Ọrịa ọbara mgbali elu na-abụkarị nke ndị toworo ogo mmadụ ma e jiri ya tụnyere ndị na-eto eto dị elu, mana ekwesighị ka a gwọọ ha dị ka akụkụ nke nká. Akwara na-agbasi ike ma na-erughị eru ka anyị na-eto. Nke a na - ebute nrụgide ọbara ọbara dị elu, ọ bụ ezie na ọbara mgbali elu diastolic na - eme ka ndị mmadụ nọrọ n'etiti afọ 50 ruo 60. "Ụdị nrụgide" bụ ọdịiche dị n'etiti ọbara ọbara na ọbara diastolic.
Ihe ize ndụ nke ọrịa obi na-arị elu ka nrụgide nrụrụ na-abawanye.
A na-akpọ ọbara mgbali elu nke ndị agadi na-emekarị ka a mara dị ka "ọbara mgbali elu nke dịpụrụ adịpụ," nke ọbara mgbatị ọbara nke dị elu karịa 160 mm Hg na-arịa ọbara mgbali elu nke ihe na-erughị 90 mm Hg. na ndị ọrịa mgbe ha dị afọ iri ise, nke dị mkpa n'ihi na ọ bụ ihe ize ndụ dị ukwuu maka ọrịa obi na ọrịa strok ma e jiri ya tụnyere ụdị ndị ọzọ nke ọbara mgbali elu na-akpata. nwere obere ihe na-erughị eru, ndị ọkachamara niile kwenyere na ọ dị mkpa ịnọgide na-achọ maka ọbara mgbali elu nke ndị agadi.
Mkpa Ọgwụ Ngwọta Ọbara na Ndị Agadi
Enwere ọtụtụ ihe pụrụ iche nye ndị agadi ma ọ bụ ndị toworo eto na-eme ka ọbara mgbali na-achịkwa ihe dị mkpa karịsịa:
- Ihe ize ndụ dị ukwuu nke ọrịa obi na- atụle na ndị na-eto eto bụ ndị nwere ihe ize ndụ ndị ahụ.
- Mkpụrụ ọbara mgbali elu nwere ike ịdị elu karị, na ọbara mgbatị dịpụrụ adịpụ dịkarịsịrị na ndị a.
- Ndị agadi nwere ọrịa dị elu nke ọrịa ndị ọzọ a ga-eburu n'uche mgbe ị na-ahọrọ ọgwụ mgbali elu ọbara.
- Ọbara mgbali elu na-emetụta cognition n'ụzọ na-ezighị ezi ọbụna na okenye. Enwekwara njikọ dị n'etiti ọbara mgbali na nkwarụ. Ọtụtụ nchọpụta egosiwo na ndị ọrịa na-agwọ ọrịa ọgwụ na-egbu egbu nwere obere ihe ize ndụ nke ịmepụta mmerụ ahụ, nkwarụ, na atrophy nke ụbụrụ. Ọgwụgwọ ogologo oge nke ọbara mgbali elu na-eme ka ọnyà Alzheimer ghara ịda mbà ma ọ bụ nkwarụ vascular.
Ọbara mgbali elu bụ ihe kachasị dị ize ndụ maka ọrịa vascular nke ụdị niile na ọnwụ. Ọtụtụ nchọpụta egosiwo na ndị ọrịa na-emeso ọbara mgbali elu mere ka ọnụ ọgụgụ nke ọrịa strok dịkwuo njọ, ọnwụ site na strok, ọgụ obi, ihe ndị ọzọ gbasara obi, ọnwụ site na ọrịa obi, na ihe niile kpatara ọnwụ. Nyocha nke "ọnụ ọgụgụ dị mkpa iji na-emeso," nke gosipụtara mmadụ ole a ga-agwọta iji mee ka onye ọ bụla rite uru na ọgwụgwọ, gosiri na ọ dị mkpa ka a ghara ịgwọ ihe na-erughị otu narị ndị toworo eto maka ọbara mgbali elu iji gbochie onye ọ bụla enwe nnukwu nsogbu dịka ọrịa strok ma ọ bụ nkụchi obi. NNT bụ ụfọdụ n'ime ụgwọ / uru ọnụahịa nke ọgwụgwọ. NNT nke metụtara ọgwụ mgbali elu na ndị okenye mere ka o doo anya na mgbatị ọbara mgbatị na-abawanye uru karịa oge, ebe ọ bụ na ọgwụgwọ nwere ike igbochi ọtụtụ ọdachi ndị dị oké ọnụ ahịa na-emeso ma nwee ike ịme ka nnwere onwe dị ịrịba ama.
