Echiche bụ na nri ndị dị ala, dịka ndị a na-atụ aro maka ọtụtụ afọ site n'aka United States na American Heart Association (AHA), dị irè iji gbochie ọrịa atherosclerotic ọrịa obi ka a na-ekwukarị. N'ime iri afọ ole na ole gara aga, ọmụmụ ihe ọmụmụ nke abụba na-eri nri na-erughị pasent 25 nke calorie kwa ụbọchị adịghị emecha gosipụta abamuru nke obi.
N'afọ ole na ole gara aga, AHA ji nwayọọ hapụ ihe oriri nri dị ala.
Otú ọ dị, e nwere otu ihe atụ na-egosi na nri ndị na-abụchaghị abụba adịghị irè n'igbochi ọrịa obi-nri Ornish. Nri Ornish (na nri ndị dị otú ahụ) ọ bụghị nanị na igbochi abụba na-eri nri dị nnọọ njọ (ihe na-erughị pasent 10 nke calorie kwa ụbọchị) kamakwa ọ na-achọ ka abụba ọ bụla a gwụrụ na-esite na ihe ndị dị na ya. N'akwụkwọ abụọ ahụike ahụ na n'akwụkwọ akụkọ a na-ewu ewu, a na-egosipụta nri Ornish dị ka a gosipụtara na ọ dị irè iji gbochie nrịanrịa ọrịa ọrịa akwara ọbara (CAD) na ọbụna na-eme ka a gbanwee nke ọma na akwara aririọ .
Nke a ọ bụ eziokwu? N'agbanyeghị eziokwu ahụ bụ na nri AHA na-egbochi abụba na-egbochi atherosclerosis, ọ bụ ọrụ nchịkwa nri Ornish nke na-eme ka ọ bụrụ ihe dị egwu?
Ọmụmụ ihe Ornish
Akwụkwọ niile, ebe nrụọrụ weebụ, ọhụụ TV, nkwurịta okwu, nchịkọta akụkọ, akwụkwọ akụkọ, na ihe ndị ọzọ, na ihe ọ bụla nke nri Ornish nwere ike ịdọghachi azụ n'otu ule ụlọọgwụ, Ọnụ Ọgụgụ Obi, na-eduzi na Dr 1980 na 1990 Dean Ornish na otu ya na California Pacific Medical Center na San Franciso.
Ha debara aha ndị ọrịa 48 (45 n'ime ha) bụ ndị maara CAD. Ejiri iri abụọ na asatọ gaa usoro ihe omume pụrụ iche nke mgbanwe ndụ ndụ zuru oke gụnyere gụnyere abụba na-abụ abụba na-eri nri, nri Ornish anaghị eri anụ, yana ịkwụsị ịṅụ sịga, ntụgharị uche na nlekọta nchegbu, na usoro mmega ahụ .
Ndị ọzọ 20 ndị ọrịa, ndị na-achịkwa ọrụ, enwetaghị usoro nlekọta ndụ a kpụ ọkụ n'ọnụ. N'ime oge nke afọ ise, ndị ọrịa nọ na-amụ ihe nwere ahụike dị mkpirikpi dị ole na ole karịa ndị nọ na-achịkwa, ha nwekwaara pasent 3% dịka akara nke akwara aririọ (dị ka atụlere na mmụba nke plaques na ndị na-achịkwa).
Ọ bụ ntakịrị mkparị iji tụlee na alaeze nke Ornish wuru na obere obere ọmụmụ ihe a. Otu ihe bụ na ndị ọrịa nọ na-amụ ihe n'oge a, a gbakwara ndị ọrịa a nyocha. Mbepu ihe dị mkpa dị ntakịrị na obere ọmụmụ ebe ọ bụ na data nweruru nwere ike imetụta utịp. Nnukwu ihe ọmụmụ ahụ mepụtara nnukwu ọdịiche dị n'etiti òtù abụọ ahụ. Dịka ọmụmaatụ, ìgwè ahụ nwere njikwa cholesterol dị elu na LDL cholesterol ma bụrụ ndị toro eto ma dị njọ karị karịa òtù ahụ. Ọzọkwa, ụdị nsogbu ndị a na-ejikarị obere obere nsogbu, ma ha na-emepụta ihe isi ike dị iche iche n'ịkọwa esemokwu n'etiti ihe ndị dị n'etiti otu.
