Gịnị bụ sel glial na gịnị ka ha na-eme?

Ọkpụkpọ Brain ndị ọzọ

O nwere ike ịbụ na ị nụla banyere "isi awọ" nke ụbụrụ, nke mejupụtara sel ndị a na - akpọ neurons, ma otu ụbụrụ ụbụrụ dị nta bụ nke na - eme ka "ihe ọcha" pụta. A na-akpọ ha sel selị.

Kedu Ihe Osisi Glial?

Na mbụ, mkpụrụ ndụ na-amịpụ - a na-akpọ glia ma ọ bụ neuroglia-kwenyere na nanị inye nkwado nkwado. Okwu ahụ bụ "glia" pụtara n'ụzọ nkịtị "ngwugwu neural." Otú ọ dị, nchọpụta ndị dị nso n'oge na-adịbeghị anya, egosiwo na ha na-arụ ọrụ dị iche iche na ụbụrụ na akwara na-arụ ọrụ n'ime ahụ gị. N'ihi ya, nchọpụta agbawaala, anyị amụwokwa ọtụtụ ihe banyere ha. N'agbanyeghị nke ahụ, a ka nwere ọtụtụ ihe ọzọ ị ga-amụta.

Ụdị Glial Cell

N'ụzọ bụ isi, mkpụrụ ndụ na-ejide onwe ya na-enye nkwado maka mbọ ọhụrụ. Were ha dị ka ọdọ mmiri nzuzo maka usoro ụjọ gị, tinyekwara ndị ọrụ nchịkwa na ndị na-elekọta ụlọ. Ha nwere ike ọ gaghị eme nnukwu ọrụ, ma na-enweghị ha, nnukwu ọrụ agaghị eme.

Mkpụrụ ndụ glial na-abịa n'ụdị dị iche iche, nke ọ bụla n'ime ha na-arụ ụfọdụ ọrụ ndị na-eme ka ụbụrụ gị rụọ ọrụ n'ụzọ ziri ezi-ma ọ bụ, ọ bụrụ na ị nwere ọrịa nke na-emetụta mkpụrụ ndụ ndị dị mkpa.

Usoro nchegbu gị bụ Central (CNS) bụ ụbụrụ gị na akwara nke okpukpu ụkwụ gị. Ụdị ise dị na CNS gị bụ:

• Astrocytes
• Oligodendrocytes
• Microglia
• Ụlọnga ndị kwesịrị ekwesị
• Gharị ọkụ

I nwekwara mkpụrụ ndụ na-agba agba n'ime usoro nhụjuanya gị (PNS), nke na-agụnye irighiri akwara na nsọtụ gị, site na azụ ụkwụ. Ụdị abụọ nke mkpụrụ ndụ na-agba ọsọ bụ:

• Schwann sel
• Satellite sel

1 -

Astrocytes

Ụdị glial cell kachasị dị na sistemụ ahụ bụ isi bụ astrocyte, nke a na - akpọkwa astroglia. Akụkụ "astro" nke aha ahụ na-ezo aka na eziokwu ahụ bụ na ha dị ka kpakpando, na ntụgharị ihu na-aga ebe niile.

Ụfọdụ, ndị a na - akpọ astrocytes protoplasmic, nwere ọtụtụ ihe dị iche iche na ngalaba. Ndị ọzọ, ndị a na - akpọ ndị ụrọ kpakpando nwere ogologo oge, na - ejigide aka na - ejikarị nwayọọ nwayọọ. A na-ahụkarị ụdị protoplasmic ahụ n'etiti eriri mmiri na isi awọ mgbe a na-ahụkarị fibrous na ihe ọcha. N'agbanyeghị ọdịiche ndị a, ha na-arụ ọrụ ndị yiri ya.