Gịnị Ka Ndị Okenye Na-enwe Ọbara Ọbara Kwesịrị Iji Mee Ka Ọnụ Ọgụgụ Ha Dịwanye Elu?
Ntugharị ihe eji emepụta ihe na-eme ka mgbali mgbali elu, ma o doro anya ma ọ bụrụ na ha belata ihe ndị a. Ihe nri DASH (Nri na-eme ka ịkwụsị ọbara mgbali) dị irè iji belata ọbara mgbali ọbara na ndị agadi, ebe ọ na-egosi na ha nwere ike ịmeghachi omume nke sodium (nnu) na nri ha. Ndị agadi tozuru etozu na-erite uru site na mmega ahụ na obi na ndụmọdụ ndị ọzọ dị ndụ, gụnyere ịkwụsị ịṅụ sịga na ịṅụbiga mmanya ókè, na-emetụta ndị ọgbọ nile.
Ọgwụgwọ ọbara mgbali elu n'etiti ndị agadi kwesịrị ịtụgharị uche na ọnọdụ ndị ọzọ:
- Ịda ọbara mgbali na-egosi na ọ dị mkpa karịa iji otu ụdị ọgwụ.
- Ngwọta na ọgwụ ndị na-egbochi ọrịa ọgwụ na-eme ka ihe ize ndụ nke ịrị elu ọbara mgbali elu dị elu site na pasent 94.
- Ọfọn n'obi, bụ nke na-ebutekarị ọbara mgbali elu na-adịghị ala ala, gosipụtara na pasent 42 nke ndị agadi nwere ọrịa ọbara mgbali elu na-eji ọgwụ na-atụle ndị nwere ọbara mgbali elu nke a na-emeghị.
- Ọbara mgbali elu nwere ike ime ka ọrịa akụrụ, ma nnyocha buru ibu gosiri na ịdalata ọbara mgbali dị irè karia ngbanwe ime nri na Mbelata ihe ize ndụ.
Ebumnuche Ọbara Kwesịrị Ekwesị Maka Ndị Agadi
Ọ bụ ezie na ụkpụrụ nduzi ugbu a maka ndị mmadụ n'ozuzu ha na-atụ aro mgbali elu mgbaru ọsọ nke ihe na-erughị 140 mm Hg systolic na ọbara mgbali elu nke na-erughị 90 mm Hg, ihe mgbaru ọsọ nke ndị agadi kwesịrị ịbụ usoro ọbara ọbara na-erughị 150 mm Hg na ọbara mgbali ọbara diastolic erughị 90 mm Hg. N'ebe ndị agadi nọ na-arịa ọrịa shuga ma ọ bụ ọrịa akụrụ na-adịghị ala ala, ihe mgbaru ọsọ maka mbelata mgbali elu kwesịrị ịbụ ọbara ọbara na-erughị 140 mm Hg. Ndị agadi nwere nsogbu na ahụike nwere ike ịtụle ọnya maka ọbara mgbali n'okpuru 140 mm Hg.
Ebumnuche ọgwụgwọ maka mgbali elu na-eru nanị pasent 70 nke ndị agadi na-aṅụ ọgwụ maka ọbara mgbali elu, ma nchọpụta egosiwo uru dị ukwuu na ọgwụgwọ, ọbụna mgbe mgbaru ọbara mgbali ahụ agaghị enweta. Uru ndị a gụnyere Mbelata ihe ize ndụ nke hemorrhagic na ọrịa strok nri na-ebelata na njedebe 4.4 na nkụda obi.
È Kwesịrị Iji Mgbochi Nagide Ndị Agadi Ndị Nwere Ọbara Ọbara?
Ọ bụ ezie na mgbanwe dị iche iche na ndụ, dị ka ọnwụ, nnu nnu, na mmega ahụ, bara uru, na ndụ n'ezie ọ na-egosi na ọ bụghị mgbe nile ka a na-eme mgbanwe nke ndụ iji mee ka ndị agadi nwee ike ịhụ uru. Ọ bụghị mgbe niile ka ọ na-adị mfe ịmepụta ihe ndị a na-emepụta na ndị okenye ma nwee ike ịdị oke ọnụ, mgbe ndị ọkachamara na-edozi ahụ na-edozi ahụ, ndị na-agwọ ọrịa, na ụgwọ njem, n'etiti ihe ndị ọzọ, na-echebara echiche.
