Ile anya nke ọma apụtaghị na ị dị ebube
Mgbaàmà nke sclerosis dị iche iche nwere ike ịdịgasị iche site na ụdị na ịdị njọ, ọ dịghịkwa adaba na otu mmadụ si ele anya n'èzí.
N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, ọdịdị ahụ mmadụ nwere ike iyi ahụ ike, ma ihe na-eme n'ime ụbụrụ na ụbụrụ nke onye nwere MS na-ebibi mgbe niile ma ọ bụghị ndị ọzọ anya.
Ka anyị lebakwuo ụfọdụ n'ime mgbaàmà ndị a anya, "ihe a na-apụghị ịhụ anya" na otutu sclerosis, na otu ị ga - esi merie ha, karịsịa mgbe ndị ọzọ na - ajụ ha eziokwu.
Ike ọgwụgwụ na otutu sclerosis
Ịghọta
Ike ọgwụgwụ bụ otu n'ime mgbaàmà ndị kachasị njọ na MS ma kọwaa ya n'ụzọ dị iche iche-na-eche ka ị nwere flu na-enwe ike ọgwụgwụ na ike na oke. Na mgbakwunye na ọdịdị anụ ahụ nke ike ọgwụgwụ nke MS, ndị ọzọ na-akọwakarị "ụfụ ụbụrụ," nke nwere ike iduga na nsogbu iche echiche na nhazi ozi, yana ịda mbà n'obi.
Ọ bụ ezie na ike gwụrụ nwere ike ịmalite ọrịa ahụ (chee echiche banyere ihe mgbaàmà gị nwere ike iji gbanyekwuo ike iji zọpụ ihe na-emebi ma mebie usoro ihe dị n'ime ụbụrụ na ụbụrụ gị), ike ọgwụgwụ na MS nwekwara ike ịkpata ihe ngosi ndị ọzọ nke MS, dị ka ịda mbà n'obi , ọgwụ, na nsogbu ụra, ịkpọ aha ole na ole.
Nke a bụ ya mere ijikwa ike ọgwụgwụ gị na-abụkarị usoro mgbagwoju anya, nke chọrọ ntụgharị uche na nke pụrụ iche maka onye ọ bụla.
Ịnagide
Mgbe ịchọrọ "ihe mere" n'azụ ike gị, dọkịta gị ga-ebu ụzọ mee ihe abụọ ahụ.
Dị ka ọmụmaatụ, ịgwọ nsogbu ịda mbà n'obi gị na ọgwụ na ọgwụgwọ nwere ike ime ka ike gwụ gị.
N'otu aka ahụ, ezigbo nlezianya anya na ndepụta ndepụta ọgwụ gị nwere ike igosi ike ọgwụgwụ, dị ka ahụ ike ahụ ị nwere ike ịnara maka spasticity metụtara MS. Ọ bụ ezie na ị nwere ike ịchọrọ ọgwụ maka spasticity gị, dọkịta gị nwere ike ịkwado na ịgbanwere ọgwụ ọzọ dị iche iche, beghachite na dose ahụ, ma ọ bụ na-ewere ya na oge dị iche iche nke ụbọchị iji mee ka ike ọgwụgwụ gị dajụọ.
Mgbe ị hụrụ dọkịta gị, ọ bụrụ na enwere ike ịgwụ ike ka ọ bụrụ na ị nwere MS (ọrịa ahụ n'onwe ya), dọkịta gị nwere ike ịkwado atụmatụ dịka:
- Na-emega ahụ kwa ụbọchị ma ọ bụ yoga
- Na-eme ka àgwà ọcha dị ọcha na-ehi ụra
- Ịhụ ọkachamara n'ịgwọ ọrụ iji zụlite atụmatụ nchedo ike
- Ijikwa nsogbu gị ka mma (tụlee ịhụ onye na-agwọ ọrịa na-akpa àgwà maka usoro a)
- Na-ehi ụra n'ehihie ma ọ bụ na-atụgharị uche n'ehihie
Ọzọkwa, dọkịta gị nwekwara ike ịkwado ọgwụ iji nyere gị aka imeri ụbọchị gị. Ụfọdụ ọgwụ na-eji iji gbochie ike ọgwụgwụ nke MS, gụnyere:
- Ntughari (amantadine)
- Akwukwo (modafinil)
- Ritalin (methylphenidate)
Na njedebe, ike ọgwụgwụ pụrụ ịbụ ihe mgbagwoju anya na-eme mgbagha iji merie ya, karịsịa ebe ọ bụ na ndị ọzọ apụghị ịhụ ahụhụ gị anya n'ihu. "Ikeghi anya" nke ike nke MS nwere ike ime ka ndi ozo juo ya ma obu legha ya anya, nke puru iche na iwe.
