"Ọ bụghị ihe ijuanya," ka Shakespeare na-agụ egwú dị ukwuu banyere Ihe ọ bụla , "na atụrụ ga-eme ka mkpụrụ obi si n'ahụ ụmụ mmadụ pụta?" Eke ụbụrụ nke Elisethan lyres na ụda eletrik nke isi bọtịnụ nke oge a nwere otu ihe ahụ-ihe dị iche iche nke anụ ahụ na eletriki eletrik nke mejupụtara ụbụrụ na uche mmadụ.
Kedu ka ebili mmiri nke ikuku na-emechi nke na-eme ka ebumnuche anyị na-eduga n'ịkwụsị ụkwụ ma ọ bụ na-ele anya?
Kedu ka onye na-enweghị ọzụzụ ịkụ egwú si mara ma otu egwu ọ dị mma ma ọ bụ na ọ bụghị? Gini mere otu ụdị egwu ji eme ka enyi anyị nwee iwe ọchị ma hapụ anyị oyi?
Egwú na Gị
Anyị bụ ụbụrụ anyị, ihe ole na ole na-emetụkwa anyị, ya mere anyị nwere usoro egwu, dịka egwu pụrụ. Ndị neuroscientists na-eche banyere ihe a na-ahụ maka ụmụ mmadụ. Ọ bụ ezie na ụmụ anụmanụ ndị ọzọ, dịka nnụnụ ma ọ bụ whale, na-eji egwu maka nkwurịta okwu, ụmụ mmadụ nwere mmasị dị ukwuu banyere ihe e kere eke na oriri.
Otu ụzọ nke ịbịakwute ajụjụ ndị a bụ site n'ịmụ ikpe pụrụ iche. Dịka ọmụmaatụ, ụfọdụ ndị nwere ọnyá ọrịa ma ọ bụ ọgwụ nchịkwa na akụkụ ụfọdụ nke ụbụrụ ha na-enweta amusia-ya bụ, ha enweghị ike ịmepụta ma ọ bụ nwee ekele maka ụda egwu. N'ọnọdụ a na-adịghị ahụkebe musicogenic epilepsy, ịnụrụ ụfọdụ abụ (ọbụna abụ ọma) nwere ike ịmalite ịdakwasị epileptic .
Mkpụrụ ndụ mkpụrụ ndụ Williams syndrome na-ejikọta mmasị mmasị dị egwu, ma na-ebelata ikike na mpaghara ndị ọzọ nwere uche.
Site n'ịmụ ihe ndị dị iche iche dị iche iche ma na-eji usoro nchọpụta ndị ọzọ eme ihe, ndị na-agwọ ọrịa na-amalite ịghọtakwu ihe omimi nke egwu. Ụfọdụ na - achọpụta na ọ bara uru ịkekọrịta egwu egwu n'ime ihe atọ: ịghọta ụda, ịmata egwu, na inwe mmetụta uche.
Ịkpọ ụda olu
Ozugbo ebili mmiri na-ada ụda, usoro ụjọ ahụ malitere ịhazi ụda ahụ. A na - eme ndokwa mkpụrụ ndụ n'ime ụbụrụ nke ntị n'ime ime ka ala frequencies na - akpali mkpụrụ ndụ dị nso na apex na frequencies dị elu kụrụ isi ụlọ. A nọgidere na-elekọta nzukọ a ka a na-ebute ihe mgbaàmà site na ụbụrụ nke ụbụrụ na-etolite na medial geniculate nucleus nke thalamus. Site na nke a, a na-agbagharị ihe mgbaàmà ndị a na-agagharị na ụbụrụ nke ụbụrụ n'akụkụ akụkụ anụ ahụ.
Ịmata egwu
Ihe omumu na physiology nke ighota egwu abughi nke ajuju dika isi ihe di nma. Akụkụ a nke ekele ekele na-eme n'ọdịdị n'ihu na nke anụ ahụ lobes, mmalite nke ụbụrụ dị iche iche nke dịgasị iche iche site n'aka onye ọ bụla. Umuachi lobes na-etinye aka na ụdị ngosipụta a kpọtụrụ aha na onye nkụzi egwú Joseph Waters, o yikarịrị ka ọ gụnyere imata kọlụm dị iche iche, ụda olu, na usoro egwu.
