Mgbaàmà Ndị Kwesịrị Ịhụ na Ọkachamara Ọrịa
Onye neurologist bụ dọkịta nke nwere ọzụzụ pụrụ iche n'ịchọpụta na ịgwọ ọrịa nke ụbụrụ, ụbụrụ akwara, ụbụrụ ime, na akwara. Ọtụtụ mgbe, dọkịta na-ahụ maka ndị nlekọta bụ isi na-ezo aka na ndị ọrịa na onye na-adịghị agwọ ọrịa ma ọ bụrụ na ha nwere mgbaàmà nke na-egosi ọnọdụ ọrịa.
Ọnọdụ Ndị Na-agwọ Ọrịa Na-achịkwa
Onye na-ahụ maka ọrịa na-agwọ ọrịa na-agwọkarị ndị ọrịa nwere ọnọdụ ahụ ike:
• Mgbu
• Ahụhụ na-arịa ọrịa
• Tumo nke usoro ụjọ
• Ọrịa nke usoro ụjọ ahụ
• Ọrịa sclerosis dị iche na ọrịa ndị ọzọ
• Nsogbu
• Ọrịa ọrịa akwara
• Ọrịa na-arịa ọrịa
• Nkwenye
• isi ọwụwa
• Nsogbu ndị agha
• Nsogbu ụra
Mgbaàmà nke Ntuziaka maka Mkparịta ụka Na-ahụ Maka Ọrịa
Ụfọdụ ihe mgbaàmà nwere ike ime ka dọkịta chee na nleta na onye na-adịghị agwọ ọrịa ga-aba uru. Ndị a gụnyere:
- Isi ọwụwa : Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị mmadụ nile na-ata isi ọwụwa n'otu oge, ọ bụ n'ihi mmerụ ahụ ma ọ bụ ma eleghị anya ọrịa dị nro dị ka oyi. N'aka nke ọzọ, ụfọdụ ndị na-ata ahụhụ site na isi ọwụwa siri ike dịka ọpụpụ oge. N'ọnọdụ ndị na-adịghị ahụkebe, ihe isi ike nwere ike isi n'ihe dị njọ, dịka ịmịnye ọbara n'ime ụbụrụ ma ọ bụ nrụgide dị elu na okpokoro isi. Ndị ọrịa nwere isi ọwụwa ma ọ bụ na-egbu ndụ nwere ike ịdị mkpa ka onye na-ahụ maka ọrịa na-agwọ ọrịa ghara ịchịkwa ya.
- Mgbu oge : Ọtụtụ ndị nwere mgbu n'azụ ha ma ọ bụ n'olu . Ọ bụ ezie na onye isi na-ahụ maka nlekọta ahụ nwere ike ịchọta ụdị ihe mgbu a mgbe ụfọdụ, ma ọ bụrụ na a na-ejikọta ihe mgbu a na nsogbu ndị ọzọ dị ka adịghị ike, ụbụrụ, ma ọ bụ nsogbu na eriri afo ma ọ bụ njikwa obi.
- Dizziness : Ndị mmadụ na-ekwu ọtụtụ ihe dị iche iche mgbe ha na-ekwu na ha dị nro, ụdị dizziness dị iche iche na-achọ ụdị di iche iche nke ndị dọkịta. Ndị ọkà n'akparamàgwà mmadụ na-ahụkarị ndị ọrịa nwere vertigo na ụbụrụ. Vertigo gụnyere echiche nke ụwa na-agbagharị dị ka a ga - asị na ị nọ na - agagharị. Ọrịa ọrịa pụtara enweghị njiko ma ọ bụ nhazi. Mmetụta ndị a nwere ihe dịgasị iche, ụfọdụ dị njọ karịa ndị ọzọ.
- Ọnụ ụbụrụ ma ọ bụ tingling : Dị ka aghara, ụfụ na tingling nwere ike kpatara ọtụtụ nsogbu ahụike. Dibia nwere ike ịgwọta ọtụtụ n'ime nsogbu ndị a, ma ụfọdụ chọrọ ka otu onye na-ahụ maka ọrịa na-adịghị mma. Ịgba ụra na ntanye kachasị mkpa mgbe ha na-abịa ngwa ngwa, na-emetụta otu akụkụ nke ahụ, ma ọ bụ na-emetụta adịghị ike. Ndị a nwere ike ịbụ ihe ịrịba ama nke ihe dị oke njọ dika ọrịa strok, nke chọrọ nyocha ngwa ngwa. N'aka nke ọzọ, ihe ndị dị nro dị ka nchekasị ma ọ bụ ọbara shuga dị ala ruo oge ụfọdụ nwere ike ime ka mkpịsị aka na nsị na-abịa ruo obere oge. Ọ bụrụ na ụfụ ahụ na-aga n'ihu ma ọ bụ na-akawanye njọ, ọ nwere ike ịbụ n'ihi ọrịa ọrịa akwara ụwa , a pụkwara ịkpọ onye na-ahụ maka nyocha. Ọ bụrụ na ịnwe obi abụọ ọ bụla, kpọtụrụ onye dọkịta gị ka ọ hụ ihe ọzọ a chọrọ.