Karịsịa, echiche nke nri Ornish na-eme ka mgbanwe nke atherosclerosis bụrụ nsogbu.
Ejikọtara ihe dị iche iche dị na 2-D angiograms mere na oge dị iche iche (dịka e mere na nchọpụta a) site na njehie ebe ọ bụ na obere esemokwu dị na akụkụ nke ihe ndị e dekọrọ edepụta nwere ike inye nnukwu ọdịiche na nchịkọta nke ọtụtụ ihe ngosi. Ọbụna ma ọ bụrụ na ụdị ndị ahụ bụ kpọmkwem-na ha adịghị anya n'ụzọ ziri ezi-achọputa ngbanwe 3% na ọkwa akara enweghị ike ịrụzu na ogo ọ bụla nke obi ike na-ahụhụ 2-D. Nkwụsị a abụghị ihe ndị nchọpụta ahụ mere-usoro dị mma adịghị adị n'oge ahụ. (Ha na-adị taa, ọ ga-abụrịrị na a ga-emegharị ọmụmụ ihe Ornish ọzọ). Ma njedebe a bụ ihe dị oke egwu na-akpọ n'ime ajụjụ dị oké mkpa ihe ndị na-akwado ya na-ekwu ugboro ugboro na nri Ornish gbanwere atherosclerosis.
Ụdị njedebe dị otú ahụ ga-eme ka o siere ya ike maka ọmụmụ ihe dị ka nke a ọbụna ka ọ bụrụ nke a nabatara maka edepụta taa na akụkọ nlekọta ahụike nke ndị ọgbọ.
N'ikpeazụ, ọbụna ma ọ bụrụ na nsonaazụ nke Ornish mere ka ọ bụrụ ihe ziri ezi, ọ gaghị ekwe omume ikwu na ọ bụla nke a bara uru na nri Ornish. Nke a bụ n'ihi na mmechi atọ ndị ọzọ na-etinye aka na otu ọmụmụ ihe (ịkwụsị ịṅụ sịga, njikwa nchegbu, na mmega ahụ mgbe nile) maara ihe niile maka mmụba nke obi ndị ọrịa na CAD. Ihe ndị dị mma a hụrụ na ngalaba ọgwụgwọ ahụ bụ ihe atọ ndị ọzọ a rụrụ; ọ bụla uru si na Ornish nri onwe ya nwere ike ghara gosi na a na-ekpe ikpe.
Enwere obi abụọ na usoro nlekọta ndụ na-eme ihe ike bụ ihe bara uru na ndị ọrịa nwere CAD, na ọmụmụ ihe Ornish (nke a na-akpọ Ọnụ Ọgụgụ Obi, ma ọ bụghị Ornish Diet Trial) mere n'ezie mgbanwe mgbanwe ndụ. Mana nke kachasị anya maka ọdịda ezughị okè nke nri dị ala iji meziwanye mmetụ obi na nchọpụta ndị ọzọ, enwere obi abụọ dị ukwuu banyere uru ole na-eri nri nke ọmụmụ a mere ka ọ baa uru. A ga-achọ iji nlezianya mara mma nke ọma iji zaa ajụjụ a.
Ndabere ala
Dabere na nsonaazụ nke Ornish-ntakịrị ikpe a na-enweghi nke a na-ejikọta na nke ọ bụla nkwupụta a ma ama banyere nri Ornish dabeere - echiche nke na-eri obere nri anụ anaghị eri anụ nke ọma CAD kwesiri ka ewere ya dị ka okwu na-akpali mmasị. Ma nke ahụ bụ ihe ọ bụla - echiche doro anya ma ọ bụghị eziokwu egosiri. Ọ ga-adị mkpa ka e mepụta ọmụmụ ihe ọhụrụ iji chọpụta ma okwu ahụ ọ bụ eziokwu.
Ma ọ bụrụ na ị ga-eso ụdị nri Ornish, lezie anya na mmanụ mmanụ ahụ .
> Isi mmalite:
Ornish D, Scherwitz L, Billings J, et al. Ụzọ ndụ siri ike na-agbanwe maka ngbanwe nke ọrịa obi na-agwọ ọrịa obi. Afọ ise na-agbaso Usoro Ọnụ Ọgụgụ Obi. JAMA 1998; 280: 2001-2007.