Astrocytes nwere ọtụtụ ọrụ dị mkpa, gụnyere:

• Ịmepụta mgbochi ụbụrụ ọbara (BBB). BBB dị ka usoro nchedo siri ike, naanị ikwe ka ihe ndị dị na ụbụrụ gị bụrụ ihe na-emerụ ahụ. Usoro nchịkọta a dị mkpa iji mee ka ụbụrụ gị dị mma.
• Ịchịkwa kemịkal gburugburu neurons. Ụzọ a na-esi enweta nkwurịta okwu site na ndị ozi ọjọọ bụ ndị na-akpọ neurotransmitters. Ozugbo chemical nyere ozi ya na cell, ọ na-abanye n'ebe ahụ na-eme ihe ruo mgbe mgbe kpakpando na-emegharị ya site na usoro a na-akpọ reuptake . Usoro reuptake bụ ihe a na-eche n'ọtụtụ ọgwụ, gụnyere ndị na-eme ihe nkwụsị. Astrocytes na-ehichapụkwa ihe fọdụrụ mgbe ọnwu na-adịghị na-anwụ, nakwa dị ka ions potassium, bụ ndị na-arụ ọrụ dị mkpa na ọrụ nhụ.
• Ịchịkwa ọbara na-eru ụbụrụ. Maka ụbụrụ gị iji mezie ozi n'ụzọ kwesịrị ekwesị, ọ dị mkpa ka ọbara ụfọdụ na-aga na mpaghara ya dị iche iche. Mpaghara na-arụ ọrụ na-enweta ihe karịrị arụ ọrụ na-adịghị arụ ọrụ.
• Imekọrịta ọrụ nke axons. Axons bụ ogologo oge, dị ka akụkụ nke neurons na mkpụrụ ndụ nerve nke na-eme ka eletrik na-ezipụ ozi sitere n'otu cell gaa na ọzọ.

Akwụsịtụla nke kpakpando nwere ike ijikọta ọtụtụ ọrịa na-adịghị na-agwọ ọrịa, gụnyere:

• Igwe sclerosis n'ụbụrụ Amyotrophic (ọrịa ALS ma ọ bụ Lou Gehrig)
• Ọchụchọ Huntington
• Ọrịa Parkinson

Ụdị anụmanụ nke ọrịa ndị na-agụ kpakpando na-enyere ndị nchọpụta aka ịmatakwu banyere ha na olileanya nke ịchọta ọhụụ ọhụrụ.

2 -

Oligodendrocytes

Oligodendrocytes sitere na mkpụrụ ndụ mgbochi neural. Okwu a bu okwu Grik nke, ya na ha nile, putara "nkpuru nke nwere otutu alaka." Ebumnuche ha bụ iji nyere ihe ọmụma aka ngwa ngwa ngwa ngwa.

Oligodendrocytes dị ka bọọlụ spikey. Na aro nke ha na-acha ọcha na-acha ọcha, na-egbuke egbuke membranes nke kechie gburugburu axons na sel nerve. Nzube ha bụ ịmepụta nchekwa na-echebe, dị ka mkpuchi plastik na wiil eletriki. A na-akpọ oyi akwa mkpuchi a ọbọ ọkpụkpụ.

Ọbọ ahụ adịghị aga n'ihu, ọ bụ ezie na. Enwere ọdịiche dị n'agbata akpụkpọ ahụ ọ bụla a na-akpọ "ọnụ nke Ranvier," ọ bụkwa ọnụ nke na-enyere aka eletrik na-agbasa n'ụzọ dị irè tinyere mkpụrụ ndụ nerve. Ihe mgbaàmà ahụ na-esite n'otu ọnụ gaa na nke na-esote, nke na-eme ka njigide nke nkwonkwo nkwonkwo ahụ dịkwuo elu ma na-ebelata ume ole ọ na-ewe iji zipu ya. Mgbaàmà tinyere akwara melin nwere ike ịga njem dị ka kilomita 200 kwa nkeji.

Mgbe ị na-amụ nwa, naanị gị nwere axons ole na ole, ọnụ ọgụgụ ha na-etolite ruo mgbe ị dị ihe dị ka afọ 25 ruo 30. A na-ekwenye na ọ bụ ọrụ dị mkpa na ọgụgụ isi.