- Ọdịdị : Ụfọdụ ndị na-eme ka ike ghara ịdị ike. Otu ihe atụ nke adịghị ike n'ezie enweghị ike iweli ihe ọ bụla n'agbanyeghị ụdị ike ị na-agbalị, ọ bụ ezie na i nwere ike ime ya n'oge gara aga. Ike ọgwụgwụ na-egosi na iji mgbalị zuru ezu, ị ga-enweta ike ịkwesịrị ibuli ihe, ma ọ nwere ike ịsị na ọ siri ike ma sie ike ime otú ahụ. Ọdịdị na-emekarị ka ọ bụrụ ụfọdụ akụkụ ahụ ike, ebe ike ọgwụgwụ na-emetụta ha nile. Ihe dị iche n'agbata adịghị ike na ike ọgwụgwụ dị mkpa n'ihi na ike ọgwụgwụ nwere ike kpatara nsogbu dị nro dị ka ụra ọnwụ ma ọ bụ ọrịa dị nwayọọ, adịghị ike nwere ike igosi ihe dị mkpa karị, dịka ọrịa strok ma ọ bụ ọrịa neuromuscular. Dịka nhụjuanya, adịghị ike dị mkpa karịsịa ma ọ bụrụ na ọ bịa na mberede ma ọ bụ na-emetụta otu akụkụ nke ahụ. Nke a nwere ike ịbụ ihe ịrịba ama nke ọrịa strok ma ọ bụ nsogbu ndị ọzọ siri ike ma chọọ nlebara anya ozugbo.
- Nsogbu na-agbagharị : Nsogbu na njem na-agụnye mgbagwoju anya, ịma jijiji, mgbagwoju anya, mmegharị anya, ma ọ bụ ịga ije na-esiri ike. Ụfọdụ ndị ọrịa nwere apraxia nke pụtara na ha enweghị ike ịrụ ụfọdụ mmegharị, dị ka ịkụcha ezé, ọ bụ ezie na ha nwere nhazi na ike a chọrọ. Otutu ndi mmadu nwere egwu di egwu, nke nwere ike na-akawanye njọ ma oburu na i nwere kari karia ma oburu na enwere nchegbu. Ọ bụrụ na egwu na-emetụta ndụ kwa ụbọchị, enwere ike ịchọ onye na-ahụ maka ọrịa. Mgbochi adịghị apụta na ị nwere ọrịa Parkinson . Ọtụtụ ihe ndị ọzọ nwere ike ime ka egwu, gụnyere ịṅụ sịga na ọgwụ ụfọdụ. N'agbanyeghị nke ahụ, ọ nwere ike ịbụ ezigbo echiche iji chọpụta egwu gị.
- Nsogbu ọhụụ : Ọhụụ anya ọhụụ na-ejikọta na ịka nká ka onye dọkịta anya. Ọhụhụ mberede na mberede, n'aka nke ọzọ, nsogbu nwere nsogbu ma ọ bụ nsogbu na usoro nsogbu ahụ ma chọrọ nlekọta ahụike ozugbo. A ghaghị ịtụle ihe ọhụrụ banyere ịhụ ugboro abụọ n'otu ntabi anya. Ọ bụrụ na ị nwere nsogbu ọhụụ ọhụụ, gbalịa mechie otu anya. Ozi sitere na anya na-aga n'ime akwara na-ahụ maka ịchọta ozi site na anya nke ọzọ na mkpịsị anya nke dị nso n'ihu ụbụrụ. Ọ bụrụ na ọrịa ahụ anya na-apụ n'anya otu anya, nsogbu ahụ nwere ike ịdị na anya. Ọ bụrụ na ọnwu ahụ dị na anya abụọ, nsogbu nwere ike ịbụ na usoro ahụ ụjọ.
