Na mberede ma ọ bụ na-emerụ ahụ? Na-ekwu na Ọ Na-akpata Ọmịbịa Na-amaghị
Otu n'ime ọtụtụ ihe ịrịba ama nke mmetọ a na-emetọ ndị toworo eto bụ nchikasị. Mgbe ụfọdụ, ọ na-egosi n'ụzọ doro anya na bruises metụtara mmejọ. Ha nwere ike ijikọta ya na ihe ịrịba ama ndị ọzọ nke trauma, ma ọ bụ onye ahụ nwere ike ịkọ ihe merenụ n'ụzọ doro anya na onye merụrụ ha ahụ. Na oge ndị ọzọ, ọ dịchaghị nso. Dịka onye ọkachamara n'ịgwọ ọrịa, nsogbu na-abịa mgbe ọnyá dị ugbu a ma ọ dịghị onye maara otú o si bịa n'ebe ahụ.
Ọ bụ ihe ọghọm, ọtụtụ ọnyá dị, ma ọ bụ na ọ na-enyo enyo na ihe ga-ekwe omume nke mmegbu?
Akpadoro edepụtara mkpesa
Ndị dọkịta, ndị na-elekọta mmadụ, ndị nọọsụ, ndị ọrụ mberede gụnyere ndị uweojii na ndị agha ọkụ, ndị ụkọchukwu, ndị dọkịta na-ahụ maka ahụike uche, na ndị ọrụ ndị ọzọ chọrọ ịkọ akụkọ ọjọọ ma ọ bụ ileghara ndị okenye . A na-akpọ nke a akwụkwọ mkpesa.
Ọ bụrụ na onye ahụ bi n'obodo, a ghaghị ịdekọ akụkọ a na Ngalaba Ọrụ Nchebe Adult. APS na-akọkarị akụkọ mgbe onye na-agwa onye ọrụ ahụike, ma ọ bụ iji aka ya ma ọ bụ nzaghachi na ịjụ ajụjụ, na ha na-emerụ ahụ, ma ọ bụ n'ihi ahụ, mmetụta uche, okwu, mmekọahụ, ma ọ bụ mmegbu ego.
Ọ bụrụ na onye ahụ bi na ebe a na- elekọta ndị agadi , ndị ọrụ ahụ nwere ndị na-ede akụkọ a chọrọ n'aka ha, ha ga-edekọ akụkọ ahụ na ụlọ ọrụ nyocha nke obodo. Ha na-enwe nsogbu dị njọ ma ọ bụrụ na ha adịghị akọ akụkọ, tinyere nchịkọta maka ịkọwapụta na o nwere ike ime ihe, nchịkọta maka ịghara ịgbaso usoro iwu a chọrọ iji kọwaa nkwutọ, na amaokwu ndị ọzọ na ụta ma ọ bụrụ na a chọpụtara na mmebi ahụ emeela n'ezie.
Ihe CMS chọrọ ka ị kọọ mkpesa Mkpesa na mmerụ nke Amaghị Ama
Ụlọ Ọrụ Maka Ọrụ Ahụike na Ọgwụ Medicaid nwere ọtụtụ ihe ị chọrọ ịbanye ma ọ bụrụ na ụlọ ọrụ ndị na-elekọta ndị ọkachamara chọrọ ịnataghachi ego iji nyere ndị bi na ha aka. Otu n'ime ihe ndị dị otú a bụ na ụlọ ọrụ ahụ aghaghị ịkọ akụkọ mkparị ma ọ bụ mmerụ nke amaghị ama si n'aka ụlọ ọrụ obodo ha n'ime awa abụọ nke nchọta ya.
Ụlọ ọrụ na-ahụ maka nke a (nke CMS na-elekọta) kpebie ma ị ga-enyocha ebubo nke mmegbu ma ọ bụ mmerụ nke amaghị amata ozugbo, n'ime izu ole na ole ma ọ bụ ọnwa, ma ọ bụ na nyocha nke ala ọzọ na-esote.