Oligodendrocytes na-enyekwa aka kwụsie ike ma na-ebu ume site na mkpụrụ ndụ ọbara gaa na axons.

Okwu a bụ "ọkpụkpụ myelin" nwere ike ị maara gị n'ihi na ya na ọtụtụ sclerosis . N'ọrịa ahụ, a na-eche na usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-awakpo ọbọ akwara, nke na-eduga ná nkwụsị nke ndị na-adịghị ahụ ọkpụkpụ na ụbụrụ ụbụrụ. Ọrịa na-afụ ụfụ nwere ike imebi ọnyá afọ.

Ọrịa ndị ọzọ kweere na a ga - ejikọta ya na ọrịa oligodendrocyte gụnyere:

• Leukodystrophies
• Tumors a na-akpọ oligodendrogliomas
• Schizophrenia
• Ọrịa mmiri

Nchọpụta ụfọdụ na-enye echiche na ndị na-ahụ maka ndị na-emepụta ihe na-eme ka ndị na-adịghị eletrik na-akpata oligodendrocytes, bụ nke, n'etiti ọrụ ndị ọzọ, na-akpali akụkụ nke ụbụrụ gị ka i wee nwee ike ilekwasị anya ma mụta ozi ọhụrụ. Otú ọ dị, n'ọtụtụ dị elu, a na-ewere glutamate dịka "excitotoxin," nke pụtara na ọ nwere ike imebi mkpụrụ ndụ ruo mgbe ha nwụrụ.

3 -

Microglia

Dị ka aha ha na-atụ aro, microglia bụ ntakịrị mkpụrụ ndụ nkedo. Ha na-eme ihe dịka ụbụrụ nke aka ha raara onwe ha nye, nke dị mkpa ebe ọ bụ na BBB na-emepụta ụbụrụ site n'ahụ ahụ gị.

Microglia dị njikere maka ihe ịrịba ama nke ọrịa na ọrịa. Mgbe ha chọpụtara ya, ha na-elekọta ma na-elekọta nsogbu ahụ-ma ọ pụtara ikpochapụ mkpụrụ ndụ nwụrụ anwụ ma ọ bụ wepụ ihe toxin ma ọ bụ ọrịa.

Mgbe ha na-emeghachi omume na mmerụ ahụ, microglia na-eme ka nsị dịka akụkụ nke usoro ọgwụgwọ. N'ọnọdụ ụfọdụ, dịka ọrịa Alzheimer , ha nwere ike ịghọ ndị na-emegharị ọbara na-eme ka ọ daa. Ekwenyere na ọ na - eduga na plaịtị amyloid na nsogbu ndị ọzọ metụtara ọrịa ahụ.

Tinyere Alzheimer's, ọrịa ndị nwere ike jikọta na nkwụsị nke nkwarụ gụnyere:

• Fibromyalgia
• Ọrịa neuropathic oge na-adịghị
• Nsogbu mgbagwoju anya Autism
• Schizophrenia

E kweere na Microglia nwere ọtụtụ ọrụ karịrị nke ahụ, gụnyere ọrụ dị na plastic na-eduzi ọmụmụ ma na-eduzi mmepe nke ụbụrụ, nke ha nwere ọrụ dị mkpa n'ụlọ.

Obi anyị na-eme ka ọtụtụ njikọ dị n'etiti eriri mmiri nke na-eme ka ha nwee ike ịfefe ozi na azụ. N'eziokwu, ụbụrụ na-emepụta ọtụtụ ihe karịa ha karịa nke anyị chọrọ, nke na-adịghị arụ ọrụ ọma. Microglia chọpụta synapses ndị na-enweghị isi na "prun" ha, dịka onye na-elekọta ubi na-akwachasị osisi ohia iji mee ka ọ dị mma.

Nnyocha nke Microglial ewepụlarị na afọ ndị na-adịbeghị anya, na-eduga n'ịghọtawanye ọrụ ha na-ahụ maka ahụike na ọrịa na usoro nhụjuanya nke etiti.

