Ọ dị mkpa ịnweta ụra zuru oke agaghị emeri mgbe ị na-enweta ahụike gị-nke ahụ na-amalite site na ụra.
Ka oge na-aga, Bedtime, Ọganihu Karịa
Nnyocha a mere n'oge na-adịbeghị anya achọpụtala na ndị nọ n'afọ iri na ụma ma ọ bụ ndị na-eto eto bụ ndị na-ehi ụra n'oge na-adịghị anya n'izu izu na-enwe ike ibu oge.
N'ime nnyocha nke ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị okenye 3,500 bụ ndị esote n'agbata afọ 1994 na 2009 na Nyocha Ọchịchị Longitudinal nke Ahụike Ndị Na-eto Eto, ndị nchọpụta lere anya n'otú ụra si emetụta akụkụ nkata ahụ (BMI) n'oge oge.
Ndị na-amụ ihe na-achọpụta na "oge ụra dị elu n'oge ụra mgbe a na-arụ ọrụ, n'ime awa, site na nwata ruo n'ịbụ okenye ka ejikọtara ọnụ na BMI n'oge na-adịghị anya." Ndị nchọpụta ahụ kwuru na oriri nke nri ngwa ngwa dị ka ọ na-arụ ọrụ na mmekọrịta dị n'etiti bedtimes na BMI.
Nchọpụta a apụtaghị na ọ bụ naanị ndị nọ n'afọ iri na ụma na ndị okenye. N'ọmụmụ ihe ọzọ, ndị nchọpụta chọpụtara na ụra oge ụra, ya mere obere ụra abalị, n'ihi na ụmụaka dị afọ 4 na ụmụ afọ 5 mere ka ọ bụrụ na ibu oke ibu oge. N'ụzọ doro anya, ndị nchọpụta ahụ chọpụtara na ọ bụ ihe dị ka awa 9.5 kwa abalị ka ụmụaka na-ehi ụra na-erughị ihe dị ka awa 9.5, nakwa maka ụmụaka ndị na-alakpu ụra n'elekere 9:00 nke ehihie ma ọ bụ mgbe e mesịrị.
Uru nke ụra
Otutu ihe omumu nke ndi okenye meela ka ha puta. Imirikiti ọmụmụ ihe egosila na elekere asaa ruo awa itoolu nke ehihie na-agbaghị ụra kwa abalị chọrọ ka ị nweta uru ahụike nke ezigbo ụra na ndị okenye, gụnyere ndị metụtara igbochi oke ibu .
Na mgbakwunye na igbochi oke ibu na ibu, inwe ezigbo ụra n'abalị ọ bụla nwere ike inyere aka igbochi ọrịa obi , strok, ịda mbà n'obi, na ọrịa ndị ọzọ na-adịghị ala ala. Mgbe anyị na-ehi ụra, ahụ na-enwe ohere idozi na weghachite onwe ya. Ọ bụrụ na enweghị oge zuru ezu iji mee nke a n'oge na-adịghị anya, mgbe ahụ, a na-atọpụ hormones na ihe ndị ọzọ na-afụ ụfụ, dị ka ahụ na-amalite ime dị ka a ga-asị na ọ nọ n'ọnọdụ nchekasị (nke na-enweghị ụra zuru oke, bụ).
Otu n'ime ihe ndị bụ isi n'egwuregwu hormones na-akpata nchekasị bụ cortisol, nke a napụtara maka nzaghachi na-adịghị ala ala.
N'etiti ọtụtụ ndị ọzọ na-emetụta ahụ mmadụ, cortisol na-akpata glucose (shuga) ka a tọhapụ ya n'ọbara ka o wee dịkwuo mfe inye ụbụrụ nri. Dịka nzaghachi nke mmalite na nrụgide na-adịghị ala ala, nke a nwere ike ịrụ ọrụ nke ọma, na-eme ka onye nwere nrụgide nwee ike imeghachi omume nke ike ụbụrụ. Otú ọ dị, n'ụwa taa, otu akụkụ nke achọghị ọrụ cortisol bụ ọchịchọ nke uru bara uru (ọ dị mkpa na ndị nna nna anyị ga-echekwa ma ọ bụ jidesie ibu arọ ma ọ bụrụ na ha nọ n'oké nrụgide site na ọnọdụ ọjọọ). Uru ahụ bara uru, ka oge na-aga, nwere ike ịtụgharị dị oke ibu.
N'ezie, nchọpụta egosiwo na enweghị ụra zuru oke nwere ike ime ka ị rie nri. Maka ndị na-achọ ịda mbà, na-ehi ụra zuru oke (ọzọ, ọ dịkarịa ala awa asaa kwa abalị) na-eme ka ohere nke inwe ihe ịga nke ọma na-efu.
Maka ụmụaka, dị ka ihe ndị a kọwara n'elu, ọnụ ọgụgụ ụra dị mkpa bụ ọbụna karịa, mgbe ụfọdụ 10 ma ọ bụ karịa awa kwa abalị, dabere na afọ.
> Isi mmalite:
> Asarnow LD, McGlinchey E, Harvey AG. Ihe akaebe maka njikọ ga-ekwe omume n'etiti oge ụra ma gbanwee nchịkọta anụ ahụ. Ụra ehihie 2015; 38: 1523-7.
> Scharf RJ, DeBoer MD. Ihi ụra na uru uru ogologo oge na ụmụaka 4 na 5 afọ. Pediatr bụ 2015; 10: 141-8.
> St-Onge M, O'Keeffe M, Roberts AL, RoyChoudhury A, et al. Oge nkwụsịtụ ụra, glucose dysregulation na usoro hormonal nke agụụ na-agụ ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị. Ụra. 2012; 35: 1503-10.
> Elder CR, Gullion CM, Funk KL, DeBar LL, et al. Mmetụta ụra, oge ihuenyo, ịda mbà n'obi na nchekasị ngbanwe mgbanwe dị na oge nhụsianya dị arọ nke ọmụmụ ọmụmụ LIFE. Akwụkwọ oke ibu nke oke. 2012; 36: 86-92.
> Bonow RO, Mann DL, Zipes DP, Libby P. Braunwald Obi Ọrịa: Akwụkwọ ọgụgụ nke Medicine Cardiovascular. 9th ed. Ch. 79. Elsevier: Saunders, 2012.