Ihe Mmasị ọ bụla chọrọ iji mara banyere aru
Usoro ụjọ ahụ bụ usoro ihe omume nke na-ejikọta nkwurịta okwu n'ime ahụ. E nwere ụdị mkpụrụ ndụ anọ dị na nhụjuanya ahụ: ụfụ sensory, irighiri akwara, akwara autonomic na eriri ụkwụ ( neuron bụ okwu efu maka mkpụrụ ndụ nerve). Ị nwere ike kewaa akwara niile n'ime ahụ ka ọ bụrụ akụkụ abụọ: usoro nhụjuanya bụ isi na usoro nhụjuanya elu .
Central Nervous System (CNS)
Usoro nhụjuanya nke etiti nwere akụkụ abụọ: ụbụrụ na ụbụrụ. O nwere ụdị ihe anọ dị nerve na ọ bụ naanị ebe ị nwere ike ịchọta eriri ụkwụ. Egwurugwu nke etiti mba a na-esi n'èzí mara ya nke ọma. Ọ dịghịdị emetụta ọbara. Ọ na-enweta nri ya site na mmiri mmiri, mmiri doro anya nke na-ehicha ụbụrụ na ụbụrụ.
A na-ekpuchi akụkụ abụọ ahụ na atọ nke membranes a na-akpọ meninges . Mgbu na ụbụrụ mmiri na-eme ka ụbụrụ mee ka ụbụrụ ya ghara ịbụ onye merụrụ ahụ site na ịkụ aka na ala. Ọ nwere ike ịnweta ọrịa site na nje ma ọ bụ nje bacteria na meninges a na-akpọ maningitis . O nwekwara ike inwe ọbara ọgbụgba n'etiti mgbu na okpokoro isi (a na - akpọ hematoma ) ma ọ bụ n'etiti etiti nke meninges (nke a na - akpọ hematoma ). Ọbara ọ bụla ma ọ bụ ọrịa n'ime okpokoro isi nwere ike itinye nrụgide n'ụbụrụ ma mee ka ọ ghara ịrụ ọrụ.
Usoro nhụjuanya nke etiti dị ka nkpu nke kọmputa gị (ma eleghị anya kọmputa ị na-eji na-agụ nke a). Ọ dị n'ebe ahụ na ọtụtụ nde njikọ na-akpali obere mkpali gburugburu site na sekit gaa na circuit (nhụjuanya na akwara), ịkọ na iche echiche. Ụbụrụ gị na-eme atụmatụ niile ma chekwaa ozi.
Ọkpụkpụ gị dị ka eriri nke nwere ọtụtụ ntanetị ọ bụla na-agba n'akụkụ niile nke ụbụrụ.
Ma ụbụrụ kọmputa na laptọọpụ gị, dị ka ụbụrụ n'ime isi gị, abaghị uru ọ bụla n'onwe ya. Ị ga-enwe ike ịgwa kọmputa gị ihe dị gị mkpa ma hụ ma ọ bụ nụ ihe kọmputa gị na-agbalị ịgwa gị. Ị chọrọ ụfọdụ ụdị ọsọ ọsọ na mmepụta ngwaọrụ. Kọmputa gị na-eji òké, ntụpọ touchscreen ma ọ bụ keyboard iji ghọta ihe ịchọrọ ka ọ rụọ. Ọ na-eji ákwà ngebichi na ndị ọkà okwu meghachi omume.
Ahụ gị na-arụ ọrụ n'otu aka ahụ. Ị nwere akụkụ ahụ dị egwu iji zipu ozi na ụbụrụ: anya, ntị, imi, ire na akpụkpọahụ. Iji meghachi omume, ị nwere akwara na-eme ka ị na-eje ije, na-ekwu okwu, na-elekwasị anya, na-ehichapụ anya, na-egbochi ire gị - ihe ọ bụla. Ngwunye gị / mmepụta ngwaọrụ gị bụ akụkụ nke usoro nchebe mpaghara gị.
Usoro nkwụsị nke ụlọ elu (PNS)
Usoro nchebe nke akụkụ ụwa bụ ihe niile ejikọrọ na usoro nhụjuanya dị n'etiti. O nwere irighiri akwara, akwara sensory na akwara autonomic. Mmetụta akụrụngwa na-eme ihe na-akpaghị aka, nke bụ ụzọ isi cheta ha. Ha bụ irighiri akwara na-achịkwa ahụ anyị. Ha bụ ngosipụta nke ahụ nke thermostat, elekere na mkpu ọkụ ọkụ. Ha na-arụ ọrụ n'azụ iji mee ka anyị na-agbaso ụzọ na ahụ ike, mana ha anaghị ebuli ụbụrụ ma ọ bụ mkpa ka a na-achịkwa ha.
A na - ekewapụ ụdọ akwara nke ọma ma ọ bụ mmetụta ọmịiko ma ọ bụ nrịgharị parasympathetic.
- Ọrịa na-enwe ọmịiko nwere ọchịchọ ịme anyị ọsọ ọsọ. Ha na-amụba ụba obi, iku ume na mgbali elu ọbara. Ugwo a bu oru maka agha ma obu onu ogugu.
- Ọkpụkpụ parasympathetic na-eme ka ọbara na-asọba n'igbu. Ha na-eme ka obi ghara iru ala ma belata mgbali elu.
Chee echiche banyere akwara ọmịiko dị ka onye na-accelerator na nrọ parasympathetic dịka pedal pedal. Ahụ gị na - akpali akpali ma n'akụkụ akụkụ parasympathetic ma n'akụkụ ọmịiko n'otu oge ahụ - dị ka nne nne m jiri ụgbọala na - agba ụkwụ na pedal ọ bụla.