Ụfọdụ ndị nchọpụta amụwo otú ndị na-egwu egwu si egwu egwu na-emegide ndị na-abụghị ndị na-egwu egwú. Ufodu omumu ihe omuma egosiwo na mgbe na-ege egwu, oghere aka ekpe nke ụbụrụ na-abuana n'ime ndị na-egwu karịa ndị na-abụghị ndị na-egwu egwú.
A na-ewere akụkụ nke aka ụbụrụ nke ụbụrụ ka ọ bụrụ ihe nyocha karịa nke ziri ezi, na-atụ aro ka a gụkwuo egwu na ndị na-ege ntị nke ọma.
Egwú na mmetụta
Ọ bụ ezie na lobes nwere ike inyere aka ịmata ma ghọta akụkụ dị iche iche nke egwu, ọ bụ n'ezie karịa egwú karịa ọgụgụ isi. Mmetụta ndị music na-akwalite bụ ihe na-eme ka ọtụtụ n'ime anyị na-alaghachi maka ihe ndị ọzọ. Otu n'ime egwu egwu bụ na ụdị egwu ahụ adịghị adaba n'ụzọ zuru ezu na ahụmahụ nke uche anyị. Dịka ọmụmaatụ, anyị nwere ike ịnụrụ ọdachi dị egwu ma nwee mmetụta nke iru újú, ma n'otu oge ahụ na-enwe ahụmahụ ahụ nnukwu.
Ike anyị ikwu otú a na-ezube egwu iji mee ka anyị chee na ọ bụ mmekọrita na afọ na-eto eto na ụmụaka. Ka ụmụaka na-etolite, ikike nke ịkọkọ isi ihe ndị dị mkpa na iwe ọkụ na obi ụtọ na mkpịsị ugodi dị obere na nkwụsị ngwa ngwa na iru újú na-agbanwe agbanwe. Akụkụ a nke ekele ekele bụ nke a na-ejikọta na ọrụ na nkwụsị aka ekpe na nke na-eme ka ọkpụkpụ dị iche iche dị iche iche.
Anyị na-eche ike nke ụfọdụ egwu na ahụ anyị dum. Ugwu a na-adọrọ mmasị na-eme ka akụkụ ụbụrụ nke ụbụrụ na-arụ ọrụ, ụlọ ọrụ ụgwọ ọrụ nke ịhụnanya ịhụnanya na ọgwụ ọjọọ na-arụ ọrụ. Ebe a na-emepụta ihe na-esite na ya na-abanye na sekit nke na-agụnye hypothalamus, ebe etiti ụbụrụ na-ejikọta usoro nchebe autonomic ahụ. Nke a nwere ike ime ka ọnụọgụgụ obi gị, mgbanwe dị iche iche na-eku ume, na ọbụna mmetụta nke "nsị."
Coda
Egwú dị mkpa maka ụbụrụ anyị. Egwú na-ehicha anyị dị ka ụmụ ọhụrụ ma na-abụkarị otu n'ime ụbụrụ kachasị na-eguzogide ọgwụ na-arụ ọrụ megide ọdachi nke nkwarụ mgbe anyị dị afọ. Mmetụta nke egwu banyere ihe a kpọrọ mmadụ bụ oge ochie. Ihe mbu nke ihe ndi mmadu ji eme ihe dika ihe di ka afo 50,000 si na ogbugba ogbugba nke achoputara n'ime ogba. Ọtụtụ ndị na-eche na otu n'ime ihe kachasị ekpughe ihe ha nwere ike ịmụta banyere mmadụ ọzọ na-agha ụgha na-atọ ha ụtọ. Site n'ịmụta otú ụbụrụ si enwe ekele maka egwu, ndị na-agwọ ọrịa na-atụ anya ịmatakwu banyere ihe ọ bụ nke na-eme ka anyị dị iche na karịsịa mmadụ.
Isi mmalite:
Steven A Sparr, Amusia na musicogenic epilepsy. Nchịkọta Na-ahụ Maka Ọdịnihu na Neuroscience Report (2003) Nkebi: 3, Esemokwu: 6, Peeji nke: 502-507
Egwú Egwú: Ụgha na Sayensị. Antonio Montinaro World Neurosurgery May 2010 (Vol. 73, Isiakwụkwọ 5, Peeji nke 442-453).
Brandy R. Matthews, Isi nke 23 Ụbụrụ ụbụrụ, Akwụkwọaka nke Nyocha Ahụike 2008; 88 (): 459-469.