Ọrịa Ọrịa Na-adịghị Ahụkebe Ọhụụ Dị Ka Ọkpụkpụ
Ka m kọọrọ gị akụkọ ntolite. Tina Gerald bụ nwanyị dị afọ iri atọ na ise, onye nweworo ihe ọghọm kemgbe ọ dị afọ iri abụọ. Ihe ndị mbụ o jidere bụ ihe ndị na-adịghị mma , ndị ahụ dum na-ama jijiji. Ọ naghị echeta ihe merenụ n'oge ndị ahụ, ọ naghị enwe ụdị ịkwa iko ahụ ruo ọtụtụ afọ.
Dị ka ọtụtụ ndị na- arịa ọrịa na- efe efe , Tina nwekwara ụdị ihe ọ bụla ọzọ .
N'oge na-adịghị anya, o nweela ọnọdụ ebe ọ na-emegharị anya. Ọ bụ ezie na ọghọm ukwu-ya mere ka ọ ghara ịma ihe ọ bụla, ọ na-enwekwa ụda olu na mmetụ, mmegide ndị a yiri ka ọ na-agba gburugburu ebe ọ na-enweghị ntiri ma ọ bụ ụkpụrụ. N'adịghị ka ụdị ihe mbụ eji jide ya, Tina na-echeta ihe nile na-eme gburugburu ya.
Ndụ Tina adịghị mfe. O nweghi ike ịrụ ọrụ n'ihi na o jidere ya, o nwekwara akụkọ ihe mere eme nke nwoke na-emejọ ya. Ọ gbalịrị ọgwụ iri abụọ dị iche iche na-egbochi ya ma na-ewerezi mmadụ anọ n'ime ha ugbu a. N'oge na-adịbeghị anya ya na ndị uweojii na-ese okwu; kemgbe ahụ, ọ na-eme mkpesa na ọ na-esiri ike ije ije, na-egbukepụ ìhè, adịghị ike na ịma jijiji na ogwe aka ya.
N'oge ule nke neurologist, o nwere oge na-adigide ya ma nwee ike ịme mkparịta ụka. N'agbanyeghị mmegharị ya, ọ na-aṅụ kọfị n'ejighị ya. Ọhụụ ya dị nnọọ njọ, ọ bụ ezie na ọ dịghị ada ada n'ezie.
Gịnị Bụ Ọrịa Na-ahụ Maka Ọrịa Ụmụaka?
Ọ bụ ezie na Tina nwere nnukwu akụkọ ihe mere eme nke ọnyà epileptic, oge nke mgbaàmà ya na-akawanye njọ ozugbo a gbasasịrị ya na ndị uweojii, yana akụkọ banyere psychiatric ya na ihe ịrịba ama ndị ọzọ, na-egosi na o nwere ọnyà psychogenic nopileptic.
Ndị ọkà mmụta na-ahụ maka ụka adịghị arụ ụka ma ha ga - akpọ ihe ndị a na - emetụta, ebe ọ bụ na ụfọdụ na - ahọrọ idebe okwu ahụ bụ "ịchọta" maka ọgụ nke epileptic naanị, nke pụtara na enweghi ike eletrik na ụbụrụ.
Ndị ọzọ na-ahọrọ ileba anya na ahụmahụ n'onwe ya, na-eji okwu ahụ bụ "ọrịa psychogenic non-epileptic" (PNES). Okwu ọzọ, "pseudoseizure," na-ekewapụ ọrụ ahụ site n'aka ezigbo njide, ma ụfọdụ ọkachamara na-achọta okwu ahụ na-eweda mmadụ ala. N'agbanyeghị ụdị ụbụrụ, PNES ma ọ bụ nchịkọta nchịkọta na-akọwa ọnọdụ mberede nke yikọrọ ka a na-ejide ya na epileptic ma nwee mmetụta uche, ọ bụghị ihe nkịtị.
Enwere ike iche PNES dịka ụdị nsogbu ngbanwe. Ọ bụ ezie na ọrụ eletrik dị n'ụbụrụ abụghị otu ihe ahụ dịka njide a na-adọkpụ, onye ahụ adịghị eme ihe mgbaàmà ya. Ọkpụkpụ ahụ na-eche dị ka epileptic.
Ònye nwere PNES?