- Mbibi : Mgbe ọtụtụ ndị chere na ha jidere, ha na-ese onyinyo ihe dị ịrịba ama: mmadụ na-efe ahụ ha dum, na-agbọ ụfụfụ n'ọnụ, ma na-efunahụ ya. Ọ bụ ezie na ụfọdụ ọkwọ ụgbọ mmiri yiri nke a, ha nwere ike ịpụta n'ụzọ aghụghọ. O nwere ike iyi ihe ijuanya na ọ bụghị nkedo niile chọrọ ịhụ onye na-ahụ maka ọrịa. Ọ bụrụ na mmadụ enwebeghị ike ijide onwe ya ma nwee nsogbu ahụike ọzọ mara na ọ ga-eme ka ọ ghara ịbanye, dị ka ọbara shuga ma ọ bụ ịṅụ mmanya na-aba n'anya, a ga-agwọta ha ijide nsogbu ahụ. Ọzọkwa, mgbe mmadụ na-apụga ahụ ha nwere ike ịtụgharị maka sekọnd ole na ole. Nke a abụghị otu ihe ahụ dị ka njide epileptic, ọ dịghịkwa achọ onye na-agwọ ọrịa. N'aka nke ọzọ, ọ bụrụ na mmadụ nwere njide na-enweghị ihe ọ bụla doro anya kpatara ya, ọ nwere ike ịchọrọ onye ọkà mmụta ọgwụ banyere ọrịa. Ọ bụrụ na mmadụ nwere ihe karịrị otu nchịkwa a na-ejighị n'aka, nke a zuru ezu maka nyocha nke ọrịa nkwonkwo, n'ọnọdụ nke ahụ onye ọrịa nwere ike ịchọrọ ka onye na-agwọ ọrịa na-agbaso ya ruo ogologo oge.
- Echiche siri ike : Ntụgharị uche siri ike pụrụ ịpụta ọtụtụ ihe dị iche iche, gụnyere ịchọta okwu ma ọ bụ ikwu okwu, nsogbu na ebe nchekwa, mgbanwe n'àgwà, ma ọ bụ mgbagwoju anya, n'ọnọdụ nke a, onye na-agwọ ọrịa nwere ike inye aka. Echiche nke siri ike pụkwara ịpụta nsogbu na ịda mbà n'obi, mania, ma ọ bụ ọbụna ihe gbasara ahụike dị ka hallucinations, nke ikpe ahụ nwere ike bụrụ ihe kwesịrị ekwesị. N'ime ụmụ, ụfọdụ nkwarụ mmụta chọrọ nyocha site n'aka onye na-adịghị ahụ maka ọrịa. Mgbe ụfọdụ, ọ na-esiri ndị ọkachamara ike ịchọpụta onye ọkachamara kacha mma maka onye ọrịa, na ụfọdụ, dịka ụfọdụ nkwenye, ma nrịanta uche na nyocha ahụ nwere ike ịdaba. Ọrịa na-akpata nsogbu obi mgbaàmà gụnyere ọrịa Alzheimer .
- Nsogbu ihi ụra : Nsogbu ihi ụra dịkarịsịrị, ọtụtụ ndị dọkịta na-ahụkwa ndị nwere nsogbu ndị a. Dabere na ihe na-eme, ọ ga-akacha mma ka onye ọkachamara n'ọrịa, onye ọkachamara, ma ọ bụ onye na-agwọ ọrịa.
Inweta Ntuziaka Nye Onye Na-ahụ Maka Ọrịa Na-adịghị
Ọ bụrụ na ị nwere otu n'ime nsogbu ndị a, enwere ike ịnwa gị ịgakwuru onye na-adịghị agwọ ọrịa karịa dọkịta ọkachamara. Mgbe ụfọdụ, ọ nwere ike isi ike ọbụna ndị ọkachamara n'ịgwọ ọrịa iji chọpụta ma onye dọkịta na-agwọ ọrịa ma ọ bụ dọkịta dị iche iche kacha mma maka gị. Inwe onye nlekọta na-ahụ maka enyemaka na-enyere aka hụ na ọ bụ onye na-ahụ maka ịhazi nlekọta ahụike gị. Nke a nwere ike igbochi ozi site na furu efu na ule site n'ikwughachighị ya ugboro ugboro. Nchịkọta nlekọta ahụike na-ebelata ohere ịmekọrịta ọgwụ ma ọ bụ ihe ndị ọzọ.
Otú ọ dị, ọ bụrụ na ịnweela ọrịa a chọpụtara, ọ na-enweghị obi ụtọ na nlekọta nke dọkịta gị bụ isi na-enye, maọbụ na ịchọrọ ịchọta echiche ọzọ, mgbe ahụ ịhụ onye na-ahụ maka ọrịa adịghị mma.
> Isi:
> Henry GL. Nsogbu Mberede . New York: Medical McGraw-Hill; 2010.