Ọ bụrụ na onye obibi na-ekwu okwu mkparị, n'agbanyeghị agbaso obi ike nke onye obibi ya, ndị na-elekọta ụlọ na-elekọta ndị agadi ga-ekwupụta ebubo ahụ, mee nyocha zuru oke ma nyochaa ụlọ ọrụ ụlọ ọrụ ahụ n'ime ụbọchị ise nke ihe ahụ merenụ. Ọ bụ ezie na ọ na-ewute ụlọ ọrụ, ọ dị mfe ịmara na ebubo a dị mkpa ka a kọọ.
Mkpebi siri ike maka nlekọta ụlọ nlekọta ndị nọọsụ na-achọpụta ihe merenụ kwesịrị ịkọwa dị ka mmerụ sitere na mmalite amaghị ma si otú a chọrọ ịkọ akụkọ. Dị ka CMS si kwuo, a kọwara usoro mmerụ nke amaghị ama dị ka ndị a:
- Onye ọ bụla ma ọ bụ onye na-enweghị ike ịkọwa ihe ọjọọ ahụ.
- Ihe ojoo a na-enyo enyo n'ihi ọnọdụ (na mpaghara na-adịghị adịkarị mfe ịnwe nsogbu), oke mmerụ ahụ, ọnụ ọgụgụ nke mmerụ ahụ na-eme n'otu oge, ma ọ bụ ọnụ ọgụgụ nke mmerụ ahụ n'oge.
Ihe mgbaru ọsọ nke CMS na ịchọrọ ịkọ akụkọ banyere mmerụ nke amaghị ama bụ iji belata ma gbochie ịmegbu ndị okenye.
Otú ọ dị, ịhazi nkọwa a na-aghọ ihe ịma aka mgbe enwere nkọwa dịgasị iche nke ihe a na-ewere na "enyo," karịsịa maka mmerụ ahụ na-eme ugboro ugboro, dị ka ọnyá.
A na-akọwakarị ndị na-elekọta ndị nọọsụ dị ka ihe ọghọm na ọdịdị, na nghọta ya mere n'ihi nsogbu nke ndị okenye to ịghọgbu. Otú ọ dị, ụfọdụ ụlọ ọrụ nọ na steeti ugbu a na-akọwa nsụgharị dị ka ndị na-enyo enyo na ọdịdị ma na-ekwu maka ụlọ ọrụ maka ịkọghị ihe ndị ahụ merụrụ ha maka nyocha.
Ihe ịma aka nke CMS, ụlọ ọrụ gọọmentị, na ebe ndị nọọsụ bụ ịghara ịchọta ọnyá ndị ahụ nwere ike igosi na ị na-emegbu mmadụ, mana ị gaghị achọrọ ma ọ bụ mee nchịkwa nke ọnyá, ọtụtụ n'ime ha bụ ihe mberede.
N'ọkọ akụkọ, nke gụnyere ịchọta, ịdekọ na ide akụkọ ogologo oge, chọrọ iji ihe ndị dị mkpa na-eme ihe iji nweta ọkwa dị elu maka ndị bi na ya.
Iji Research aka Enyemaka Ịmebi Mgbe Mgbugbu Na - atụgharị Anya
Na enweghị ntuziaka ndị ọzọ dị na CMS, ụfọdụ ụlọ ọrụ na-eji nchọpụta sayensị eme ihe iji nyere aka n'ịchọpụta ihe dị iche iche nke ọnyá nke ndị okenye na-eche na ha nwere obi abụọ ma ọ ga-achọ ịkọ akụkọ.
Nsogbu nke Ịkụda Ndị Agadi Okenye
Akpa, anyi kwesiri ighota na ogbugba mmadu bu ihe kariri n'ime ndi toworo ogo mmadu, nke nwere otutu odachi na-eme n'enweghi ezi ihe. N'otu nnyocha nke nchịkọta ihe na-emerụ ahụ, 72 nke 101 nchọpụta ndị okenye toro eto tozuru etoju nwere ọkara ma ọ dịkarịa ala otu nchịkwa n'ime oge izu abụọ.