Ọrịa ọrịa uche nwere ike ime na ọgbọ ọ bụla kama ọ na-emetụtakarị ndị na-eto eto. Ọzọkwa, pasent 70 nke ndị na-arịa ọrịa bụ ụmụ nwanyị. Ọnọdụ dị iche iche nke na-enwekarị akụkụ uche, dịka fibromyalgia , nsogbu na-adịghị ala ala, na ike ọgwụgwụ na- adịghị ala ala , na-eme ka ohere PNES dịkwuo elu. A na-enwekarị akụkọ banyere psychiatric na mgbe mgbe akụkọ banyere mmegbu ma ọ bụ mmekorita mmekọahụ. Dị ka ihe atụ, Tina nwere akụkọ banyere ịda mbà n'obi, nchegbu, na mmegbu. Dịka nsogbu ndị ọzọ na-emeghata, mkpesa na-ahụ maka nyocha (nke a na-ejide n'aka-dị ka ọrụ) na-abịa mgbe ihe nhụsianya (ọgụ na ndị uwe ojii).
Kedu ka esi mata PNES?
Ịmata ọdịiche dị n'etiti ọrịa epilepsy na PNES bụ nsogbu nkịtị maka onye na-ahụ maka ọrịa. Ihe dị ka pasent 20 ruo pasent 30 nke ndị ọrịa na-ezo aka na ebe a na-ekpo ekwo na-achọpụta PNES. Ọ bụ otu n'ime ọnọdụ ndị kachasịsị njọ ka a na-achọpụta na ọ bụ epilepsy, na-enye aka na pasent 90 nke ndị na-amaghị ihe. N'ikwu okwu, pasent 15 nke ndị mmadụ na-ejide ọrịa psychogenic nwere ihe mgbochi epileptic. Nke a na-eme ka ezi ihe kpatara otu ịdọ aka-ike dị ka ọrụ iji gbasaa.
Ọtụtụ ihe nwere ike ịkọwa dọkịta na nyocha nke psychogenic kama ịmalite ịmịpụ ọrịa epileptic.
Iguzogide ọgwụ ọjọọ na-egbu egbu bụ mgbe mbụ ịmara - pasent 80 nke ndị ọrịa na PNES ka e mesoro ya na mbụ, na-enwekarị ihe ịga nke ọma. N'aka nke ọzọ, ihe dị ka pasent 25 nke ndị na-efe efe na-adịghị enye aka site na ọgwụ ndị na-emegide mmadụ.
Tina tara ahụhụ site n'akụkụ ụfọdụ nke akụkụ ahụ ya. Ọtụtụ mgbe, mgbe akụkụ abụọ nke ahụ na-etinye aka na njide epileptic, onye ahụ efunahụ ya, ma nke a emeghị Tina. Ọzọkwa, nkedo ya dị mma mgbe ọ na-adọpụ uche ya (nke mere na ọ kwụsịrị ya kọfị). N'adịghị ka ndị ọrịa na-arịa ọrịa na-efe efe, ndị nwere PNES anaghị adị njọ n'oge ha jidere ha.
PNES na-emetụta echiche onye mmadụ banyere ịdọ aka n'ike karia njide nke epileptic. Dịka ọmụmaatụ, ijide ihe na telivishọn na-agụnye mmadụ na-agbagharị gburugburu na-enweghị usoro ọ bụla, mana ezigbo ịdọ aka na nti epileptic na-abụkarị ụra na ugboro ugboro. Ịkwa ákwá ma ọ bụ ikwu okwu mgbe a na-ejikarị epileptic na-achịkwa na-abụkwa ihe a na-ahụkarị, mana ọ na-adịkarị na PNES.
Ọ bụ ezie na e nwere ọtụtụ ụzọ ndị ọzọ iji nyere aka ịmata ọdịiche dị n'etiti ịchọrọ ọrịa psychogenic na ịmịpụ ọrịa, ọ dịghị onye ọ bụla n'ime ha zuru oke. Mgbe ị na - achọpụta PNES n'ime onye nwere akụkọ na - eme ka a mara na ọrịa epilepsy, onye dọkịta aghaghị ịkpachara anya na nsogbu ahụike ndị ọzọ na - eme ka PNES. Ihe ngbochi nke na-abịa site na nkwụchi n'ihu, dịka ọmụmaatụ, na-echetara ndị dọkịta nke PNES mgbe niile.
Ụzọ kachasị mma ị ga-esi agwa onye na-ahụ maka ọrịa uche site na njide epileptic bụ iji electroencephalogram nke na-edekọ ihe omume ahụ. Ọkpụkpụ akwara na-akpata nsogbu dị iche iche na EEG ndị a na-adịghị ahụ anya mgbe ha na-ejide onwe ha.
Olee otú e si emeso Ọrịa Ụmụaka?
Mmụta dị oke mkpa, dịka ịmụta banyere mgbagwoju anya a na-emetụtakarị otú ndị mmadụ si agbake. Dị ka atụmatụ ụfọdụ si dị, ihe dị ka pasent 50 ruo pasent 70 nke ndị PNES nwere onwe ha na-enweghị ihe mgbaàmà mgbe a chọchara nyocha ahụ. Na ahụmahụ m, pasent a dị oke-nchekwube, ma agụmakwụkwọ ka bụ ihe mbụ dị mkpa iji gwọọ ọrịa.