Ọ dị mkpa ka ndị ọrịa niile na-arịa ọbara mgbali elu na-ebi ndụ dị mma, ma ọ dịghị ezigbo ihe àmà na usoro ndị a nwere mmetụta dị ịrịba ama na Mbelata ihe ize ndụ nke ịrịa ọrịa dị elu n'ahụ ndị agadi. Nnyocha na-egosi na iji ọgwụ mgbali elu eme ihe dị irè karị maka iwelata ihe omume obi.
N'ozuzu, ndị nwere ihe ize ndụ dị ize ndụ maka ọrịa obi, n'agbanyeghị afọ ha, kwesiri ka a gwọọ ya ọgwụ iji merie ọbara mgbali ha. N'otu oge, a nabatara echiche nke ịkwụsị ọgwụgwọ maka ndị ọrịa dịka afọ 79, ma ihe àmà na-egosi n'ụzọ doro anya na npụta, gụnyere ọrịa strok, ọrịa obi obi, na obi mgbaghara, dị njọ karịa ndị ọrịa na-adịghị emeso ya , ọbụna n'afọ nke itoolu nke ndụ.
Ngwá ọgwụ kacha mma maka ọrịa onye agadi nwere nnukwu ọbara
N'ozuzu, otu ọgwụ ndị a tụrụ aro maka ndị mmadụ n'ozuzu ha kwesịrị ekwesị maka onye agadi. Ọnwụnwa niile (Antihypertensive na ọgwụgwọ Lipid) na-egosi na ndị na-agụ alpha-blockers nwere ihe ize ndụ dị ukwuu maka ihe gbasara ọrịa obi dịka nkụda obi na-atụle na klas ndị ọzọ. Otú ọ dị, maka ọtụtụ ndị agadi na-arịa ọrịa ọzọ, ndị ọkachamara yiri ka ha kwetara na a ghaghị ịmepụta ọgwụgwọ n'otu n'otu site na mkpa onye ọrịa.
Nsogbu ọgwụ dị ka ọrịa akụrụ, gout, ọrịa shuga, osteoporosis, na nkụda obi ga-emetụta oke ọgwụ nke eji ejide ọbara mgbali, karịsịa ma ọ bụrụ na enwere ike ịgwọ ọrịa ọzọ na ọgwụ ahụ a na-eji ọbara mgbali elu. Ọtụtụ ọnọdụ ahụ ike na ndị agadi nwere ike inweta ndụmọdụ ọkachamara site na onye na-ahụ maka ọgwụgwọ iji chọpụta ihe ọgwụgwọ ọbara ga-egbo mkpa onye ahụ.
Nsogbu ọbara mgbali elu nwere ike isiri ya ike ịchịkwa onye meworo agadi na ihe karịrị otu ọgwụ ka a na-edekarị. Nke a nwere ike ịkpata "nkwupụta ụbụrụ," ma ọ bụ nkwụsị nke ọbara mgbali elu mgbe ị na-esi n'ebe obibi ma ọ bụ na-anọ ọdụ n'ọnọdụ na-eguzo. Ọ dị ezigbo mkpa ịtụle ọbara mgbali ọbara onye agadi ka ha guzosie ike ijide n'aka na ọ gaghị adị ala ma mee ka ọ daa mbà. Nkwupụta ụbụrụ nke ụbụrụ bụ ihe dị egwu na-adaba na ndị agadi na n'ihi na ndị agadi na-ejikarị ọgwụ dị iche iche, ha nwekwara ike imekọrịta na iwelie ụdị mmetụta a.
Òtù Geriatrics nke America na-atụ aro ịchọrọ maka adịghị ike na ndị okenye ka ha chọpụta ihe ize ndụ ọ bụla metụtara ọgwụgwọ ọbara mgbali, gụnyere ihe ize ndụ nke ịdaba na ike ọgwụgwụ. Ọtụtụ ndị ọkachamara kwenyere na ịdalata ọbara mgbali na ọgwụ na ndị agadi kwesịrị ime nwayọ, na-eji nwayọọ nwayọọ na-abawanye ụbụrụ. Ọ bụ ezie na nduzi ọbara na-atụ aro ugbu a ịmalite ọgwụ abụọ dị iche iche mgbe mbụ ọbara mgbali elu karịrị 20 mm Hg n'elu ihe ahụ, otu ọgwụ kwesịrị ịmalite nwayọọ nwayọọ tupu ị gbakwunye ọgwụ dị iche.
