemicals nwere ike itinye uche na akpụkpọ ahụ anyị. Ọ bụrụ na ngwaahịa kwadoro iji ezigbo ventilashị, windo mepere emepe ma ọ bụ gbanye ọkụ ọkụ. Wepụta oge gụọ akwụkwọ nchekwa nchekwa data maka chemicals niile ị na - arụ ọrụ.
Ọ bụrụ na ị na-echegbu onwe gị, cheta na ọtụtụ ọrịa cancer na-akpata site na njikọta nke ihe, na ị nwere ụfọdụ na-achịkwa ọtụtụ n'ime ndị a .
> Isi mmalite:
> American Cancer Society. Nwoke a maara na nke a na-ahụ anya bụ Carcinogens. Emelitere 11/03/16.
> Ụlọ Ọrụ maka Nchịkwa na Mgbochi Ọrịa. Obere oge na ụdị ma ọ bụ ụdị ọrịa cancer . Revised May 1, 2013.
> Felice, M., Rossi, J., Alonso, C. et al. Nke abụọ Neoplasms na Ụmụaka Na-emeso Ọgwụgwọ maka Ọrịa Ọrịa AIDS Na / / Lymphoma: Afọ 29 Ọganihu na Nnọkọ Nanị na Argentina. Akwụkwọ nke Pediatric Hematology / Oncology . 2017. 39 (8): e406-e412.
> Li, J., Cone, J., Kahn, A. et al. Njikọ n'etiti Ụlọ Ọrụ Azụmahịa Ụwa na Ahụhụ Ọrịa. JAMA . 2012. 308 (23): 2479-2488.
> Veham, V, Verma, M., na S. Mahbir. Mmalite na-ebute ndị mmadụ na-efe efe ma na-emepụta kansa. Ọgwụ Cancer . 2015. 4 (12): 1908-22.