Soro dọkịta gị kwurịta okwu ma ọ bụ tụlee ịhụ onye na-agwọ ọrịa nke nwere ike inyere gị aka ịnweta ọnọdụ ndị a siri ike. Ikekwe, mgbe ike gwụrụ, ị na-ezere ndị na-adịghị akwado na nghọta maka mmetụta ị na-enwe.
Buru n'uche na ọ bụghị naanị gị - ndị na-agwọ ọrịa na ndị ọzọ nọ n'ime obodo MS nwere ike ịghọta ike gị, nke a nwere ike inye nkasi obi.
Nsogbu Mmetụta na Ọtụtụ Sclerosis
Ịghọta
Ọkara ọkara ndị nwere nsogbu MS nwere nsogbu na cognition , dị ka ihe isi ike na-edozi ozi ọhụrụ, idozi nsogbu, icheta aha na oge a kara aka, na itinye uche na mkparịta ụka ma ọ bụ ọrụ dịka ịgụ ma ọ bụ ikiri ihe nkiri.
N'adịghị ka ije ma ọ bụ ikwu okwu nsogbu, ma ọ bụ ihe mgbaàmà ndị ọzọ "a na-ahụ anya", nkwụsị ụbụrụ na MS bụkarị aghụghọ. N'ezie, ọ bụghị ndị ọzọ na-ahụkarị nsogbu nke uche mmadụ, mana nke a apụtaghị na ha anaghị emekpa ahụ ma ọ bụ na-ewute onye ahụ emetụta. Ụfọdụ ndị na-akwụsị iso ndị ọzọ na-emekọ ihe ma ọ bụ ọbụna hapụ ọrụ ha n'ihi ụbụrụ nke ụbụrụ, nke a nwere ike ịkpalite ịda mbà n'obi na nchekasị.
Ọbụna nke ọzọ, ndị ọzọ (ọbụna ndị a hụrụ n'anya) nwere ike iwe iwe ma ọ bụ kpasuo ya iwe site na nsogbu mmadụ, ma ọ bụrụ na, dịka ọmụmaatụ, ọhụụ ma ọ bụ oge njedebe na-efu n'ihi nsogbu siri ike. O nwere ike ịme ka obi daa mbà ma na-agwụ ike na-agbalị ịkọwara ndị ọzọ na ị na-adịghị eme mkparị ma ọ bụ ịchụpụ onwe gị; kama nke ahụ, ị chefuru naanị n'ihi nsogbu nsogbu nchekwa MS gị.
Ịnagide
Ozi ọma ahụ bụ na nsogbu nsogbu na MS anaghị adịkarị njọ, dịka ihe ị nwere ike ịhụ na ndị nwere ụdị nkwarụ, dịka ọrịa Alzheimer. N'agbanyeghị nke ahụ, ha nwere ike ịda mbà n'obi iji duga n'enweghi ọrụ ma ọ bụ nkewa.
Ọtụtụ mgbe, ndị mmadu na-anakwere ma jiri aka ha na-eji usoro ịkwụ ụgwọ iji merie nsogbu obi ha, nke pụtara ịme ihe iji dochie nsogbu ahụ.
Otu ihe atụ nke ụzọ mgbagwoju anya dị iche iche na-eji onye na-edekọ ụda dijitalụ iji kpebie oge, aha, ma ọ bụ ihe ncheta ndị ọzọ. Ndị ọzọ na-eji nnukwu kalenda "master" n'ụlọ ha ebe ha na-edekọ ihe niile site na nleta ndị dọkịta na nọmba ekwentị.
Ọ bụrụ na ịchọta na nsogbu gị na-emetụta ndụ gị maọbụ ọrụ ị na-arụ kwa ụbọchị, jide n'aka na gị na onye na-adịghị agwọ ọrịa gị na-ekwurịta banyere ya. Ị nwere ike irite uru site na ngbanwe ime mmụọ, nke ga - eme ka ọ bụghị naanị na ị na - echepụta usoro ịme ihe, ma na - etinyekwa gị n'ịmụ ihe na ihe omume.