Nke abụọ, e nwere ọtụtụ ihe na-eme ka ọnyá ndị okenye tolite. Ha gụnyere:
- Ọfịfị na-emerụ ahụ na ndị toworo eto nwere ike ime n'ihi ụda na-abawanye n'okpuru akpụkpọ, akpụkpọ anụ, na akpụkpọ anụ ndị na-adịghị mma.
- Ndị mmadụ na-enweta ọgwụ ụfọdụ na-ebute ọnyá dị ukwuu. Nchọpụta na-achọpụta prednisone kwa ụbọchị, Aspirin 325 mg, Warfarin na Plavix, tinyere ọgwụ corticosteroid , ka ọ na-eme ka ọnyá dị njọ. Ọ dị ntakịrị ma ka na-abawanye n'ihe ize ndụ na-ejikọta ndị okenye na-enweta ọgwụ aspirin 81 mg, NSAID s (maka ihe karịrị ụbọchị atọ kwa izu), na ginkgo.
- Mmiri ma na- agbaghasị ihe niile na-eme ka ọnyá dị.
- Ndị bi na-achọ enyemaka na ADLs ga-enwe ike ịwacha ya.
- Iji ihe enyemaka (dịka onye na-aga ije, ụzụ, ma ọ bụ oche ọlụsị) na-amụba ohere nke ọnya.
- Ihe nkedo nke onrial bụ ọnọdụ a na - ejikọta ya na ọnyá n'ihi na ọ na - emekarị ka ọ bụrụ ihe karịrị ọgwụ na ọgwụ ọgwụ ndị a na - akpọ anticoagulants nke na - ebelata ọbara ọgbụgba .
Mmegbu, Mmegbu na Ncheta nke Nta
Ndị na- arịa ọrịa Alzheimer ma ọ bụ ndị ọzọ ụdị nkwarụ na-enwe nsogbu dị ukwuu maka mmegbu. Mmetụta nke ncheta ha, ịda mbà na nkwurịta okwu , na ikpe na- ezighị ezi na- eme ka ha dị mfe karịa ndị ọzọ na-enweghị nkwenye. Echetara ha ma ọ bụ ebubo nke mmegbu n'ihi enweghị ncheta ha ma ọ bụ akụkọ ntolite nke mkparịta ụka ma ọ bụ imebi ihe . Ya mere, ọ dị mkpa ka anyị rụọ ọrụ iji chebe ndị a pụọ n'ihe ize ndụ nke mmegbu.
N'ụzọ na-akpali mmasị, ọ bụrụ na onye toworo eto tozuru etozu amaghị otú ọnyá mere ma ọ bụ echetaghị ya, o yikarịrị ka ọ ga-emerụ ahụ. Nnyocha na nchịkọta ihe ọghọm chọpụtara na nanị pasent 17 nke ndị toworo eto nwere ike icheta otú ọnyá ha si mee.
N'ụzọ dị iche, pasent 91 nke ndị na-arụ ọrụ na-emegbu mmadụ n'ọmụmụ ihe dị iche iche nwere ike icheta ihe kpatara ọnyá ahụ, n'agbanyeghị na ọtụtụ n'ime ndị ahụ na-atụle ihe na-erughị 24 na MMSE. (Akara nke 19-24 bụ ihe àmà nke ọrịa Alzheimer n'oge mbụ.) Ihe àmà ndị ọzọ na-egosi na ha na-emegbu ha gosipụtara iji hụ na ha ziri ezi. Ndị nchọpụta nke ọmụmụ a kwuru na ụdị a nke ndị a na-emegbu mmadụ iji cheta mmalite nke nchịkọta ma ọ bụ mmegbu ndị ọzọ ka a na-ahụkwa na nsogbu nke nchekwa na-ahụkwa na ndị nlekọta ahụike na-eleta ndị ọrịa ha.