Mkpebi ndị ọzọ
Ka anyị na-etolite, anyị enwekwaghị ike ịmata ihe na-atọ ụtọ, ya mere, ndị okenye nwere ike ịmalite nri ha n'amaghị na ha na-amụba ihe ize ndụ ha. A na-ejikọta ụbụrụ ụra na mmepe nke ọbara mgbali elu, ya mere, ọ bụ ihe ezi uche dị na ịkọ ụra na-adịghị ahụ anya n'ehihie ma ọ bụ mmetụta nke ike ọgwụgwụ na edemede mgbe ị na-ahụ dọkịta gị.
Dika ndi mmadu bi na afo, anyi ga n'iru n'iru onu ogugu ndi mmadu bi n'ime afo itoolu ma obu 10 nke ndu. N'ime ndị dị afọ 60, ruo pasent 80 ga-emetụta ọbara mgbali elu. Ndị toworo ogo mmadụ nwere ike ịgbatị ma meziwanye ndụ ha site n'ịkwụsị ihe ize ndụ nke ọrịa strok, obi mgbawa, obi mgbawa, na ọnwụ site na ịchịkwa ọbara mgbali elu. Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Njikọ (JNC8) nyere ndụmọdụ kachasị mma dị na ndụmọdụ ha maka ịchịkwa ọbara mgbali elu.
Okwu Site
Ọgwụgwọ ọbara mgbali elu nwere ike ime ka ndụ gị dịkwuo elu ma belata ihe ize ndụ ndị dị egwu dị ka ọrịa strok ma ọ bụ nkụchi obi. Ndị agadi nwere uru karịa ndị ọrịa na-eto eto site n'ịgwọ ọbara mgbali elu. O yikarịrị ka ha ga-enwe ọnọdụ ọgwụgwọ ndị ọzọ na ha nwere ike inwe ohere dị ukwuu nke mmetụta ọgwụ ọjọọ. Ọ bụrụ na ị bụ okenye nke nwere ọbara mgbali elu, ị ga-ahụ onye ọkachamara ahụike nke maara ihe banyere ọgwụgwọ ya. Onye ọkachamara ọkachamara ahụike ga-enwe nghọta zuru ezu banyere nsogbu ndị siri ike nke na-abịa na nká na ọtụtụ nsogbu ahụike na-akpata ọrịa ndị na-ahụkarị na ndị agadi.
> Isi mmalite:
> Ụlọ Akwụkwọ American Academy of Family Physicians. (2014). JNC 8 Nduzi maka Management nke mgbesa elu na okenye. Ọgwụ Ọgwụ Am , 90 (7), 503-504.
> Franklin SS, Gustin W 4, Wong ND, et al. Ụdị hemodynamic nke afọ ole na ole metụtara mgbanwo ọbara. Ọmụmụ Obi Framingham. Ọkpụkpụ 1997; 96: 308.
> James PA, Oparil S, Carter BL, Cushman WC, Dennison-Himmelfarb C, Handler J, Lackland DT, LeFevre ML, MacKenzie TD, Ogedegbe O, Smith SC, Svetkey LP, Taler SJ, Townsend RR, Wright JT, Narva AS , Ortiz E. 2014 Ntuziaka na-adabere na Ndabere maka Nchịkwa nke Nsogbu Ọbara na AdultsReport Site na ndị òtù na-ahọrọ na Kọmitii Na-ahụ Maka Njikọ nke asatọ (JNC 8). JAMA. 2014; 311 (5): 507-520. doi: 10.1001 / jama.2013.284427
> Mahajan R. Otu Kọmitii Na-ahụ Maka Njikọ Akaụntụ 8: Ọ dị iche na JNC 7. International Journal of Applied and Basic Medical Research . 2014; 4 (2): 61-62. Echiche: 10.4103 / 2229-516X.136773.
> Patel MD, A. (2015, February 20). Na Ọbara Ọbara na Ndị Agadi: Ọgwụ Epidemiologic - American College of Cardiology. Weghachiri na http://www.acc.org/latest-in-cardiology/articles/2015/02/19/14/55/on-hypertension-in-the-elderly