Mbelata Ahụhụ nke Age
Mkparịta ụka nke ọrịa bụ okwu nke pụtara ịkwụsị ogologo oge onye na-eru nso ọgwụgwụ nke ndụ na-arịa ọrịa ma ọ bụ nkwarụ. Echiche bụ iji mee ka ndụ dịkwuo mma ma belata oge ejiri nke ọma (njedebe pụtara n'ụzọ nkịtị "ịbụ onye na-adịghị mma").
Onye prọfesọ University nke Stanford, bụ Dr. James Fries, bu ụzọ kpụzie ya na 1980.
Dr. Fries kwuru na ọtụtụ ọrịa na-adịghị ala ala ma na-eru nso na njedebe nke ndụ. Ọ bụrụ na mmalite nke ọrịa ndị a na-adịghị ala ala ga-egbu oge, Dr. Fries kwuru, mgbe ahụ, ahụike dị mma azọpụta nwere ike ibelata ibu arọ nke ọrịa mmadụ.
Nkọwa nke ọrịa na-adịghị njọ kemgbe ọ ghọwo otu n'ime ihe mgbaru ọsọ nke ịka nká na ogologo oge: ndụ nke ọrịa na-enweghị onwe ya na nke ọrịa na-enweghị n'efu ruo ogologo oge o kwere omume.
Kedu ka mkparịta ụka nke Ọrụ Mgbochi?
Chee echiche banyere mkparịta ụka dịka nke a: ọ bụrụ na ndụ onye mmadụ dị afọ iri asatọ, ma ha na-amalite ịrịa ọrịa shuga na obi mgbarụ obi na-erubeghị afọ 60, onye ahụ ga-eji ihe dị ka afọ iri abụọ na-arịa ọrịa na-adịghị ala ala nke ga-emetụta ikike ha nwere ibi ndụ onwe ha ma nwee obi ụtọ ndụ.
Ọ bụrụ na ọ bụrụ na onye ahụ na-ebi ndụ dị mma ma na-egbu oge mmalite nke ọrịa shuga na obi mgbarụ obi ruo mgbe ọ dị afọ 70, mgbe ahụ, onye ahụ ga-etinye oge "ọrịa" oge dị mkpirikpi.
N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, anyị chọrọ iwelata ọnụ ọgụgụ afọ ndị mmadụ na-etinye na-ata ahụhụ site na ọrịa na-adịghị ala ala mgbe ọ na-eme ka afọ ole na ole nke mmadụ ahụ dịkwuo elu.
O kwere omume na ịmalite ibi ndụ dị mma n'oge gara aga nwere ike ime ka ndụ mmadụ dịkwuo ndụ, ma, nchọpụta ahụike egosila na ọ nwere ike ọ gaghị adịkwu ndụ karịa afọ ole na ole.
Ya mere, isi echiche bụ ịkwụsị ọnwa ọjọọ na afọ n'etiti mmalite nke ọrịa / nkwarụ na ọnwụ.
Enwere Ike Ime Nke a?
Ee, ọ na-egosi na ọ nwere ike ime. N'ezie, e mere nnyocha na Stanford nke nyochachara ihe ize ndụ na ọrịa / nkwarụ na ndị okenye 418 karịa afọ iri na abụọ. Ọmụmụ ihe ahụ kwubiri na ndị nwere ihe ize ndụ dị ntakịrị (ndị mmadụ nwere ezi ahụike) nwere ọhụụ karịa ndị nwere ihe ize ndụ karị.
Nkwubi okwu a? Enwere ike ịmelata ma ọ bụrụ na ị gbasaa afọ nke ọma na ụdị ndụ ndị ka mma.
Nyocha ndị ọzọ na-adịbeghị anya na-akwado ihe ndị a ma tụlee otú e si etinye echiche nke mkparịta ụka nke ime ihe ike na usoro ọgwụgwọ, nakwa n'ịgwọ ahụ ike nke ọtụtụ mmadụ.
Maka ndị mmadụ n'otu n'otu, Dr. Fries na ndị ọrụ ibe ya kwadoro atụmatụ nke na-agụnye ịnọgide na-arụsi ọrụ ike, ghara ịṅụ sịga, ma ghara ịghọ nnukwu ibu (ma ọ bụ ghara ịdị arọ ma ọ bụrụ na ibu oke ma ọ bụ oke ibu). Nke ahụ bụ ndụmọdụ ahụ ike ka ị ga-ama.
Ndị mmadụ na ndị dọkịta ha kwesịrị ịkọ banyere mmekọrita ahụike nke nwere ike inye aka melite ndụ ma belata nkwarụ; ihe ndị a nwere ike ịgụnye usoro dịka mkpuchi ma ọ bụ ikpere na-agbanwe ma na- adọwa ịwa ahụ , nke nwere ike ịme ka ndị mmadụ nọrọ onwe ha ma na-arụsi ọrụ ike.
> Isi mmalite:
> Hubert HB, Bloch DA, Oehlert JW, Fries JF. Omume ndụ na mkparịta ụka nke ọrịa. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2002 Jun; 57 (6): M347-51.
> Fries JF et al. Ngwakọta nke Morbidity 1980-2011: A na-elele anya nke Paradigms na Ọganihu. Journal of Aging Research. 2011, 2011: 261702.