Ụdị a na-echeta ihe ndị nwere mmetụta uche (dị ka mmegbu) n'agbanyeghị na a na-eme nchọpụta ma gosipụta ọtụtụ ugboro. Tụkwasị na nke ahụ, mmetụta dị na nkwarụ na-adịgide ogologo oge karịa ihe ncheta ụfọdụ, n'ihi ya, idebe mmetụta uche onye ahụ dị mkpa.
N'ihi ohere a maka icheta ihe ọjọọ, ndị okenye kwesịrị ịjụ ajụjụ mgbe niile banyere mmalite nke nchịkọta ha, n'agbanyeghị agbanyeghị ike ma ọ bụ enweghị ike.
Aging of Bruises
Ị nwere ike ịmara na echiche ọnya ahụ na-agbanwe agba dị ka ọ dị afọ. Ọ bụ ezie na mgbanwe agba na-emekarị, ha adịghị eme otú ahụ n'oge a. Dịka ọmụmaatụ, na -emegide "ezi uche," nchọpụta egosila na nanị n'ihi na ọnyá dị odo, ọ pụtaghị na ọ ka okenye karịa ọnyá na-acha odo odo. Nke a pụtara na ịnwa ịchọpụta mgbe ọnyá mbụ malitere na ụcha nke ọnya ahụ abụghị usoro ziri ezi iji bie ọnyá ahụ.
Àgwà nke Accidental Bruising
- A na-ekpochapụ ngwụsị (ogwe aka na ụkwụ) nke ndị toworo eto site na obere mmerụ ahụ. N'otu nnyocha nke nchịkọta ihe mberede, pasent 90 nke ọnyá ndị dị na nsọtụ.
- Ọtụtụ ihe mberede, nnukwu ọnyá (akọwapụtara ya karịa 5 cm n'ofe ọ bụla) dị na nsọtụ.
- Ụmụ nwanyị na-agbasasị nsị site na obere mmerụ karịa ụmụ nwoke, karịsịa na apata ụkwụ, ogwe aka na aka.
Omume nke Abusive Bruising
- Nnukwu ọnyá (akọwapụtara karịa 5 cm n'ofe ọ bụla) nke na-adịghị na nsọtụ ga-emetụta ya na mmegbu.
- A na-atụgharị obi n'olu, ntị, isi, ihu, akụkụ aka nri nke aka nri, ogwe aka, azụ, akpa, akụkụ ahụ, na ụkwụ ụkwụ ka ọ ga-emetụta ya. Otú ọ dị, ogwe aka nke ogwe aka bụ ebe a na-ejikarị emebi ọnyá.
- Egbugbere anya ndị na-egosi akara aka ma ọ bụ akara aka nwere ike ịdaba na mmegbu.
- Ihe ndị ọzọ na-egosi na ị na-eme ihe n'ụzọ na-ezighị ezi na-agụnye ọnyá nke na-ekpochapu onwe ya, nke na-ekpuchi ọnya ụkwụ, "na-ekpuchi" ọnyá ndị gbara ya gburugburu ụkwụ, ogwe aka ma ọ bụ ụfụ, na ọnyá dị iche iche nke nwere ike igosi na e merụrụ ọtụtụ mmerụ n'oge.
- Rịba ama na akụkọ ndị na-adịghị agbanwe agbanwe, mgbanwe nkọwa ma ọ bụ mgbanwe omume omume mberede nwere ike igosi na ị na-emegbu mmadụ.
- A na-ejikọta ndị na-eme ihe ọjọọ mgbe ụfọdụ na mmerụ ahụ ndị ọzọ.