Ọ dịkwa mkpa iburu n'obi na nsogbu gị nwere ike ọ gaghị esi na MS pụta, kama ọ pụtara na ị nwere MS, dịka ụra, ịda mbà n'obi, ma ọ bụ oké ike ọgwụgwụ. Ịmepụta ihe a nile nwere ike ịghọ aghụghọ, na mgbapụta na ya n'onwe ya, nke bụ ya mere nyocha ọkachamara ọkachamara nwere ike bara uru.
N'ezie, ụfọdụ ndị na-achọpụta na ịda mbà n'obi bụ isi ihe kpatara nkwụsị uche ha, nakwa site n'imeso ịda mbà n'obi ha (ya na ọgwụ antidepressant na / ma ọ bụ okwu ọgwụ), nsogbu ha na-agbanwe agbanwe. N'otu aka ahụ, ịgwọ ọrịa ike gị nke siri ike dị ka Ritalin (methylphenidate) nwere ike ịme ka mma gị dịkwuo mma, karịsịa nlebara anya na itinye uche gị.
Ọrịa na Ọkpụkpụ Sclerosis
Ịghọta
O siri ike ikwenye na MS na-ewere ya dịka ọrịa na-enweghị ihe mgbu; n'eziokwu, ọ bụrụ na mmadụ kọwaa ihe mgbu, ndị dọkịta na-eme ka MS nwee ike ịchọta ndepụta ha nwere ike ịchọta. Ugbu a, anyị maara na MS na-akpata ihe mgbu-na ọnụ ọgụgụ ka ukwuu nke ndị mmadụ na MS (ihe dị ka pasent 80) na-enwe ahụ mgbu n'oge ụfọdụ na usoro ọrịa ha.
Mgbu na MS na-esitekarị na ọrịa ahụ n'onwe ya n'ihi na site na MS, usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-awakpo ọbọ akwara (ihe mkpuchi kpuchie ihe akwara), usoro a (nke a na-akpọ demyelination) na-eme ka nrịbama nrịba ghara ịdọrọ ya na ndị na-anabata ihe mgbu. Ihe nke a pụtara bụ na ezigara ụbụrụ na ụbụrụ mgbe ha ekwesịghị ịbụ.
A na-akpọ mgbu nke na-akpata nhụjuanya metụtara ọrịa na-agụ nhụjuanya neuropathic. Ihe omuma atu nke neuropathic mgbu na MS gunyere:
- Trigeminal neuralgia
- MS Hug
- Mmetụta dị iche iche dị ka nhụjuanya , tingling, ma ọ bụ ọkụ
- Optic neuritis
Na mgbakwunye na ihe mgbu na-arịa neuropathic, enwere mgbu mgbu ahụ na MS. Nke bụ eziokwu bụ na ọkpụkpụ nkwonkwo na nkwonkwo, nkwonkwo nkwonkwo, na mgbu azụ na-adịkarị na MS ma na-esi na spasticity na nsogbu na-eje ije na nguzozi.
Ụdị nke atọ (nke a na-akpọ mgbu paroxysmal ) nwere mmalite mberede ma na-adịkarị oge dị mkpirikpi, ma ọ nwere ike ịdị njọ. Otu ihe atụ zuru oke nke nhụjuanya paroxysmal na MS bụ akara Lhermitte , nke na-eme ka ọkụ eletrik dị ka ọ na-adabata ala gị mgbe ị na-emetụ gị n'obi.
Ịnagide
Ebe ọ bụ na ihe ngbu gị nwere ike ịdabere na MS onwe ya, ma ọ bụ site na nbịpụta nke MS (dịka ọmụmaatụ, azụ mgbu site n'iji ngwaọrụ agagharị agagharị ), ịgwọ ya na-agụkarị ọtụtụ ụzọ.