Mmetụta ụmị na-amalite site na etiti ụbụrụ nke etiti ma na-aga n'ebe dị anya nke ahụ. A na-akpọ ha ụgbụ ụgbọ ala n'ihi na ha na-ejedebe na akwara. Ọ bụrụ na ị na-eche banyere ya, nanị ihe ị na-egosi ụbụrụ gị na-ezigara ụwa dị n'èzí gụnyere ịmegharị ihe. Na-eje ije, na-ekwu okwu, na-alụ ọgụ, na-agba ma ọ bụ na-abụ abụ ọ bụla na-ewe uru.
Akwara sensọ na-aga na ntụziaka ọzọ. Ha na-ebu ihe mgbaàmà si n'èzí gaa na usoro nchebe nke etiti. Ha na-amalite mgbe ọ bụla n'ime ụda ahụ: anya, ntị, imi, ire ma ọ bụ akpụkpọ ahụ. Nke ọ bụla n'ime akụkụ ndị ahụ nwere ihe karịrị ụdị ụdị nrịanrịa sensọ - dịka ọmụmaatụ, akpụkpọ ahụ nwere ike ịhụ nrụgide, okpomọkụ na mgbu.
Otu Okwu Banyere Ọkpụkpụ Spinal
Ọkpụkpụ akwara bụ njikọ dị n'etiti etiti ahụ dị egwu na mpaghara. Ọ bụ nyocha nke CNS, ma ọ bụ otú ọtụtụ n'ime ụgbọala na ụbụrụ sensory si abanye n'ụbụrụ. N'ime eriri afọ bụ ụfọdụ n'ime mkpịsị aka ndị ahụ e kwuru n'elu. Na ụbụrụ, mkpịsị ụkwụ dịka microscopic na-agbanwe na mgbawa kọmputa, na-enyere aka ịmepụta ma mee echiche dị arọ.
N'ọnọdụ ụbụrụ, mmechi ụkwụ nwere ọrụ dị iche. N'ebe a, ha na-eme dị ka sekit mkpirikpi e mere atụmatụ, na-ahapụ anyị ka anyị meghachi omume n'ihe ụfọdụ ngwa ngwa karịa ka anyị nwere ike ma ọ bụrụ na mgbaàmà ahụ ga-eme njem ruo ụbụrụ na azụ. Mkpụrụ obi dị n'ime eriri mkpịsị ụkwụ bụ ihe kpatara mgbanwe - ihe mere ị ji agbagha azụ mgbe ị na-emetụ ọkụ na-ekpo ọkụ n'ihu tupu ị ghọta ihe merenụ.
Na-ezipụ akara
Nerves na-ebu ozi site na akara ngosi a na-akpọ mkpali. Dị ka kọmputa kọlọtọ bụ ọnụọgụ abụọ, ọ bụ ma ọ bụ ma ọ bụ gbanyụọ. Otu mkpụrụ ndụ nerve apụghị izipu mgbaàmà ike ma ọ bụ mgbaàmà siri ike. Ọ nwere ike ịgbanwe ugboro ugboro - mkpali iri site na nke abụọ, dịka ọmụmaatụ, ma ọ bụ iri atọ - mana mkpali ọ bụla bụ otu ihe ahụ.
Mmetụta na-agafe na akwara kpọmkwem n'otu ụzọ ahụ dị ka sel sel na-arụ ọrụ, site na onwu. Mkpụrụ ndụ nerve jiri mineral ionized (salts dị ka calcium, potassium na sodium) iji mee ka mkpali ahụ dị. Agaghị m abanye na nkà mmụta ahụ, ma ahụ chọrọ nhazi kwesịrị ekwesị nke ihe atọ ndị a nile maka usoro ahụ iji rụọ ọrụ n'ụzọ ziri ezi. Nnukwu ma ọ bụ obere nke ọ bụla n'ime ihe ndị a, ọ bụghịkwa ahụ ike ma ọ bụ nkwarụ ga-arụ ọrụ nke ọma.
Mkpụrụ ndụ nerve nwere ike ịdị mma ogologo oge, ma ọ ka dị ọtụtụ iji ruo site na mkpịsị aka gị gaa n'àkwà gị. Mkpụrụ ndụ adịghị emetụ ibe ha aka. Kama nke ahụ, a na-ezigara mkpesa ahụ site na mkpụrụ ndụ nerve na-esote na-eji ihe ndị a maara dị ka ndị na-ahụ maka ntanet .
Ịgbakwunye ndị neurotransmitters gaa n'ọbara pụrụ ime ka akwara zipu ozi. Dịka ọmụmaatụ, ọtụtụ n'ime mkpụrụ ndụ akwara ọmịiko ndị a kpọtụrụ aha n'elu (Njikọ Ọgụ ma ọ bụ Flight ) na-emeghachi omume na onye na-akpọ adrenaline, nke a na-atọba n'ime ọbara site n'ugwu ndị na-adrenal mgbe anyị na-atụ egwu, mesie ike ma ọ bụ maa jijiji.
Ọ bụrụ na ị nwere nghọta siri ike banyere otú usoro ụjọ ahụ si arụ ọrụ, ọ bụ ntakịrị obere ụkwụ iji ghọta ihe mere ụfọdụ ihe ma ọ bụ ọgwụ na-emetụta anyị n'ụzọ ha si eme. Ọ dịkwa mfe nghọta na nrịanrịa ma ọ bụ mkparịta ụka na- emetụta ụbụrụ.
Ahụ bụ nchịkọta siri ike nke chemicals na-emekọrịta mgbe niile. Usoro ụjọ bụ ihe kachasị mkpa nke mmekọrịta ahụ. Nke a bụ ntọala maka nghọta physiology n'ozuzu ya.