Ọtụtụ ndị na-eme ihe mbụ na nchoputa nke nsogbu ọkpụkpụ ọ bụla na-ekweghị ekwe, nkwenye, iwe na ọbụna iro, karịsịa ma ọ bụrụ na a chọpụtaworị na ha nwere ọrịa dị ka epilepsy. A ghaghị ilebara onye ọrụ ahụike anya na-ahụ maka nchegbu ma ọ bụ ịda mbà n'obi. Ọbụna ma ọ bụrụ na a na-arụ ọrụ ọrịa ahụ maka ihe ndị ọzọ na-akpata ọrịa na-efe efe, ihe dị ka pasent 50 nke ndị ọrịa na-efe efe na-ata ahụhụ site na ịda mbà n'obi nakwa na ha ga-erite uru site na nnyocha nke uche.
Kedu ihe meziwanye ohere nke iweghachite site na ọnyà akwara afọ?
Ndị na-eto eto mgbe a chọpụtara na nchoputa ahụ, na mkpesa ndị ọzọ na njedebe ndị ọzọ, nwere ohere ka mma. Ihe kacha mkpa bụ oge ọrịa ahụ. Ọ bụrụ na mmadụ ejiriwo afọ mee ihe maka epilepsy, ọ bụrụgodị na ha nwere ihe ịrịba ama niile nke mgbagwoju anya, ọ ga-abụ na onye ahụ agaghị agbake.
Ihe mere ndi mmadu ndi na-eme mgbanwe na-enweghi ike imeziwanye ma ọ bụrụ na e mesoo ha maka epilepsy ruo ogologo oge nwere ike itinye echiche nke nkwado. Dị ka nkwupụta a si kwuo, mkpụrụ ọgwụ ọ bụla a na-ewere maka epilepsy, dọkịta ọ bụla nke na-eme nchọpụta na-ezighị ezi, ọbụna ndị enyi na-akwado onye ahụ na-akwado nkwenkwe na-enweghị isi na mgbaàmà ahụ na-akpata ọrịa epilepsy. Nkwenye siri ike dị otú ahụ siri ike n 'ikpochapụ, ọbụna na nyocha nke eziokwu na nke ziri ezi.
Dị ka ụdị ọrịa ndị ọzọ, PNES bụ nyocha nke nkwụsị. Nke a pụtara na onye dọkịta na-eme nchoputa a kwesịrị ịnọgide na-enwe uche n'echebara echiche ma eleghị anya na ihe ọzọ ma e wezụga mkpesa nke psychiatric na-akpata ọrụ nchịkwa ahụ, ma gbalịsie ike ịchụpụ ihe ndị dị otú ahụ. N'otu aka ahụ, ọ dị mkpa na ndị na-arịa ọrịa na-enwe uche na-enweghị uche banyere ohere ha nwere bụ nsogbu uche ha ma nweta enyemaka ha chọrọ.
Isi ihe
AB Ettinger na AM Kanner, Ndị editọ, Ihe gbasara ọrịa uche na epilepsy: ntụziaka bara uru maka nchọpụta na ọgwụgwọ, Lippincott, Philadelphia (2001).
Krumholz A, Hụ na J. Psychogenic (nopileptic) jidere. Neurol Semin. 2006 Jul; 26 (3): 341-50.
Benbadis SR, Tatum WO: Nkọwapụta nke EEG na ihe ndị na-adịghị mma nke ọrịa na-efe efe. J Nyocha Neurophysiol 2003 Feb; 20 (1): 42-4
LaFrance WC. Ole ndị ọrịa na-eji ọrịa psychogenic nopileptic na-enwekwa epilepsy? Nchọpụta ihe. 2002 Mar 26; 58 (6): 990;
Benbadis SR. Ole ndị ọrịa na-agwọ ọrịa na-enweta ọgwụ ndị antiepileptic tupu nchoputa? Eur Neurol 1999; 41: 114-15.
Benbadis SR: A ghaghị iji usoro mmemme maka nyocha nke ọnyà psychogenic nopileptic. Arch Neurol 2001 Dec; 58 (12): 2063-5
Gates JR: E kwesịghị iji ule provocative mee ihe maka ọghọm nweghịpileptic. Arch Neurol 2001 Dec; 58 (12): 2065-6
Awad na DL Barrow, Ndị editọ, Nkọwa nke Cavernous, American Association of Neurological Surgeons Publications Committee, (1993). p55-56.
PW Kaplan na RS Fisher, ndị editọ, ndị nṅomi nke Epilepsy, mbipụta nke abụọ. Demos Medical Publishing, 2005. Isi nke 20.