Dịka ọmụmaatụ, ịnwere ike ịṅụ ọgwụ dịka Neurontin (gabapentin) mgbe ọnyá ekpenta na-ere gị. Ma maka ihe mgbu metụtara spasticity , ị nwere ike ịnwe usoro ọgwụgwọ dị mgbagwoju anya nke na-agụnye okpomọkụ, ịhịa aka n'ahụ, ọgwụgwọ ahụike, na ịkwa ụra ahụ. Izere ndị na-akpata ihe ngbu gị, dị ka okpomọkụ, mmega ahụ siri ike, uwe akwa, ma ọ bụ eriri afo zuru oke nwekwara ike inye aka.
Nke a niile kwuru, dị ka ihe mgbaàmà ndị ọzọ nke MS, enwere ike ịme mgbe ị na-atụghị anya ya. Nke a pụtara na ị gaghị enwe ike ịga na ntụrụndụ basketball nke nwa gị ma ọ bụ ememme ncheta ụbọchị ọmụmụ nke onye ọlụlụ, dịka e mere atụmatụ. Mgbu nke ihe mgbu gị tinyere ikpe ọmụma maka inwe "ịtọ ndị ọzọ ala," nwere ike ịba ụba.
Ị nwere ike ịhapụ onwe gị, dịka nsonaazụ, ma jụ akwụkwọ ịkpọ òkù n'ọdịnihu, yabụ na ị gatụghị ịkagbu. N'otu aka ahụ, ị nwere ike ịkwali onwe gị ịga egwuregwu basketball ma ọ bụ otu-nke a abụghị n'ezie ihe ọjọọ, na-adabere na oke ihe mgbu gị. Ka o sina dị, ịmanye onwe gị ime ihe mgbe ị na-adịghị ahụ nke ọma nwere ike iduga nhụsianya na-enweghị isi na ọbụna iwe.
Mgbe ị na-agagharị ọnọdụ ndị a siri ike ma dị iche iche, ọ kacha mma ịchọta nduzi sitere na ọkachamara ahụ ike, dịka onye na-agwọ ọrịa nke nwere ahụmahụ na-arụ ọrụ na ndị nwere ọrịa na-adịghị ala ala. Ndị otu nkwado, ma nke dị n'ime obodo gị ma ọ bụ na ntanetị, nwekwara ike inye ndụmọdụ na ihe ndị yiri ya.
N'ikpeazụ, mkparịta ụka na-emeghe ma na-agwa gị na ndị ị hụrụ n'anya nwere ike inye aka na ọgwụgwọ. Ihe ka ọtụtụ ná ndị mmadụ anaghị aghọta ihe mgbu gị (ma ị pụghị ịta ha ụta), ma ọ ga-abụ na ha nwere nkwanye ùgwù na ị na-ekesa ọnọdụ gị-nke a pụkwara ịbụ mmalite maka mmekọrịta mara mma na mmetụta ọmịiko.
Okwu Site
E wezụga ike ọgwụgwụ, nkwonkwo obi, na mgbu, e nwere ọtụtụ mgbaàmà ndị ọzọ a na-adịghị ahụ anya nke MS, dịka eriri afọ na nsogbu bowel, nsogbu nsogbu, ọhụụ na-adịghị mma, na adịghị ike.
Ka o sina dị, isi ihe na-enyere gị aka ịkwado ihe mgbaàmà gị a na-adịghị ahụ anya bụ ịgwa ha dọkịta gị na ndị ị hụrụ n'anya. Ọgwụgwọ na nghọta apụghị ịmalite ruo mgbe eziokwu dị na tebụl.
Ikekwe, ịkọwa mgbaàmà gị ga-enyere gị aka ịmepụta ihe , ma ọ bụ ma ọ dịghị ihe ọzọ, nyere gị aka ịbụ onye dị mma karịa onwe gị. A pụghị ịhụ anya mgbaàmà gị, mana ha dịkwa ezigbo.
> Isi mmalite:
> Green R, Cutter G, Enyi enyi M, Kister I. Olee ihe mgbaàmà na-eme ka ndị mmadụ mara banyere ahụ ike na otutu sclerosis? Onye Na-ahụ Maka Igwe G J 2017 Jul-Seo; 3 (3): 2055217317728301.
> Foley PL et al. Ugboro oke na akụkọ ihe mere eme nke ihe mgbu nke ndị okenye na otutu sclerosis: nyochaa usoro nyocha na meta-analysis. Mgbu . 2013 Ike, 154 (5): 632-42.
> Society MS National. Mgbanwe Omume