4 -

Okpukpọ Uche

A maara ụbụrụ ndị a na-ejikọta onwe ha nke ọma maka ịmepụta akpụkpọ ahụ a na-akpọ ependyma, nke bụ akpụkpọ ahụ dị mkpa na-ekpuchi eriri etiti nke eriri afọ na ventricles (ụzọ) nke ụbụrụ. Ha na-emepụta mkpụrụ ndụ ọka ụbụrụ .

Mkpụrụ ndụ ndị na-anọchi anya bụ obere obere ma jikọta ọnụ iji mepụta akpụkpọ ahụ. N'ime ventricles, ha nwere nsị, nke dị ka ntutu isi, na ebili mmiri na azụ iji nweta mmiri ọmụmụ mmiri na-ekesa.

Mmiri Cerebrospinal na-enye nri ma wepụ ihe ndị na-erepịa ihe site na ụbụrụ na akwara ogwu. Ọ na-ejekwa ozi dị ka onye na-etinye ụkwụ na ụzụ n'etiti ụbụrụ gị na okpokoro isi. Ọ dịkwa mkpa maka ebe obibi nke ụbụrụ gị, nke pụtara ịhazi okpomọkụ ya na ihe ndị ọzọ na-eme ka ọ rụọ ọrụ dị ka o kwere mee.

A na-etinyekwa mkpụrụ ndụ ndị na-anọchi anya na BBB.

5 -

Radial Glia

A na-ekwenye na ọ bụ ụdị sno cell , nke pụtara na ha mepụtara mkpụrụ ndụ ndị ọzọ. Na ụzụ na-emepe emepe, ha bụ "nne na nna" nke neurons, astrocytes, na oligodendrocytes. Mgbe ị bụ nwa ẹmbrayo, ha nyekwara mpempe akwụkwọ maka mmepe na-emepe emepe, na-ekele ogologo oge nke na-eduzi mkpụrụ ndụ ụbụrụ na-eto eto dị ka ụbụrụ gị.

Ọrụ ha dị ka mkpụrụ ndụ mpi, karịsịa dị ka ndị na-emepụta mbọ ọhụrụ, na-eme ka ha lekwasị anya na iji mezie ụbụrụ site na ọrịa ma ọ bụ mmerụ.

Ka oge na-aga, ha na-arụ ọrụ na nkwụsị.

6 -

Schwann Cell

A na - akpọ aha sel Schwann maka physiologist Theodor Schwann, bụ onye chọpụtara ha. Ha na-arụ ọrụ dị ukwuu dị ka oligodendrocytes n'ihi na ha na-enye ọkpụkpụ mịlị maka axons, ma ha na-adị n'ime usoro nhụjuanya ahụ (PNS) karịa CNS.

Otú ọ dị, kama ịdị na etiti cell na akpụkpọ ụkwụ, ndị sel Schwann na-emepụta onwe ha kpọmkwem gburugburu axon. Ọnụ nke Ranvier dị n'etiti ha, dịka ha na-eme n'etiti membranes nke oligodendrocytes, ha na-enyekwa aka na ntanye ahụ n'otu ụzọ ahụ.

Ngwunye Schwann bụkwa akụkụ nke usoro ntinye nke PNS. Mgbe ụbụrụ akwara dara ụda, ha nwere ikike, n'eziokwu, rie ihe ndị ahụ na-eri ahụ ma nye ụzọ echedoro maka ọhụụ ọhụrụ.

Ọrịa ndị metụtara Schwann sel gụnyere:

• Ahụhụ Guillain-Barre
• Ọrịa Charcot-Marie-Tooth
• Schwannomatosis
• Mmetụta na-eme ka ọkpụkpụ polyneuropathy na-egbu oge
• Ọrịa

Anyị enwetala nchọpụta na-eme nkwa banyere transplanting mkpụrụ ndụ nke Schwann maka ọnya ọnyá na ihe ndị ọzọ dị iche iche nke akwara mberede.

