N'ịgwa gị na ị nwere dyslipidemia nwere ike ịtụ ụjọ. Otú ọ dị, okwu okwu a na-egosi na ị nwere otu ma ọ bụ karịa njedebe na profaịlụ gị nke pụrụ ịdị oke ma ọ bụ elu. N'ụzọ dị nro, dabere na ụdị lipids emetụta, enwere ọtụtụ ụzọ isi mesoo ọnọdụ a - site na ịṅụ ọgwụ iji mee mgbanwe ụfọdụ na ndụ gị.
Isi
Dyslipidemia bụ ọnọdụ ahụike nke na-ezo aka n'ụdị ọbara na-adịghị mma. Ụdị dyslipidemia kachasị dịkarịsịrị bụ hyperlipidemia ma ọ bụ ọnụ ọgụgụ dị elu nke lipid. Ụdị nke ọzọ bụ nke dyslipidemia, hypolipidemia, na-ezo aka n'ogo na-egbuke egbuke bụ ndị dị ala. Dyslipidemias nwere ike imetụta ọkpụkpọ ọ bụla, gụnyere LDL cholesterol ọkwa, HDL cholesterol etoju, triglycerides , ma ọ bụ ọnụ ọgụgụ ndị a lipids.
Mgbe nanị ọkwa cholesterol dị elu ma ọ bụ dị ala, a na-akpọ ya hypercholesterolemia ma ọ bụ hypocholesterolemia. Mgbe ụfọdụ, a pụkwara ịkpọ ndị a hyperlipoproteinemia ma ọ bụ hypolipoproteinemia. Mgbe a na-emetụta nanị triglycerides, enwere ike iwere ya dịka hypertriglyceridemia (ogo triglyceride) ma ọ bụ hypotriglyceridemia (ọkwa dị ala triglyceride). N'aka nke ọzọ, ọ bụrụ na onye nwere ma triglyceride na cholesterol emetụta, a na-akpọ ya dịka "dyslipidemia" jikọtara.
Eme
Enwere ọtụtụ ihe nwere ike ime ka dyslipidemia-site na nsogbu ndị ketara na ndụ gị. A na-ekewa ihe ndị kpatara dyslipidemia n'ime ụzọ abụọ: isi ma ọ bụ nke abụọ dyslipidemia.
Dyslipidemia bụ isi na-ezo aka n'ọrịa na-adịghị mma nke egbugbere ọnụ bụ ndị sitere na mkpụrụ ndụ ma ọ bụ mkpụrụ ndụ mịpụtara ketara n'aka otu ma ọ bụ ma ndị nne na nna.
Mkpụrụ ndụ ndị nwere nkwarụ nwere ike ime ka ọ ghara ịdị irè na egbugbere ọnụ ma ọ bụ nwee ike gbanwee otú a na-esi eme ihe ụfọdụ n'ime ahụ. Ọ bụrụ na dyslipidemia na-agba n'ime ezinụlọ, ọrịa a ga-enwekarị okwu "ezinụlọ" n'aha ha iji gosi na ọ bụ ọnọdụ nketa. Ndị ọ bụla nwere nsogbu dyslipidemias bụ ndị metụtara ụba LDL na-enwe nnukwu ihe ize ndụ nke ịmalite atherosclerosis ná mmalite nke ndụ, nke nwere ike ibute ọrịa obi.
N'aka nke ọzọ, dyslipidemia nke abụọ, bụ nke a na-ahụkarị ma na-eme n'ihi ọtụtụ ihe metụtara ụfọdụ akụkụ nke ndụ gị ma ọ bụ ụfọdụ ọnọdụ ahụ ike ị nwere. A pụrụ ime ka hyperlipidemias bụrụ nke abụọ:
- Ogbenye ma ọ bụ nnukwu abụba, nri shuga dị elu
- Enweghị mmega ahụ
- Ụfọdụ ọgwụ dịka ndị na-egbochi beta, ụfọdụ ọgwụ iji gwọọ HIV, ọgwụ mgbochi ọnụ
- Ọrịa afọ ime
- Ịṅụbiga mmanya ókè
- Ịṅụ sịga
- Hypothyroidism nke a na-emebeghị
- Ọrịa shuga anaghị achịkwa
Mkpụrụ ọgwụ ndị nke abụọ, nke na-adịkarịghị, nwere ike ịmalite site na hyperroidroid na-adịghị agwọ ọrịa ma ọ bụ ụfọdụ ọrịa cancer.
Ihe ịrịba ama na mgbaàmà
Enweghị ezi ụzọ ịmara ma ị nwere dyslipidemia - ma ọ bụ hyperlipidemia ma ọ bụ hypolipidemia - ma ọ bụrụ na ị nwere arụmụka ogbi rụrụ. Nke a na-agụnye ịbịaru ọbara n'ụlọ ọrụ dọkịta gị ma mee ka ọ nyochaa maka ọkwa LDL, HDL, na triglycerides.
N'ọnọdụ ndị na-adịghị ahụkebe nke egbugbere ọnụ dị oke elu, ebulite elu, bumps na-acha odo odo nke a na-ezo aka dị ka xanthomas nwere ike ịpụta na ahụ.
Ọgwụgwọ
E nwere ọgwụgwọ dịgasị iche iche na ihe ndị ọzọ dịnụ iji lebara dyslipidemias anya.
A naghị emeso hypolipidemias ọ gwụla ma ha siri ike, na-emekarị n'ọnọdụ ụfọdụ ebe e ketara ọnọdụ ahụ. N'ọnọdụ ndị a, a na-edozi ihe oriri na ụfọdụ vitamin nwere ike na-enye abụba.
Ngwọta nke hyperlipidemias na-adabere na ịdị elu nke lipid elevation, nakwa ụdị nke egbugbere ọnụ na-emetụta. A na-enyekarị ndụmọdụ cholesterol na-eweda nri na mgbanwe ndụ na-atụ aro, na-agụnye ịkwụsị ịṅụ sịga, mmega ahụ na-arịwanye elu ma na-ekwu okwu banyere ọnọdụ ahụike ọ bụla nke nwere ike ịkpata ọkwa dị elu.
N'ọnọdụ ụfọdụ, a na-ejikwa ọgwụ eme ihe iji belata mmiri gị na iji belata ohere ị nwere ọrịa obi n'ọdịnihu.
> Isi mmalite:
> Lam JYT. Merck akwukwo nke nchoputa na ọgwụ.
> Fauci AS, Braunwald E, Kasper DL et al (eds). Ụkpụrụ Harrison nke Medicine Internal, mbipụta 19. New York, McGraw Hill, 2013.