Na-enyocha mberede na nke Abusive Bruising
Ọ bụ ezie na a na-etichapịa mgbe ụfọdụ dị ka ihe ga-egosi na a na-emegbu gị, ọ dị mwute ikwu na njedebe ole na ole gbasara otu esi achọpụta ma ọ bụrụ na ọnụọgụ bụ ihe mberede ma ọ bụ metụtara mmegbu. Dị ka ndị ọrụ ahụike, ọ dị anyị mkpa ịdị na-agbasi mbọ ike iji kpuchie ndị okenye na-adịghị ike, ma ha ejirila aka ha mee ihe n'emeghị ihe ọ bụla gbasara "ichu nta" maka ịkụcha ọnyà na obodo nke nwere ike imerụ ya.
Nnyocha dị mma ga-enyere aka n'ịchọpụta nzọụkwụ gị ndị ọzọ mgbe ọ na-abịa na nchifịa, akpụkpọ anụ, ma ọ bụ mmerụ ọzọ ndị okenye. Nyocha gị kwesịrị ịgụnye ihe ndị a:
- Ajụjụ ọnụ na onye ahụ, onye ọrụ nwere ọrụ, ndị na-elekọta ya, na ndị ọ bụla ọzọ nwere ike ịgba akaebe
- A nyochaa ihe ndekọ ahụike iji chọpụta ma ọ bụrụ na ọgwụ ma ọ bụ diagnoses nọ na-eme ka ọnụọgụ ma ọ bụ merụọ ahụ
- Ntụleghachi nke ọ bụla na-adịbeghị anya na- adaba na nke ahụ nwere ike ịkpata nbibi
- Nyochaa nke gburugburu ebe obibi iji chọpụta ma ọ bụrụ na ihe ọ bụla nwere ike ime ka ọnyá ahụ ma ọ bụ mmerụ ọzọ ahụ
Mkpebi gị ma ị ga-ekpuchi ọnya ahụ dịka ntanye ma ọ bụ ihe ọghọm ga-adị mfe iji chebe ndị nyocha gị ma ọ bụrụ na ịnwere ụgwọ maka usoro echiche gị site na ịdekọ ihe kpatara gị na ajụjụ ọnụ gị.
Okwu Site
Ọ dị mkpa iburu n'uche na aro ndị a maka ịtụle ma ọ bụrụ na ịchịa ndị okenye na-enyo enyo na-adabere n'ọmụmụ ihe nchọpụta ole na ole. Nnyocha ndị ọzọ nwere ike inyere anyị aka ịmatakwu ihe ndị dị ize ndụ iji mee ihe n'ụzọ na-ezighị ezi, nakwa iji mesighachi anyị obi banyere ọnyá mberede na ọnyá ndị ọzọ.
Ihe ịma aka nke idebe ndị bi na ndị ọrịa dị mma, nakwa ịgbaso usoro iwu nke ịkọ akụkọ na mmerụ nke amaghị ama, bụ ihe dị ịrịba ama. Ịmata nchọpụta dị na ya na-eme ka anyị niile nwee ike ịme mkpebi ndị ọhụụ ma jiri usoro kachasị mma na arụ ọrụ anyị.
> Isi mmalite:
> Mosqueda, L, Burnight, K,, Liao, S. Nchịkọta Nchịkọta Mgbakasị na Geriatric Population, NIJ Grant # 2001-IJ-CX-KO14. https://www.ncjrs.gov/pdffiles1/nij/grants/214649.pdf
> National Institute of Justice. Igosipụta Ịmegbu Ndị Nwee. Mee 6, 2013. https://www.nij.gov/topics/crime/elder-abuse/pages/identifying.aspx
> Mahadum nke Michigan. Michigan Medicine. Ọkụ na Mkpụrụ Ọbara n'okpuru Skin. March 20, 2017. http://www.uofmhealth.org/health-library/bruse
> Wiglesworth, A, Mosqueda, L. Ndị nwere nkwenye dị ka Ndịàmà na Ihe Omume. https://www.ncjrs.gov/pdffiles1/nij/grants/234132.pdf
> Wiglesworth, A, Austin, R, Corona, M, Mosqueda, L. Bruising dịka Nkọwa Banyere Ndị Ọzọ. https://www.ncjrs.gov/pdffiles1/nij/grants/226457.pdf