A na - etinyekwa mkpụrụ ndụ Schwann n'ụdị ụfọdụ nke mgbu na - adịghị ala ala. Ịmalite ọrụ mgbe mmebi ahụ nwere ike itinye aka na nkwụsịtụ n'ụdị ụbụrụ akwara ndị a na - akpọ nociceptors , nke nwere mmetụta nke gburugburu ebe obibi dị ka okpomọkụ na oyi.

7 -

Satellite Cell

Mkpụrụ ndụ satellite na-enweta aha ha site n'otú ha si agbanye ụfọdụ neurons, tinyere ọtụtụ satellites na-akpụ ọbọ gburugburu gburugburu ụlọ. Anyị na-amalite ịmụta banyere mkpụrụ ndụ ndị a mana ọtụtụ ndị na-eme nnyocha kweere na ha yiri ndị na-agụ kpakpando.

Oghere satellite 'nzube bụ isi na-edozi gburugburu gburugburu eriri mmiri ahụ, na-edebe ọgwụ ndị dị na nhazi.

Mkpụrụ ndụ ndị nwere mkpụrụ ndụ satịlaịtị nwere ihe a na-akpọ gangila, nke bụ ụyọkọ nke mkpụrụ ndụ akwara na usoro autonomic ụjọ na usoro sensory. Usoro nchekwa autonomic na-achịkwa akụkụ ahụ gị, ebe usoro sensory gị bụ ihe na-enye gị ohere ịhụ, ịnụ, ísì, aka, na uto.

Mkpụrụ ndụ satellite na-enye ihe oriri na-edozi ahụ ma nabata akwa toxins dị arọ, dịka mercury na lead, iji gbochie ha ka ha ghara imerụ ya.

A na-ekwenyekwa na ha ga-enye aka ịkwaga ọtụtụ ndị na-ahụ maka ntanet na ndị ọzọ, gụnyere:

• Glutamate
• GABA
• Norepinephrine
• Adenosine triphosphate
• Ihe P
• Capsaicin
• Acetylcholine

Dị ka microglia, mkpụrụ ndụ satịlaịtị chọpụtara ma zaghachi ihe ọjọọ na mbufụt. Otú ọ dị, a ghọtabeghị ọrụ ha na-arụ n'ịrụzi mmebi ahụ.

A na-ejikọta mkpụrụ ndụ satọnikarị na mgbu na-adịghị ala ala nke na-emetụta anụ ahụ anụ ahụ, mmerụ ahụ, na ịmalite ihe mgbu (hyperalgesia) nke nwere ike ịmịpụta na chemotherapy.

Okwu Site

Ọtụtụ n'ime ihe anyị maara, kwere, ma ọ bụ na-eche banyere mkpụrụ ndụ ndị na-agba ọsọ bụ ihe ọhụrụ. Mkpụrụ ndụ ndị a na-enyere anyị aka ịghọta otú ụbụrụ na-arụ ọrụ na ihe na-eme mgbe ihe adịghị arụ ọrụ dịka ha kwesiri.

O doro anya na anyị nwere ọtụtụ ihe ndị ọzọ iji mụta banyere glia, ọ ga-abụkwa na anyị ga-enweta ọgwụgwọ ọhụrụ maka ọrịa dịgasị iche iche dị ka ọdọ mmiri anyị na-amụba.

> Isi mmalite:

> Gosselin RD, Suter MR, Ji RR, Decosterd I. sel glial na mgbu na-adịghị ala ala. Neuroscientist. 2010 Ọkt; 16 (5): 519-31.

> Kriegstein A, Alvarez-Buylla A. Ụdị njigide nke embrayo na okenye okenye. Nyochaa kwa afọ nke neuroscience. 2009; 32: 149-84.

> Ohara PT, Vit JP, Bhargava A, Jasmin L. Evidence for a Role of Connexin 43 in Trigeminal Pain N'iji RNA Interference Na Vivo. Akwụkwọ nke neurophysiology. 2008 Dec, 100 (6): 3064-73.